Dagur - 20.06.1984, Blaðsíða 6

Dagur - 20.06.1984, Blaðsíða 6
6-DAGUR-20.júní1984 Á síðasta löggjafarþingi íslendinga voru 67 útlendingum víðs vegar að úr heiminum veitt ríkisborgararéttindi á íslandi. Af þessum 67 eru 5 búsett á Akureyri. Dagur i'ékk 4 þeirra til að segja örlítið frá sjálfum sér, hvers vegna þau fluttust til íslands, hvernig þeim hefur líkað við land og þjóð, helstu muni á siðum og þar fram eftir götunum. Flest hafa þau búið hér í áratug eða lengur og geta því borið saman nýja og gamla föðurlandið. Frances ásamt tveimur sonum sínum. „Finnst ég vera Islendingur" - segir Frances Kjartansson sem fluttist hingað frá Skotlandi Einhverra hluta vegna þykja Skotar nokkuð sérstakur þjóðflokkur. Brandarar ganga um nísku þeirra og sér- visku, ekki ósvipaðir Hafnarfjarðarbröndur- unum sem allirþekkja. Þeirsem tilþekkja telja þetta hins vegar ekki eiga við rök að styðjast, frekar en Hafnarfjarðarbrandar- arnir. Eitt er víst að þeir eiga ekki við Frances Kjartansson, sem er skosk að œtt og uppruna og hefur búið hér á landi, nánar til- tekið á Akureyri, sl. 16 ár. Að sjálfsögðu var byrjað á að forvitnast um hvers vegna hún flutti til íslands. „Ég var í kennaraskóla í Edin- borg, en ég er fædd og uppalin í nágrenni þeirrar borgar. Þar kynntist ég manninum mínum, Rafni Kjartanssyni menntaskóla- kennara, hann var þá í háskóla í Edinborg. Ég kom fyrst til lands- ins 1966 í sumarleyfi með Rafni. Þá ferðaðist ég aðeins um landið, fór m.a. austur á Djúpavog þar sem tengdaforeldrar mínir búa. 1968 fluttum við svo „heim" og höfum alltaf búið á Akureyri, ég vil hvergi annars staðar búa. Mér finnst Akureyri alveg hæfilega stór bær, hér fæst allt sem þarf, eða svo til og ef eitthvað vantar má alltaf skjótast til Reykjavík- ur." - Hvernig hefur þér líkað við fslendinga? „Mjög vel. Það er ekki svo mikill munur á Skotum og Islend- ingum. Hvorir tveggja eru frekar seinir að kynnast, en maður eign- ast líka góða vini þegar það tekst loksins. Heima í Skotlandi er mikið horft á aðkomufólk sem kemur í þorpið, fyrstu vikuna er bara horft og sumir kinka kolli. í annarri eða þriðju viku er svo farið að kynnast og þá myndast traust vináttubönd, mér fannst þetta ekki ósvipað hér þegar ég kom fyrst. Annars var ég svo heppin að ég komst strax inn í saumaklúbb hér, í honum eru eingöngu útlendar konur, flestar frá Norðurlöndunum, en við erum 2 frá Bretlandseyjum. Saumaklúbburinn er ennþá starf- andi og t.d. vígðum við 20 manna tjald sem við eigum í sameiningu, um síðustu helgi. Við smíðuðum pall undir það og meiningin er að láta það standa uppi allt sumarið. Við getum þá farið með fjöl- skylduna, vini og vandamenn og dvalið í því um helgar." - Var erfitt að læra íslensk- una? „Já, ég verð nú að viðurkenna það, sérstaklega beygingarnar. Ég er nú samt svo heppin með það að r-ið í íslensku og skosku er eins, þannig að það var ekki vandamál. Það er um að gera að vera bara kaldur að tala, þá kem- ur þetta fljótlega. Við tölum al- veg íslensku á heimilinu, fyrst töluðum við ensku líka og elsti strákurinn er mjög góður í ensku. Með árunum höfum við svo orðið latari við þetta og nú- orðið er bara töluð íslenska. Þar sem ég vinn núna, í gestamóttök- unni á Hótel Varðborg koma margir útlendingar, þá get ég æft mig í enskunni, en ég finn það að ég er farin að ryðga í henni, mig vantar oft orð." - Hefurðu aldrei heimþrá? „Nei, aldrei. Við höfum farið til Skotlands þriðja hvert ár og það hefur alveg nægt mér. Ég á foreldra og eina systur í Skot- landi. Foreldrar mínir komu í fyrra og líkaði mjög vel, þau eru strax farin að safna fyrir næstu ferð. Ég hef ekki áhuga á að flytja aftur til Skotlands, hér er svo gott loft og áka^lega gott að ala upp börn. Þegar ég var lítil og var að alast upp í Skotlandi mátti ég aldrei fara út úr garðinum, það var allt svo hættulegt og ekki hefur það batnað síðan. Hér er allt miklu frjálslegra fyrir börnin. Ég held að ég sé orðin íslending- ur í mér, vinur Rafns sagði við mig um daginn að hann liti aldrei á mig sem útlending, honum fyndist ég bara vera íslendingur. Ég var mjög ánægð með það." - Hefurðu unnið utan heimilis og hver eru áhugamálin? „Já, ég vann nú reyndar ekkert þegar strákarnir voru litlir, en þeir eru nú 12 og 15 ára. 1976 fór ég svo að vinna, starfaði sem fóstra á Barnadeild FSA í 2 ár, en ég er einnig með fóstrurétt- indi. Þá kom dóttir okkar í heim- inn, ég hætti að vinna í 2 ár til að geta verið heima hjá henni. Þá keyptum við okkur hús sem við erum nú að gera upp og þá varð ég að fara út til að endar næðu saman. Ég starfa nú í gestamót- tökunni á Hótel Varðborg, ég hafði ekki áhuga á að fara aftur í fóstrustarfið, mér fannst nóg að hafa börnin heima. Aðaláhuga- málið er handavinna, ég sauma mikið og hnýti, þó ég hafi nú ekki haft mikinn tíma að undanförnu til að sinna þessu áhugamáli mínu. Er það aðallega vegna þess að við erum að gera upp húsið sem við keyptum og það er nú líka áhugamál. Ég hef sjálf teikn- að upp eigin hugmynd að innrétt- ingum hússins og finnst það ákaf- lega skemmtilegt." - Að lokum, borðarðu ís- lenskan mat? „Já, svona að mestu. Mér finnst slátur og svið t.d. mjög gott. Hins vegar borða ég ekki skyr, súrmjólk, mjólk eða smjör. En það er ekkert að marka því mér hefur alltaf þótt mjólk vond. Það er meiri skyndimatur í Skot- landi en hér, hamborgarar og slíkt, en þar er líka borðað meira grænmeti, það er samt dálítið að breytast hérna því úrvalið af grænmeti er alltaf að aukast. HJS „Aldrei sæt við snjóir - segir Joan Arnþórsson fi Ég er fædd og uppalin í Yorkshire í Englandi, en fluttist hingað til lands 1965 og hefþví búið hérna í 19 ár, allt- af á Akureyri. Það er Joan Arnþórsson sem hefur orðið. Ástœðan fyrirþvíað húnfluttist hingað til lands er sú sama og hjá flestum hinna, hún kynntist manni sínum, Kristni Arnþórssyni, úti í Englandi og átti þá varla um annað að velja en að flytjast upp á klakann með honum. En hvernig hefur henni líkað við land ogþjóð? - Bara vel, ég get þó ekki neit- að því að þetta var mjög erfitt í fyrstu. Þegar ég lít til baka skil ég ekkert í því hvernig ég lifði þetta af. Fyrsta árið mitt hér var fólk mjög viljugt að tala ensku við mig, en svo smá hætti það því, hefur líklega fundist að ég gæti farið að læra íslenskuna. Það varð til þess að ég einangraðist mikið í samræðum, lærði að loka mig af. Svo sá ég að ég varð að læra málið og þá kom það mjög fljótt og nú er mig farið að vanta orð í enskuna. Eftir 2 ár var mér svo boðið í saumaklúbbinn sem hér er starfandi fyrir útlendar konur og það varð mér til lífs, liggur mér við að segja. Þessi saumaklúbbur hefúr nú reyndar snúist upp í sundklúbb og eigin- menn og börn fá að vera með. Eftir fyrsta árið mitt hér fór ég svo heim til Englands í stutta heimsókn, þá sá ég að ég hefði átt að fara fyrr því þar hafði lífið haldið áfram alveg eins og hjá mér, það var margt breytt og eftir það sætti ég mig miklu betur við að búa hér. - Er mikill munur á Akureyri og fæðingarbæ þínum? - Já, hann er töluverður. Hér er þessi mikli snjór sem ég hef aldrei getað sætt mig fyllilega við. Hann mætti vera rétt um jól og páska fyrir skíðafólkið, en svo ekki meir. Ég held að maður hljóti að þurfa að vera fæddur hér og uppalinn til að geta gengið í þessari stöðugu hálku og snjó sem hér er á veturna. Hér eru sumrin líka svo stutt og ég sakna alltaf sumranna heima í York- shire. Þegar ég kom hingað fyrst lenti ég líka í erfiðleikum vegna matarins. Ég hafði alltaf borðað mikið grænmeti en lítið kjöt. Hér var þetta alveg öfugt, hér sást varla grænmeti og lítið af ávöxt- um, en fólkið borðaði mikið af kjöti. Þá var ekki um annað að velja en að breyta matarvenjun- um eða svelta. Nú hefur hins veg- ar orðið bylting í þessum málum, aðallega sl. 5 ár og nú fást hér all- ar tegundir af grænmeti. Ég fann það líka þegar ég kom hvað íslendingar eru lokaðir, það tekur langan tíma að komast í samband við fólk. Maður verður sjálfur að sækjast eftir því að kynnast fólki, en ef það tekst verða þeir traustustu vinir sem hægt er að eignast. - Þú ert titluð starfsþjálfari, hvað felst í því starfi? - Þetta er alveg nýtt hér á landi. Ég fylgist með fólki vinna og reyni svo að kenna því rétt vinnubrögð. Einnig sé ég um bónuskerfi og þarrram eftir göt- unum. Núna er ég að vinna hjá Sambandinu, aðallega í Mokka- deild. Ég er búin að vera í þessu sl. 2 ár og líkar mjög vel, annars i er ¦ leg m! áh útl Ei í í fai mj fy, hii þe ýn hv ur lá{ þa vit sei eir ný tja ir SÖ; tja ko að hr: kv vic vae séi ok 1 í tja föj „Islen Flestir geta líklega ver- ið sammála umþað að mikill munur sé á ís- landi og Marokkó í Afríku. Líklega mundufærri kjósaþað að flytjast hingað til landsfrá Afríku heldur en að flytja frá íslandi þ h þ h I\ 2 s l ÍJ U V / b. fl m sl ui Þ V( Þ m S£ in Ís d( þ sr á Joan Amþórsson.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.