Vísir - 05.06.1968, Blaðsíða 8

Vísir - 05.06.1968, Blaðsíða 8
5 V1SIR . Miövikudagur 5. júní 1968. VISIR Otgefandi: Reykjaprent nf. Framkvæmdastjóri: Sveinn R. Eyjólfsson Ritstjóri: Jónas Kristjánsson ASstoöarritstjóri: Axel Thorsteinsson Fréttastjóri: Jón Birgir Pétursson Ritstjórnarfulltrúi: Valdimar H. Jóhannesson Auglýsingastjóri: Bergþór Olfarsson Auglýsingar: Þingholtsstræti 1. Slmar 15610 og 15099 Afgreiðsla : Hverfisgötu 55. Slmi 11660 Ritstjórn: Laugavegi 178. Sími 11660 (5 Ilnur) Askriftargjald kr. 115.00 á mánuði innanlands 1 lausasölu kr. 7.00 eintakiS Prentsmiðja VIsis - Edda hf. Kennedy skotinn Rpbert Kennedy öldungadeildarþingmaður liggur, þegar þetta er ritað, milli heims og helju á sjúkrahúsi í Los Angeles. Enn hefur það gerzt í Bandarfkjunum, að gripið hefur verið til byssunnar til að þagga niður í einum bezta syni þjóðarinnar. Þessi frétt barst á svipstundu í morgun eins og reiðarslag um allan hinn siðmenntaða heim. Hvar ætlar þetta að enda, spyrja menn. Morðið á bróður Roberts, John F. Kennedy forseta, er mönnum enn í svo fersku minni, að það er eins og það hafi gerzt í gær. Sá atburður var mesta áfall, sem bandaríska þjóðin og allur hinn vestræni heimur hafði oröið fyrir í langan tíma, og raunar fyrir alla heims- byggðina. Á sínum tíma voru miklar vonir bundnar við John F. Kennedy. Hann var maður hins nýja tíma, maður, sem nútímafólk um allan heim gat skilið. Hann flutti með sér ferskan blæ, bæði í bandarísk stjórnmál og al- þjóðastjórnmál. Stjórnartími hans var líka farsæll, en því miður skammvinnur. Byssukúla batt endi á líf hans, þegar hann var í heimsókn í Dallas. Á sama hátt átti að fara með Robert Kennedy í morgun. Hann er að flestu leyti tákn sömu hugmynda og hugsjóna og bróðir hans. Undanfarið hefur hann barizt fyrir því að ná útnefningu sem forsetaefni demókrata fyrir kosningarnar síðast á þessu ári. Hann var einmitt að fagna öruggum sigri sínum í prófkosn- ingunum í Kaliforníu og Suður-Dakota, þegar skotin riðu af. Robert Kennedy er umdeildur maður. Margir eru afar andvígir honum á sama hátt og margir dá hann takmarkalaust. En hann er örugglega bæði hugrakkur og einbeittur maður, eitt bezta forsetaefni Bandarfkja- manna. Hann hefur ákveðnar stjórnmálaskoðanir, ekki síður en bróðir hans hafði. Um það vitnar m. a. bókin, sem hann gaf út um Vietnam-styrjöldina. Lík- lega er bókin með því skynsamlegasta, sem skrifað hefur verið um þau vandamál. Sem dómsmálaráð- herra í stjórn bróður síns öðlaðist hann einnig virð- ingu margra fyrir einbeitta afstöðu í jafnréttismálum og öðrum réttlætismálum. Hann er hreinn og beinn stjórnmálamaður. Á svipaðan hátt og séra Martin Luther King, sem myrtur var fyrr í vor, er Kennedy ástmögur hinna miður settu í bandarísku þjóðfélagi. í honum eygja þeir von í hinu góða réttlætisþjóðfélagi, sem svo vel er lýst í stjórnarskrá Bandarfkjanna, einu merkasta riti allra tíma. Frú Ethel, kona Kennedys, á nú von á ellefta barni þeirra hjóna. Þessi fjölmenna og f rjálslynda f jölskylda bíður milli vonar og ótta um afdrif heimilisföðurins. Hið sama g ;rir öll bandaríska þjóðin, — og við öll. >f. ¦ Kosningar eiga f ram aS f ara f Frakklandi 23. júní eins og hermt hcfur verið f fréttum og kosningabaráttan ér hafin. Lfk- ur eni sagSar, að Gaullistar og bandalagsflokkar beirra sam- íylki gegn kommúnistum, sem hafa hafnað samstarfi f kosn- ingunum vifl vinstri miflfylking- una. Og svo horfir, þótt megln- atriSlfl afl bjarga efnahagn- um, innanlandsfriðl og öryggi og þar mefl framtffl landsins, verSi mest deilt á yfirborSinu aS minnsta kosti um þann „algera kommúnisma", sem de Gaulle forseti ræddi um f hinni sögu- iegu ræSu sinni, á dögunum, er hann boSaSl, aS hann segSi ekki af sér. II ann sýndi þá enn einu sinni, maður nær áttræðu, að kjarkurinn var óbilaður, og að hann var reiðubúinn að leggja álit sitt og heiður og framtlð sem forseta undir dóm þjóðar- innar. Og slíkt hugrekki, þol og skyldurækni virða menn jafnvel andstæðingar hans, þótt þeir vilji hann feigan sem forseta og hann og flokk hans frá völd- um. Og það má fullyrða, að þeg- ar de Gaulle flutti þessa ræöu sína, talaöi hann á því máli sem andsræöingarnir skildu. Þeir vissu upp frá þeirri stundu. að minnsta kosti stjórn- málaflokkarnir og leiðtogar þeirra öörum framar að það yrði á kjördegi, sem „barizt" yrði um það, sem á milli ber. Það var eftir að de Gaulle flutti áðurnefnda ræðu sína, að kröfugöngum og látum fór að linna, þótt stúdentar héldu á- fram kröfugöngum og mótmæl- um. en leiötogar kommúnista hvöttu sína menn til þess að hætta þátttöku I kröfugöngum stúdenta, og boðuðu að visu að verkföllum yrði haldið áfram þar til samningar næðust um kröfur þeirra. Og á samkomu- lagsumleitunum hefur ekkert lát orðið og Htið lát á verkföllum, en það er þessa dagana sem á reynir með það, hvort menn fara að vinna aftur, og það eru þvl örlagaríkir dagar nú í Frakk- landi — þar sem efnahagur landsins er f svo mikilli hættu, að það myndi taka marga mán- uði eða lengur, að rétta allt við, þótt menn almennt hyrfu til vinnu sinnar. Ein hin mikilvægasta frétt, sem .orizt hefur um samning- ana, er sú sem barst f gær um að jármbrautastarfsmenn og stjðrnin hefðu gert með sér bráðabirgðasamkomulag um meðalkauphækkun 13% — en hinna lægst launuðu um 17 af hundraði, og um þetta átti að fara fram atkvæðagreiðsla f gær De Gaulle. Örlagaríkir dagar í Frakklandi (er þetta er skrifað). Samþykki verkamenn samkomulagiö horf- Ir vafalaust stórum betur um, að fleiri semji, þótt sums staðar kunni verkamenn enn að halda fram kröfum, sem atvinnurek- endur telja sig ekki geta orðið við. Þótt hvorki hafi gengið eða rekið á samningafundum, þar til áðurnefnt bráðabirgðasamkomu- Iag náðist, er rétt að minna á að alltaf hafa þeir verið að ræð- ast við fulltrúar verkalýðsfélag- anna, atvinnurekenda og rfkis- stjórnarinnar, og auðsæilegt, að ráðamenn & svlöi efnahags- og atvinnulífs finna til ábyrgðar sinnar, og það nær til kommún- ista sem annarra. í brezka út- varpinu var sagt í fyrirlestri fyr- ir skömmu, að það bæri að við- urkenna, að kommúnistaflokkur- inn franski hefði á sfðari árum komið fram af ábyrgð og vissulega tóku leiðtogar hans skynsamlega stefnu, að sætta sig við að málin væru lögð fyrir þjóðina í kosningum, að haldið yrði áfram að semja um kaup- gjaldsmálin og kjör verkamanna yfirleitt — og með því að hvetja sína menn til þess að hætta þátt- töku I mótmælagöngum stúd- enta, en af stúdentum viröist nú allmjög dregið, þótt þeir hafi aö vísu haldið áfram kröfugöng- um, en svo virðist sem þeir sjálf ir og aðrir séu farnir að þreytast á þessu, og umbótum hefur þeim begar verið lofað svo að ekki verður annað sagt en að komið hafi verið til móts 'rið þá. Vafalaust eru ýmsar kröfur þeirra réttmætar og er þaö og viðurkennt, en mörgum finnst að þeir ættu að gera hlé á öllu brölti, og bíða um stund efnd- anna. Þeir vita hvort eð er ekki hverjir fara með völdin að kosn- ingum loknum og þvl ekki ti) hverra á að gera kröfur um efndirnar. Eftir ræöu de Gaulle forseta fóru fylgismenn hans á stúfana og kröifugangan f París honum til stuðnings (og göngur síðar i fleiri borgum landsins) voru eft- irminnilegar, og það kom þá ( ljós, að margur maðurinn sem venjulega lítur allt prósessíu- brölt fyrirlitningaraugum, fór á stúfana hinum aldna, vígreifa forseta til stuðnings, og það var kapp I hvers huga og fjör, Marseillais-inn sunginn við raust og nú var loks haldin kröfu- ganga, þar sem ekki voru rauð- ir fánar á lofti, heldur tricolor- inn — þríliti þjóðfáninn. Um þaö kann að vera mikið deilt á næstunni hversu hyggi- legt það hafi verið af de Gaulle að gera það að stórmáli I kosn- ingabaráttunni hvort stefna kommúnista, sem hann kallar „algeran kommúnisma", eigi að veröa ráðandi eða ekki. En hvað sem um þetta allt má segja er þaö víst, að jafnvel þótt verkföllum linni, verða það ör- lagaríkir dagar, sem fram undan eru f Frakklandi, að minnsta kosti fram yfir kosningar — ef til vill lengur. í rauninni veltu' al'lt á að efnahagnum verðl Rom- ið á réttan kjöl og innanlands friðurinn verði tryggður.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.