Dagur - 11.04.1953, Blaðsíða 5

Dagur - 11.04.1953, Blaðsíða 5
Laugardaginn 11. apríl 1953 DAGUR 25. irilf <^m rtiTivjmí 31 S ft 21 S % 1 1 1 I 21 % 21 % % 21 I 1 i 21 21 21 21 21 2S, 21 21 I 21 21 21 21 m 21 21 21 S. „Margur einn í aldursblóma undi sæll yið glaðan hag. Brátt, þá írvgnin heyrðist ----•............ hljóma: Heill í gær, i— en nér í dag." Eg minnist -ekki að mér hafi orðið öllu' 'méirá hverft við, en þegar mér barst fregnin um skyndi- legt andlát vinar míns, Hauks mál- arameistara. Svo stutt var síðan hann stóð á sviðinu í leikhúsinu hér, að því er virtist hress og heilbrigöur, og teiknaði og málaði með þeim hraða, öryggi og listamennsku sem einkenndi verk hans. Svo stutt var síðan hann svo hringdi til mín, fyrstur manna, með gleðihreim í rödd og ákafa listamannsins til að þakka fyrir frumsýninguna á „Dómar" eftir Andrés G. Þormar. Það var erfit't að trúa því, að endilega slíkum manni sem Hauk- ur var skyldi kippt burt svo snemma og fyrirvaralaust. Þegar slíkt skeður, er það ekki einungis nístandi sárt fyrir ástvini og vandamenn, heldur líka lítt bsetan- legt tjón fyrir bæinn — fyrir land- ið allt. Við Islendingar erum svo „fátækir, — smáir" enn af lista- mönnum af guðs náð, að við meg- um ekki við að missa þá fyrir ald- ur fram. En hér varð ekkert við gert. Haukur hafði málað sín síðustu leiktjöld í þessu lífi og með þeim, — skagfirzku landslagi í sólskini og fegursta sumarskrúða, — bætt einum eðalsteininum enn í minn- ingafestina um hin mörgu og meistaralegu verk, sem lista- mannshendur hans, hugur og hjarta höfðu unnið að um æfina. I daglegri framkomu var Hauk- ur dulur í skapi og fáskiptinn. En þegar inn úr þagnarskel hans var komið birtist fyrir manni skapmik- Ingvar Hauktir Síefánsson málarameisiari INNING- ill og heilsteyptur persónuleiki, — maður, sem leit smáum augum á allt sem var rotið og lítilmannlegt í lífinu, en fylltist barnslegri gleði og brennandi áhuga yfir öllu sem geymdi fegurð, smekkvísi og frum- leik. Hann var stórbrotinn í skap- gerð, stórbrotinn í list sinni og etórbrotinn í öllu, sem hann lagði hug og hönd að. Eg tel það til björtustu sólskinsbletta í lífi mínu, að mega verða aðnjótandi vináttu þessa mikla listamanns. Það var gaman að fylgjast með Hauk, þegar hann var að vinna að leiktjaldamálningu. í djúpri þögn og með hálflukt augnalok vann hann hratt og öruggt: Krítarstrik kom eftir krítastrik, pensilfar eftir pensilfar og úr þessu varð, með ótrúlegum hraða, ýmist geigvæn- legir hamrar og þungbúin firnindi, sem minntu mann á tröllin og hrímþursana í fjöllunum, eða fagr- ar sveitir og fjallahringir, baðandi í sólskini og hlýju, glæðandi ætt- jarðarést áhorfandans, eða fagrir og friðsælir skógarlundir, sem minntu á dans dísanna á Jóns- messunótt. Undir hálfluktum augnalokum Hauks brann eldur í augum og ást á verkefninu. Hann hafði skapandi máttinn, en yar þó yfirlætislaus og sá sanni listamað- ur, sem sjálfur veit að hann er allt sitt líf að læra, þó mörgu fögru verkinu sé lokið. Hann kraup í auðmýkt að fótskör listagyðjunnar og meðtók blessun hennar og styrk til enn meiri átaka í þjónustu hennar. En Haukur málaði svo margt annað en leiktjöld. Hann fegraði íbúðarhús utan og innan, skreytti kirkjur og samkomuhús, málaði veggmálverk og margt annað, og alls staðar var auðþekkt smekk- vísi hans. Einnig kenndi hann s s 1 m m % m s s % % % es 1 i S S i * s mörgum að mála. Hann var sístarf- andi flesta daga og oft næturnar með. Húsið hans var reglulegt lista- mannsheimili. Þar var öllu list- mannslega fyrirkomið. Mér fannst eg kominn í fagra dularheima þeg- ar eg kom þangað. Þar fór saman listasmekkur og listaverk hús- bóndans, smekkvísi húsfreyjunnar, glatt og vingjarnlegt viðmót þeirra beggja og prúðra barnanna. Hauk- ur var söngvinn og spilaði á fiðlu og gat verið hrókur alls fagnaðar þegar honum sýndist svo. Á heimili þeirra hjóna var gott að koma. „Haukur málari" — Ingvar Haukur Stefánsson — var fæddur að Rjúpnafelli í Vopnafirði 3. júní 1901. Hann var af merkum austfirzkum ættum kominn og systursonur okkar þjóðfræga tón- skálds, Björgvins Guðmundssonar. Tveggja ára fluttist Haukur með móður sinni vestur um haf til Winnipeg í Canada. Snemma fór að bera á leikni hans í teikningu og þegar hann var orðinn 10 ára var sýnt, að hér var um hreint listamannsefni að ræða. Rúmlega tvítugur fór Haukur í listaskólann í Chicago, stundaði þar nám í sex vetur og var jafnan efstur í sínum bekk. Á sumrin vann hann svo fyrir sér. Þar var hann um skeið búsettur hjá tónskáldinu, Björgvin móðurbróður sínum, og hinni ágætu konu hans, frú Hólm- fríði. Árið 1930 kom Haukur til ís- lands til að vera viðstaddur Al- þingishátíðina, fór vestur um haf aftur og kvæntist stuttu síðar eft- irlifandi konu sinni, Ástríði Jós- epsdóttur frá Signýjarstöðum í Borgarfirði syðra, hinni mætustu konu, sem varð honum tryggur og Út af athugasenid, sem Aðal- steinn Ólafsson, Melgeiöi, birtir í 17. tbl. Dags þ. ár, um lcigu á Eyjafjarðará og móímælasam- þykkt U. M. F. Saurbæjarhrepps í sama tbl., sé eg ástæðu til at- hugasemdar og leiðrétíingar, til að fyrirbyggja misskilning þeirra, sem lítið eða ekkert þekkja til þessa má.Is. Það er staðreynd, að áður fyrr var Eyjafjarará allgóð silungsá, en á síðari árum hefur veiSin far- ið síminnkandi og er nú orðin svo lítil, að fjárhagslega skiptir hún varla nokkurn mann máH Ástæðan til þess er án efa of- veiði og þá sérstaklega við árós- ana. Nú er það svo, að þótt til séu landslög, sem banna ádrátt fyrir silung við árósa, þá er ekki hægt að gera þau lög gildandi, nema því aðeins, að til sé félagsskapur þeirra sem hagsmuna hafa- að gæta af veiði í ánum. Því var það að þeir, sem ekki vildu horfa aðgerðalausir á, að Jiyjafjarðará yrði eyðilög sem sil- ungsá, tóku höndum saman og stofnuðu Veiðifélag EyjafjarSar- ár. Þegar svo er komið, sem er, að silungurinn í ánni er að verða upprættur vegna ofyeiði, liggur í augum uppi, að ekki er annarra betri kosta völ en að friða ána fyrir yeiði að mestu leyti næstu árin, skiptir litlu máli þótt leyfð sé lítilsháttar stangaveiði. Er um þetta fari að ráðum fróð- ustu manna um þessi mál. í áðurnefndri samþykkt U. M. F. Saurbæjai-hrepps segir m. a.: ,,.... mótmælir eindregið samn- ingi, er gerSur hefur veriS um leigu á Eyjafjarðará, þar sem ákveSið er að taka veiðirétt í ánni af landeigendum og öSrum er hafa hann, hvort sem þeir vilja eSa ekki, og fá hann í hendur félagi á Akureyri. Þá skorar fundurinn á alla, sem eru á móti áSurnefndum samningi, aS hafa samtök meS sér um aS fá hann numinn úr gíldi sem fyrst." Sama skoSun kemur fram í at- hugasemd Aðalsteins Ólafssonar og sögð með hér um bil sömu orðum. ÞaS er ekki rétt hjá þessum mótmælendum, aS veiSirétturinn hafi veriS tekinn af landeigendum og öSrum, sem hafa hann, með samningi þeim er gerður var við StangveiSifélagiS á Akureyri. Með stofnun Veiðifélagsins var veiðirétturinn yfirfærður á félag- ið til ráðstöfunar og í fundarboði síSari stofnfundar félagsins var fram tekiS að fyrir lægi: „til um- ræSu og ályktunar tilboS um leigu á ánni næstu árin." Var á þeim fundi samþykkt að fela stjórn félagsins aS semja við StangveiSifélagið Slrauma á Ak- ureyri um leigu á ánni, eftir að lesiS hafSi verið bréf frá félaginu, þar sem lýst var grundvelli, sem félagiS vildi byggja samning á. Hefur því á engan hátt verið fariS á bak viS menn meS þennan samning og má furðu gegna að mótmæli gegn honum skuli koma fram nú en ekki áður en hann var gerður. Til gamans má geta þess, aS við atkvæðagreiðslu um stofnun Veiðifélagsins komu fram yfir 20 meðatkvæði ur Saurbæjarhreppi en 1 á móti. Undravert er að ungmenna- félag, sem væntanlega hefur á stefnuskrá sinni að „vinna íslandi allt", skuli skora á menn til sam- taka gegn löglega gerSum samn- ingi. Eftir þeim kynnum, sem eg hef haft af ungmennafélögum, hefSi mér sízt til hugar komiS að þau viðurkenndu ekki rétt meiri hluta til að ráða. I „Athugasemd" A. Ó. segir að leigin eftir ána fyrstu 5 árin renni til laxaræktar. Hér er mishermt. í samningnum stendur: „til fiski- raéktar". Þá telur hann rangt: „að bænd- ur þurfi að kaupa vörzlu árósa, því að það eigi að vera starf lög- reglu viðkomandi héraðs." Óþörf athugasemd þetta. Stangveiðifélagið annast gæzl- una án endurgjalds frá bændum. En ekki efa eg að félagið yrði A. Ó. þakklátt, ef hann gæti komið gæzlunni yfir á lögregluna sem skyldustarf hennar. Að lokum vil eg svo nota þetta tækifæri til þess að benda félags- mönnum í Veiðifélaginu á, að ef þeir óska eftir að veiSa á stöng í sumar, þurfa þeir aS láta stjórn félagsins vita sem allra fyrst. Garðar Halldórsson. samhentur lífsförunautur. Árið 1933 komu þau svo hingað til Ak- ureyra og hafa átt hér heima síðan. Börn þeirra eru: Anna, sem nú stundar hjúkrunarnám í Canada Gunnlaugur Steíán, sem mikið hefur unnið við málarastörf með föður sínum, og Snorri og Ástríður, bæði í skóla. Eg votta konu Hauks og börnum og öðrum ástvinum hans og vanda- mönnum mína dýpstu samúð yfir skyndilegu fráfalli hans og eg veit allir, sem Hauk þekktu, horfa á eftir honum með trega og eftirsjá inn fyrir tjaldið mikla. Veri það geisli, sem lýsir gegn- um sorgarmyrkrið svarta. /ón Norðíjórð. Býlið Bakki í Glerárþorpi er til sölu og laust til ábúðar í vor. Selt með vægu verði og góðum borgunarskilmálum. Guðmundur Jónsson. Ræktunarsaniband Svalbarðsstrandar og Grýtu- - bakkahrepps vantar 2 vana menn að fara með beltis- dráttarvélar að sumri kom- andi. Semja ber við. Halldór Albertsson, N-Dálksstöðum Sírni uni Svalbarðseyri.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.