Dagur - 18.07.1990, Qupperneq 4

4 - DAGUR - Miðvikudagur 18. júlí 1990
ÚTGEFANDI: ÚTGÁFUFÉLAG DAGS
SKRIFSTOFUR: STRANDGATA 31,
PÓSTHÓLF 58, AKUREYRI, SlMI: 24222
ÁSKRIFT KR. 1000 Á MÁNUÐI
LAUSASÖLUVERÐ 90 KR,
GRUNNVERÐ DÁLKSENTIMETRA 660 KR.
RITSTJÓRI: BRAGI V. BERGMANN (ÁBM.)
FRÉTTASTJÓRI: KRISTJÁN KRISTJÁNSSON
RITSTJÓRNARFULLTRÚI: EGILL H. BRAGASON
BLAÐAMENN:
JÓN HAUKUR BRYNJÓLFSSON (Iþróttlr),
SKÚLI BJÖRN GUNNARSSON (Sauöárkróki vs. 95-35960),
INGIBJÖRG MAGNÚSDÓTTIR (Húsavík vs. 41585),
JÓHANN ÓLAFUR HALLDÓRSSON, ÓLI G. JÓHANNSSON,
ÓSKAR ÞÓR HALLDÓRSSON, STEFÁN SÆMUNDSSON
LJÓSMYNDARI: KRISTJÁN LOGASON
PRÓFARKALESTUR: SVAVAR OTTESEN
ÚTLITSHÖNNUN: RÍKARÐUR B. JÓNASSON
AUGLÝSINGASTJÓRI: FRÍMANN FRlMANNSSON
DREIFINGARSTJÓRI:
INGVELDUR JÓNSDÓTTIR, HEIMASÍMI 22791
FRAMKVÆMDASTJÓRI: HÖRÐUR BLÖNDAL
PRENTUN: DAGSPRENT HF.
SÍMFAX: 96-27639
Krossanes og ábyrgð
bæjarstjómarmnar
Hluthafafundur í Krossanesi hf. hefur ákveðið að
verksmiðjan skuli endurbyggð í smækkaðri mynd.
Þar með hefur verið höggvið á hnút í málefnum
Krossanesverksmiðjunnar, en undanfarnar vikur
hefur ríkt óvissa um hvaða örlög biðu fyrirtækisins.
Fyrir nokkrum árum var ákveðið að ráðast í
endurnýjun Krossanesverksmiðjunnar. Sigfús
Jónsson, fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri og
stjórnarformaður Krossaness, sagði að menn hefðu
haft um tvennt að velja. Hægt væri að láta verk-
smiðjuna ganga í óbreyttri mynd í nokkur ár enn og
fresta endurnýjun tækjakostsins. Hagnaður var
búinn að vera af rekstrinum í mörg ár, og ekki útlit
fyrir að hann minnkaði. Væri þessi leið farin frest-
uðu menn þeim vanda sem myndi bresta á síðar;
verksmiðjan yrði smán saman úr sér gengin og
miklu þyrfti að kosta til að endurnýja hana að
nokkrum árum liðnum. Hinn kosturinn, að ráðast í
endurbætur strax og einnig framleiðslu hágæða-
mjöls, var tekinn, með samþykki bæjarstjórnar.
Akureyrarbær var ábyrgur fyrir skuldum sem hlut-
ust af fjárfestingunni.
Áætlun var gerð um framkvæmdir og hvað þær
myndu kosta. Sú áætlun fór á annað hundrað millj-
ónir króna fram úr sjálfri sér. Skuldirnar námu 700
milljónum króna um síðustu áramót, þegar verk-
smiðjan brann.
Sá misskilningur er algengur á Akureyri að brun-
inn hafi orsakað vanda Krossaness. Þetta er ekki
rétt nema að litlu leyti. Vissulega varð bruninn til
þess að Krossanes gat ekki brætt neina loðnu eftir
áramótin. Hann breytti þó engu um að verksmiðjan
var orðið skuldum vafin og að þar höfðu fram-
kvæmdir farið mjög fram úr áætlun.
Nú er það svo, þegar mál á borð við Krossanes
koma upp, að mörgum finnst nauðsynlegt að finna
einhverja sökudólga. Einhverjum verður að kenna
um hvernig fór. Vissulega hafði Krossanesverk-
smiðjan framkvæmdastjóra, stjórn og stjórnarfor-
mann. Þessir aðilar hafa aldrei látið annað á sér
skilja en að þeir hafi verið ábyrgir gerða sinna. En
hver ber raunverulega ábyrgð á þessu fyrirtæki,
sem er svo til alfarið í eigu Akureyrarbæjar? Það
hljóta að vera kjörnir fulltrúar kjósenda á Akureyri
í Bæjarstjórn Akureyrar. Bæjarfulltrúar, sérstaklega
fulltrúar síðasta meirihluta, sem var ráðandi afl á
fyrra kjörtímabili, geta ekki vikið sér undan þeirri
ábyrgð að þeir hljóta að hafa haft ákveðna eftirlits-
skyldu með rekstri Krossaness. Hlutverk bæjarfull-
trúa hlýtur að vera annað og meira en að vera
„handauppréttingalið á bæjarstjórnarfundum," svo
notuð sé setning sem stundum kemur fyrir í um-
ræðum um bæjarstjórnarmál á Akureyri.
Vonandi hefur tekist að ráða bót á vanda Krossa-
nesverksmiðjunnar, þannig að rekstrargrundvöllur
hennar sé tryggður til framtíðar. Það hefði verið
meiriháttar áfall fyrir atvinnulíf og þjónustu á Akur-
eyri og álitshnekkir fyrir bæjarfélagið, ef ógerlegt
hefði reynst að reisa hana úr rústunum. EHB
„Islandi allt“
- ávarp heilbrigðis- og tryggingaráðherra Guðmundar Bjarnasonar
við setningu 20. Landsmóts U.M.F.Í. Mosfellsbæ 13. júlí 1990
Góðir Landsmótsgestir!
„íslandi allt“, kveðjan sem
fyrstu félagarnir í ungmennafé-
lagshreyfingunni tileinkuðu sér,
fól í sér þann anda sem ríkti á
upphafsárum hreyfingarinnar og
kvað á um tilgang og hlutverk
hennar. Hún bar með sér kraft-
inn og baráttuviljann sem bjó í
æsku landsins um síðustu alda-
mót, gömlu ungmennafélagskyn-
slóðinni, sem átti sinn stóra þátt í
því að gera ísland að frjálsu og
fullvalda ríki. Ætíð síðan, í
u.þ.b. heila öld, hefur þessi sami
andi svifið yfir vötnunum og mót-
að starfsemi þessara samtaka.
Undir kjörorðinu „Ræktun
lýðs og lands“ hefur Ungmenna-
félag Islands síðan unnið að vexti
og viðgangi lands og þjóðar og
lagt áherslu á að þroska og þjálfa
hið jákvæða og góða í fari hvers
einstaklings til að gera hann að
virkum, ábyrgum og dugandi
þjóðfélagsþegn.
Ungmennafélagshreyfingin er
blönduð hreyfing með fjölþætta
starfsemi og margvísleg viðfangs-
efni þar sem fjöldaþátttaka er
höfð að leiðarljósi. Þótt íþróttir
beri e.t.v. hæst eru margvísleg
félags-, menningar- og
umhverfismál einnig verulegur
hluti af starfsemi samtakanna.
Landsmót U.M.F.Í. skipa
ákveðinn sess í hugum lands-
manna allra og eru áreiðanlega
eftirminnileg öllum þátttakend-
um, bæði keppendum og gestum,
enda hápunktur starfsins og ein-
hverjar viðamestu samkomur
sinnar tegundar, bæði hvað fjöl-
breytni og skipulag varðar.
Landsmótin hafa einnig orðið
mikilvæg hvatning þeim byggða-
lögum og héruðum þar sem þau
hafa verið haldin, til að byggja
upp glæsileg mannvirki til
íþrótta- og tómstundaiðkana. Á
það ekki síst við hér í Mosfellsbæ
þar sem byggt hefur verið af stór-
hug og myndarbrag.
Árið 1946 fór ég í fyrsta sinn á
landsmót, sem þá var haldið að
Laugum í Suður-Þingeyjarsýslu,
þá að vísu aðeins 2ja ára. Síðan
hef ég verið gestur á mörgum
landsmótum og fylgst með hinu
mikilvæga starfi U.M.F.Í., -
einkum þó undanfarin tvö ár
vegna samstarfsverkefnis Ung-
mennafélags íslands, íþrótta-
sambands íslands og Æskulýðs-
ráðs ríkisins við heilbrigðisyfir-
völd um „Heilbrigða lífshætti
æskufólks". Fyrirþessa samvinnu
vil ég þakka sérstaklega, enda
hefur hún verið bæði ánægjuleg
og áhugaverð. Viðfangsefnið hef-
ur verið forvarnarstarf eða
heilsuhvatning með það að mark-
miði að vekja einstaklinginn til
vitundar um ábyrgð á eigin heilsu
og hvað hann getur haft mikil
áhrif á líðan sína í nútíð og
framtíð með daglegri breytni.
Ég tel þetta verkefni, þessa
heilsuhvatningu, falla vel að
stefnu og hugsjónum ungmenna-
félagshreyfingarinnar og er það
undirstrikað á margvíslegan hátt
á lansdmóti þessu m.a. með
útgáfu veggspjalda með svo-
hljóðandi ábendingum: „Betra líf
- með hollri hreyfingu, betra líf -
með hollum mat, betra líf - án
reykinga, betra líf- án áfengis. Á
hverjum degi þarft þú bæði að
velja og hafna. Miklu máli skiptir
hvað þú velur því að hver
ákvörðun getur haft áhrif á það
hvernig líf þitt verður. Heilbrigt
líf er það r.nikilvægasta sem þú
getur valið þér, þín vegna og
þeirra sem þú umgengst."
Þessi hvatningarorð minna
okkur einnig á hversu veigamiklu
hlutverki hið öfluga félagsstarf
ungmenna- og íþróttahreyfing-
anna í landinu gegnir sem hollur
og heilbrigður starfsvettvangur til
að forða æskunni frá því að lenda
á glapstigum fíkniefna og eitur-
lyfja. Nýlegar athuganir á
íþróttaiðkun og heilsufari ung-
menna, sem framkvæmdar hafa
verið að frumkvæði heilbrigðis-
ráðuneytisins og skólayfirlæknis í
samvinnu við Háskóla íslands,
sýna að íþróttaiðkun unglinga
virðist hafa mjög jákvæð áhrif á
lifnaðarhætti og heilsu þeirra.
Niðurstöður þessara athugana
sýna að áfengisnotkun og reyk-
ingar eru fátíðari meðal þeirra
unglinga sem stunda íþróttir.
Auk þess kvarta íþróttaiðkendur
síður undan þreytu og sálrænni
vanlíðan á borð við kvíða og
þunglyndi og telja sig almennt
heilsuhraustari en jafnaldrar
þeirra sem ekki eru virkir þátt-
takendur í íþróttum. Starf ung-
mennafélaganna hefur því mikil-
vægt uppeldislegt gildi.
Ég vil leyfa mér að taka undir
með forseta íslands í viðtali við>
Skinfaxa er hún segir: „Stórkost-
legasta fjárfesting þjóðfélagsins
er að fjárfesta í æsku landsins.
Við gerum það með menntun,
fræðslu, ræktun og síðast en ekki
síst með kærleika.“
Ég vænti þess að þetta 20.
Landsmót U.M.F.Í. fari fram í
sönnum ungmennafélagsanda og
óska ungmennafélagshreyfing-
unni hamingju og heilla í sínu
mikilvæga starfi við „ræktun lýðs
og lands“.
lesendahornið
Svar við lesendabréfi í Degi 10. júlí sl.:
Af símamálum Heilsugæslustöðvarmnar
Vegna greinar sem birtist í
þriðjudagsblaði Dags 10. júlí
undir fyrirsögninni „Erfitt að
ná sambandi við heilsugæslu-
iækna“ langar mig að skýra frá
eftirfarandi:
Fyrir þremur árum síðan kom
nýtt símaborð á Heilsugæslustöð-
ina og var þá bætt við fleiri línum
þannig að nú er hægt að hringja
inn á tíu línum. Það kom þá í ljós
að við þessa aukningu gátu mun
fleiri beðið eftir lækninum sínum
á símatímum og auðvitað lengir
það þessa bið sem verið er að
kvarta yfir. Það geta hringt tíu í
einu. Ef þeir allir biðja um viðtal
við sama lækninn getur orðið
.löng bið fyrir þann síðasta í tíu
manna röðinni.
Ef læknirinn talar við hvern í
þrjár mínútur kemst hann yfir að
tala við tíu manns í hálftíma. Oft
taka þó samtölin lengri tíma en
þann sem ég nefndi. Við reynum
að segja fólki hvað margir bíði og
ráðleggjum þeim að hringja held-
ur þegar líður á símatímann.
Sumir fara eftir því, en aðrir eru
fastir á því að bíða, hversu marg-
ir sem eru á undan þeim, og
kvarta svo hvað hæst. Við höfum
reynslu af að hringja út til fólks
og hafði einn læknirinn þann
háttinn á um tíma. Það reyndist
ekki nógu vel, bæði tók það
þónokkurn tíma að skrifa niður
númerin, sem voru oft á milli 30
og 40, og símatími læknisins
lengdist um nærri klukkutíma því
númerin voru ýmist á tali eða
svöruðu ekki. Af þeim sökum
þurfti að hringa oft í hvern og
einn.
Flestir læknarnir, þó ekki allir,
hafa tvo símatíma á dag. Ég vil
benda fólki á að nota þá tíma
meira en það gerir. Einnig að
hringja frekar þegar líður á
símatímana en í byrjun. Ef um
neyðartilfelli er að ræða á við-
komandi að taka það fram. Lög-
regla og slökkvilið gefa upp
neyðarsíma Heilsugæslustöðvar-
innar ef þörf krefur, en fólk er
vinsamlegast beðið að misnota
það ekki. Þá er og vaktlæknis-
síminn 985-23221 staðsettur inni
á stöðinni yfir daginn. Ég vona
að fólk hafi örlítið betri hugmynd
um símamál Heilsugæslustöðvar-
innar núna, en ef einhver hefur
lausnir á vandamálunum eru allar
ábendingar vel þegnar.“
Freygerður Magnúsdóttir,
móttökuritari
hjá Heilsugæslustöð Akureyrar
Hjólbarðaverkstæði á Akureyri:
Samkomulag um helgarlokun?
Ferðamaður hringdi.
„Þannig er mál með vexti að
ég var staddur á Akureyri, í
höfuðvígi ferðamannaþjónustu
á íslandi, um síðustu helgi og
þurfti á þeirri þjóntistu að
halda sent algengt er að akandi
ferðamenn þurfi að kaupa,
þ.e. hjólbarðaviðgerð.
Ekki þarf að orðlengja það að
ég fékk ekki gert við sprungið
dekk um helgina á Akureyri, ein-
faldlega vegna þess að ekkert
hjólbarðaviðgerðarverkstæði í
bænum var opið. Þegar leitað var
upplýsinga um hverju þetta sætti
fengust þau svör að forsvarsmenn
hjólbarðaverkstæða á Akureyri
hefðu orðið sammála um að hafa
þau lokuð um helgar.
Ef þetta er rétt, þá á ég vart
orð til að lýsa undrun minni. Get-
ur það virkilega verið að í einum
helsta ferðamannabæ á íslandi sé
samkomulag samkeppnisaðila
um að hafa ekki opin hjólbarða-
verkstæði. Ótrúlegt ef satt er!“