Dagblaðið Vísir - DV - 03.03.1988, Page 4

4
FIMMTUDAGUR 3. MARS 1988.
Fréttir
Gliðnun í stjómarsamstarfi
Stjórnarflokkarnir hanga enn saman, en hræðslan ræður þar miklu. Mynd-
In sýnir atkvæðagreiðslu um efnahagsaðgerðir rikisstjórnarinnar. Fremstir
eru Steingrímur Hermannsson utanrikisráðherra og Þorsteinn Pálsson for-
sætisráðherra.
DV-mynd Brynjar Gauti
Gliðnun á sér stað í stjómarsam-
starfinu. Allmargir stjómarþing-
menn koma oftast fram sem
stjómarandstæðingar. Stjórnar-
flokkarnir eru ósammála um grund-
vallaratriði.
Þessum flokkum gekk frá upphafi
illa aö koma sér saman. En jafnan
Fréttaljós
Haukur Helgason
reyndist unnt að sættast á mál, áður
en sprakk. Það átti til dæmis við um
niðurskurð á fjárlögum. Við síðustu
aðgerðimar nú gekk mjög illa að ná
samkomulagi. Eftir stóð, aö einn ráð-
herrann, Jóhanna Sigöardóttir, var
sett út í kuldann. Jóhanna mót-
mælti. Hún er nú aðeins aö hluta
þátttakandi í stjórnarsamstarfinu,
eftir að hart hefur verið skorið á
hennar mál. Margir vilja losna viö
hana, einnig áhrifamiklir kratar. En
kratar vita, að Jóhanna er enginn
„smákarl". Hún er talin vinsælli en
Jónarnir báðir, Hannibalsson og Sig-
urðsson. Um þetta gæti síðar orðið
mikill slagur. Við bætist, að sam-
kvæmt skoðanakönnunum yrði
formaður flokksins, Jón Baldvin,
fallinn í kosningum í Reykjavík í
þriðja sæti. Spyrja má, hvort Jón
Baldvin hygðist þá ýta Jóhönnu frek-
ar út. Flokkana greinir á um margt.
Jón Helgason stríðir við Jón Baldvin
út af kartöflum. En dýpra ristir á-
greiningur stjórnarflokkanna um
sjáift aðalmálið, gengisfellinguna.
Harðar deilur um gengisfell-
inguna
Flokkarnir voru þar mjög ósam-
mála. Kratar vildu óbreytt gengi og
halda við fastgengisstefnuna. Fram-
sókn vildi miklu meiri gengisfell-
ingu. Hún talaði fyrir hönd
frystihúsa Sambandsins og nefndi
gengisfellingu frá 12 upp í 18-20 pró-
sent. Steingrímur sagði, að hrikta
mundi í stjóminni út af þessu. Hann
gefur enn í skyn, að meiri gengis-
felhngu þurfi síðar í ár. Sjálfstæöis-
flokkurinn var mitt á milU hinna.
Þaö ráð var tekið að hafa gengisfell-
inguna nú 6 prósent, sem miðar við,
að verkalýðfélögin sætti sig við hana.
EUa stefndi í óefni í samningum.
GengisfelUngin er þó lágmark þess,
sem um ræðir. TÍi dæmis mundi
hækkun fiskverðs líklega kaUa á
meiri gengisfeUingu. Verðbólgan vex
á næstunni í kjölfar gengisfeUingar-
innar. Stjómin vonar, að verðbólgan
minnki síðar í ár, en aUt er það óvíst.
Hanga saman á hræðslunni
Stjómarflokkarnir hanga enn sam-
an. En hræðslan veldur miklu um,
að ekki sUtnar upp úr. Sjálfstæðis-
flokkurinn óttast til dæmis kosning-
ar. Við blasir, að Sjálfstæðisflokkur-
inn verði áfram tUtölulega lítill
flokkur, kannski með 27 prósent at-
kvæða. Óvíst er, að formennska
Þorsteins Pálssonar þyldi það í tví-
gang. Alþýðuflokkurinn þorir heldur
ekki í kosningar. Sá flokkur gæti tap-
að þriðjungi fylgis síns. Framsókn
er nú meira hikandi en áður eftir
sundranguna í Sambandinu. Vera
má, að færi Framsókn úr stjórn eins
og sumir áhrifamiklir framsóknar-
menn vfidu, mundu Sjáfstæðisflokk-
ur og Alþýöuflokkur bara kippa
Alþýðubandalaginu með sér í sæng-
ina. Ólafur Ragnar Grímsson kynni
að taka slíku vel.
Guðmundur G. vill setja úr-
slitakosti
Margir stjómarliðar em ósáttir við
stjómina, fyrir utan Jóhönnu Sig-
urðardóttur. Af öðrum ósáttum
alþýðuflokksmönnum má nefna Kar-
vel Pálmason, sem hefur verið í
andstöðu, en áhrifamikUl alþýðu-
flokksmaður taldi í gær, að Karvel
væri kominn heim, eins og hann
komst að orði. Af framsóknarmönn-
um hefur Guðmundur G. Þórarins-
son mótmælt ákaft viðskiptahaUa,
sem enn er talinn verða tíu milljarð-
ar í ár þrátt fyrir þessa géngisfeU-
ingu. Guömundur mun vUja, að
Framsókn setji samstarfsflokkunum
úrsUtakosti um sUkt. Ekki verði við
unað og ekki sætt fyrir ríkisstjórn
með slíkan viðskiptahalla og skulda-
söfnun, í vaxandi verðbólgu. Svipaðs
sinnis er ÓLafur Þ. Þórðarson, sem
vUdi miklu meiri gengisfelUngu.
SUkar skoðanir eiga mikinn hljóm-
grunn í Framsóknarflokknum.
í Sjálfstæðisflokknum hafa fyirurn
stuðningsmenn Gunnars heitins
Thoroddsen maldað í móinn gegn
stjóminni. Þar má nefna Pálma
Jónsson, Friðjón Þórðarson og Egg-
ert Haukdal. Þessir menn hafa
nýlega eignast foringja í andófmu
gegn stjóminni, engan annan en
Matthías Bjarnason, sem þó var aldr-
ei í stuðningssveit Gunnars Thor-
oddsen. Matthías varð öskuvondur,
þegar honum var vikið úr stjóm,
sérstaklega þar sem Matthías Á.
Mathiesen er áfram ráðherra.
Þannig gliðnar stjórnarsamstarfið
á ýmsum stigum. Sumir segja, að
hræðslan haldi stjórninni saman.
-HH
Jón Loftsson, framkvæmdastjóri JL:
Hvorki Hagkaup né JL áttu
framkvæði að þreifingunum
„Fréttin um að JL hafi þreifað á
Hagkaupi er röng. Við höfum aldr-
ei óskað eftir viðræðum við
Hagkaup um kaup þess á fyrirtæk-
inu og það hefur ekki staðið til.
Hins vegar eru ýmsir menn hér í
bæ sem alltaf eru að reyna að koma
á viðskiptum og þannig var þaö
víst i þessu tilviki. Þriðji aðilinn,
maður sem hættur er fasteignasölu
- í bili að minnsta kosti - hafði sam-
band við Hagkaup að eigin fmm-
kvæði um það hvort fyrirtækið
hefði áhuga á að kaupa JL. Hvorki
Hagkaup eða JL áttu þess vegna
neitt frumkvæði í þessu máli,“ seg-
ir Jón Loftsson, framkvæmdastjóri
JL, um frétt DV í gær um að JL
hafi þreifað á Hagkaupi.
Jón segir að umræddir menn
stundi það miklu meira en fólk
gruni að hafa samband við fyrir-
tæki að fyrra bragði og að eigin
frumkvæði og bjóða fyrirtæki til
sölu sem þeir hafa ekkert umboð
til að bjóða.
„Þeir lifa hins vegar i voninni um
að sá sem þeir ræða við hafi áhuga
og sé svo fara þeir til hins fyrirtæk-
isins og segjast hafa aðila sem hafi
áhuga á að kaupa. Þannig starfa
þessir menn að þessu upp á eigin
spýtur, svo undarlegt sem það nú
er,“ segir Jón Loftsson.
-JGH
I dag mælir Dagfari
Allir eru vondir við mig
Laun heimsins eru ekkert nema
vanþakklæti. Alltaf kemur þaö bet-
ur og betur í ljós. Sjáið til að mynda
hvað allir eru vondir við hána Jó-
hönnu. Þeir eru nánast búnir að
gera henni ráðherrastarfið óbæri-
legt. Og það meira að segja hennar
nánustu samstarfsmenn í stjómar-
flokkunum. Þarna er Jóhanna búin
að leggja nótt við dag og gera bæði
flokknum sínum og þjóðinni þann
greiöa að taka að sér ráðherrastarf-
ið. Hún neitaði fyrr í vetur að
mæta á ríkisstjórnarfund ef ekki
yrði látið af þessum eilífa mótþróa
gegn henni í málum sem hana
varða, en gerði það í gustukaskyni
að mæta aftur þegar í ijós kom aö
öllum stóð á sama þótt hún mætti
ekki.
Aftur dró hún í land í ráðhúsmál-
inu þegar Davíð og Sjálfstæðis-
flokkurinn ætluðu vitlausir að
verða yfir því að hún hefði aöra
skoðun en Davíð. Jóhanna hefur
margsinnis gefið eftir í kaupleigu-
málinu með því að segja samstarfs-
mönnum sínum hvað hún hefur
ákveðið að gera, en samt em þessir
menn stöðugt með árásir á hana
og láta ekkert tækifæri ónotað til
að gagnrýna það sem hún ætlar sér
að gera eftir að vera búin að segja
þeim hvað hún ætlar að gera. Þetta
eru erfiðir tímar hjá Jóhönnu Sig-
urðardóttur og lífið er orðið henni
óbærilegt í ríkisstjórninni og
heima hjá sér. Hún væri löngu
hætt ef hún vissi ekki að allir vilja
að hún hætti.
En þessar raunir Jóhönnu félags-
málaráðherra eru hátíð á við
vanþakklætið sem mætir stjórnar-
mönnum Dagsbrúnar. Forysta
Dagsbrúnar hefur setið á löngum
og ströngum fundum í ailan vetur
og samið um kaup og kjör. Guð-
mundur jaki hefur heimsótt fisk-
vinnslufólk víðs vegar um landið
og margoft komið fram í sjónvarp-
inu til að lýsa samúð sinni með
láglaunafólkinu. Fólkið er hins
vegar svo vitlaust að halda að það
sem sagt er i sjónvarpinu gildi í
kjarasamningum. Kjarasamningar
koma raunveruleikanum ekkert
viö. Það veit jakinn og eftir því fer
hann.
Nú hefur Verkamannasamband-
ið og Dagsbrúnarforystan undirrit-
að samkomulag um nýjan
kjarasamning sem er bæði raun-
sær og hófsamur. í þessum samn-
ingi er tekið fullt tillit til þess að
láglaunafólkið skilur erfiðleika
fiskvinnslunnar og atvinnurekstr-
arins og heldur niðri bæði verð-
bólgu og kaupmætti til að taka ekki
of mikið í sinn hlut á kostnað þeirra
góðu manna sem borga verkafólki
kaup. Samningurinn byggir á
þeirri forsendu að því minna sem
verkafólkið fær í sinn hlut því
meira beri það úr býtum. Þetta telst
raunsæi eins og á stendur og
spurning hvort ekki hefði verið
betra að semja um minni kaup-

hækkun í samræmi við kenning-
una: því minna, því betra.
Eftir atvikum verður þessi niður-
staða að teljast mikill sigur fyrir
Verkamannasambandið. Ogþá sér-
staklega fyrir Guðmund jaka sem
bæöi er formaður Dagsbrúnar og
Verkamannasambandsins og hefur
kynnt sér rækilega hvað verkafólk-
ið kemst af með. Nú hefur honum
tekist að hækka kaupiö um ein tíu
prósent og þar af tvö prósent í fe-
brúar á næsta árí. Það er mikil
framsýni í slíkri samningagerð
enda þarf bæði lagni og lipurð til
að fá viðsemjendur sína til að fall-
ast á tvö prósent kauphækkun
svona löngu eftir að samningar eru
gerðir.
En þá erum við líka komin aö
vanþakklætinu. Nærri því helm-
ingur Dagsbrúnarmanna vildi fella
samningana, gerði aðsúg að forys-
tunni og nú hefur verið lögð fram
kæra um að Dagsbrúnarforystan
hafi falsað atkvæðatölur til að
koma samningunum í gegn.
Guðmundur joð hefur tekið þessu
mótlæti með meira æðruleysi en
Jóhanna. Hann hefur bent á að
enginn hafi farið fram á það á fund-
inum að rétt skyldi talið og greini-
legt er að Guðmundur ætlar ekki
að láta verkamennina, sem sætta
sig ekki við samingana, kúga sig til
uppgjafar. Það er aldeilis munur
að hafa svona verkalýðsforingja
sem ekki láta undan umbjóðendum
sínum sem sífellt er aö kvarta und-
an of lágum launum. En það hefur
sannast enn og aftur að faun heims-
ins eru vanþakklæti gagnvart þeim
sem vinna skítverkin.
Dagfari