Dagur - 25.05.1995, Page 22

22 B - DAGUR
Afmælisblað UA - Fimmtudagur 25. maí 1995
Gunnar Aspar, framleiðslustjóri, situr íglerbúri með góða
yfirsýn yfir vinnslusal frystihússins. Skrifstofan er ágætlega
tölvuvædd og þar má einnig sjá hljómflutningstæki. Gunnar
þarfað standa upp meðan á heimsókn blaðamanns stendur
til að setja spólu í segulbandið. Leikfimi. Starfsfólkið leggur
frá sér hnífa og önnur áhöld oggerir liðkandi æfingar í takt
við tónlistina. Allir taka þátt. Gottfyrir blessaðar axlimar
og blóðið kemst aftur á hreyfingu. En það er ekki leikfimin
sem við ætlum að spyrja framleiðslustjórann um, heldur
biðja hann að lýsa eigin starfsferli hjá ÚA og helstu þáttum
vinnslunnar í frystihúsinu.
- Segðu mér fyrst, Gunnar, hvenær
hófst þú störf hjá Útgerðarfélagi
Akureyringa?
„Það var fermingarárið mitt,
1962. Þá byrjaði ég í handflökun. A
þeim tíma var nokkuð algengt að
krakkar fengju vinnu héma á 14.
ári og það byggóist meðal annars á
því að þá var síldin erm við líði og
talsvert mikil vinnsla á Austfjörð-
um og Norðurlandshöfnum. Full-
orðna fólkið fór í síldina og þá
skapaðist möguleiki fyrir yngra
fólk að fá vinnu í fiskinum. Þetta
var sem sagt ekkert einsdæmi með
mig."
- Og voruð þið guttarnir settir í
handflökun?
„Já, það var ansi mikið um
handflökun á þessum tíma og aðra
handavinnu því vélvæðingin var
ekki komin það langt á veg. Strák-
arnir voru settir í handflökunina
og stúlkumar í snyrtingu og niður-
skurð."
Gunnar Aspar vann hjá Útgerð-
arfélaginu á sumrin á skólaárun-
um og var jafnvel á sama básnum
sumar eftir sumar. Hann fór síðan
að ganga í nokkum veginn öll störf
en árið 1968 urðu ákveðin þáttaskil
hjá honum.
Hef fengið að þroskast
með vinnslunni
„Já, haustið 1968 fór ég á mats-
námskeið á vegum Fiskmats ríkis-
ins. Síðan var vinnslusalurinn
hérna stækkaður 1969 og þá byrj-
aði ég I verkstjórastarfi, nánar til-
tekið 8. júlí. Eg var í verkstjóra-
starfinu alveg þangað til fyrir
þremur árum þegar ég tók við
starfi framleiðslustjóra."
Framleiðslustjórinn Gunnar Asp- w
ar byrjaði að vinna hjá Útgerðar- r
félaginu fermingarárið 1962.
- A starfstíma þínum hafa orðið
töluverðar breytingar á vinnslunni,
stækkun húsnæðis, ný tæki o.fl. Er
ekki ágætt að hafa fylgt þessari
þróun innan félagsins?
„Jú, það má segja það að ég hafi
notið þess, vegna þrautseigjunnar
við að vera alltaf á sama vinnu-
stað, að fá að þróast og þroskast
með vinnslunni. Eg hef þannig til-
einkað mér breytingarnar jöfnum
höndum og þær gerðust, en eflaust
er erfiðara aö koma beint inn í
þetta í dag eftir alla þessa tækni-
væðingu og breytingar. Minn lang-
skóli er í rauninni reynslan, starf
mitt hjá Útgerðarfélaginu í gegn-
um þennan tíma."
- Ef við lítum til þróunarinnar
allra síðustu árin þá er hér komin
flæðilína, gæðastjórnun hefur ver-
ið tekin upp og fleira. Eru þetta
markvissar breytingar?
„Þetta er búið að vera að gerast
Fiskvinnslan þrnfað komajyrr
og sterkar inn í skólakeifið
- segir Gunnar Aspar, framleiðslustjóri í frystihúsi ÚA
Það er eins gott að vera með þykka vettlinga við frystinguna og Óskar Að-
albjörnsson vildi sjálfsagt ekki sinna þessu verki berhentur.
Myndin Robyn.
í nokkrum þrepum. Stundum er
þetta markvisst en stundum kalla
ytri aðstæður á breytingar. Arið
1990 var sótt eftir því frá Sölumið-
stöó hraðfrystihúsanna að við fær-
um út í svokallaða smápakka-
vinnslu, en þá var hún farin að
ryðja sér til rúms. Við vorum enn í
gamla bakkakerfinu og þegar hag-
kvæmnin var metin kom í ljós að
kostnaðurinn við að tæknivæða
vinnsluna fyrir smápakkalínuna
eða fara út í flæðilínukerfið var
mjög áþekkur. Þá var farið að meta
hvor kosturinn myndi skila meiru
til fyrirækisins á lengri tíma. Við
mátum það þannig að við mynd-
ÖdJzMÆ, dtjásui,, diaðld^óiki
tilb/jAmnau me&
fytxzefoki/i^éiú^
50 á/ia.
um fá meira út úr því að tækni-
væða alla vinnsluna í heild og
auka sérkenni framleiðslu Út-
gerðafélagsins. Þetta sérkenni er
mikið magn af afurðum í sem flest-
um fisktegundum af góðum gæð-
um. Akvörðunin um flæðilínuna
varð þannig ofan á."
Sérhæfðir í f jölbreytni
Gunnar sagöi það meginmarkmið
Útgerðarfélagsins aó halda skipun-
um að veiðum og vinna aflann hér
í landi. „Okkar skip hafa veitt í
lögsögunni allt í kringum landið
eftir því hvar best hefur gefið á
hverjum tíma. Vinnan hefur alltaf
verið miðuð við það að geta annaö
þeim afla sem borist hefur að
landi. Það þýðir aó við höfum sér-
hæft okkur í fjölbreytninni og
sveiflumst mikið á milli fiskteg-
unda og vinnslugreina. Það hefur
verið sama þótt eitt skip hafi kom-
ið af Vestfjarðamiðum hlaðið grá-
lúðu, annað sunnan við Jökul með
karfa og það þriðja af Austfjöröun-
um með þorsk. Þetta hefur ekki
hindrað það að við getum strax
tekið á móti öllum aflanum og
unnið hann jöfnum höndum. Við
höfum því ekki sérhæft okkur í
einni vinnslulínu heldur haldið
öllum möguleikum opnum," sagði
Gunnar.
- En hvað segiröu mér um
gæðastjórnun og samstarf á því
sviði?
„Á árinu 1990 var stofnað til
samstarfs á vegum sjávarútvegs-
ráðuneytisins um altæka gæða-
stjórnun. Settur var á verkefnahóp-
ur sem valdi það að reyna banda-
rískar aðferðir sem höfðu reyndar
verið þróaðar af Japönum. Þær eru
byggðar á kenningum dr. Dem-
ings, en nýverið var einmitt nám-
skeið á vegum Háskólans á Akur-
eyri um kenningar hans. Komið
var á samstarfi þriggja sjávarút-
vegsfyrirtækja, þ.e. Útgerðarfélags
Akureyringa, Fiskiðjusamlags
Húsavíkur og Síldarvinnslunnar í
Neskaupstað. Margt af því sem við
höfum gert á þessum tíma er í
anda Demings. Við höfum nýtt
okkur mikið þær vinnuaðferðir og
þá sérstaklega við úrvinnslu á töl-
fræðigögnum, bæði í gæðaeftirliti
og vinnsluárangri."
Betur í stakk búnir að
mæta þörfum
viðskiptavinarins
- Hafa þessar breytingar leitt til
fækkun starfsfólks?
„Nei, starfsfólki hefur frekar
fjölgað í vinnslunni. Við erum bet-
ur undir það búnir að nýta fólkið í
víðara samhengi, ef svo má segja.
Stjórnunin er oröin skilvirkari.
Verkstjórarnir hafa aðstoðarmenn
eóa leiðtoga á vissum svæðum sem
hjálpa þeim við að halda vinnslu-
rásinni gangandi og hafa virknina
sem mesta. Við reynum eins og við
getum að sjá hlutina sem mest fyr-
ir, þannig að allar skiptingar séu
fyrirfram ákveðnar og skipulagðar.
Þetta hefur haft þau áhrif að við
höfum getað ansað mjög mikið fyr-
irspurnum beint erlendis frá og
gegnum sölusamtökin um ýmiss
konar sérvinnslu. Sem dæmi má
nefna að núna á tveimur árum höf-
um við þróað karfavinnsluna frá
því að vera hefðbundin millilögð
flök fyrir Evrópumarkað, eftir að
Rússamarkaðurinn lagðist niður,
yfir í sérvinnslu. Þessi hefðbundnu
millilögðu flök voru um 95% af
karfavinnslunni en þetta hefur
þróast í 80% sérvinnslu. Þá erum
við að tala um verulega mikið
magn. Vió erum komin með um
100 tonna framleiðslu á karfa á
mánuði sem er unninn í smá-
pakkningar. Þaö sama hefur raun-
ar gerst í þorskinum og svipað í
ufsanum, þ.e. sérvinnsla inn á
Frakkland og Þýskaland."
- Er þá ekki þróun í markaðs-
málum samhliða?
„Jú, á sama tíma og við höfum
tekiö upp þessi breyttu vinnu-
brögð hefur orðið mikil breyting
hjá sölusamtökunum. Markaðs-
starf hefur eflst mjög og það eru
komnar öflugar söluskrifstofur í
helstu viðskiptalöndum okkar. Það
er náttúrlega stóra kerfið í Banda-
ríkjunum, Coldwater, verksmiðja
og sölukerfi í Englandi, og skrif-
stofur í Hamborg, París og Tókíó.
Vegalengdin milli viðskiptavinar-
ins og framleiðandans hefur styst
verulega með eflingu úti á mark-
aðssvæðunum. Virkni þess að
bæði okkar þarfir séu teknar og
metnar rétt og líkar þarfir og vænt-
ingar viðskiptavinarins hefur auk-
ist og við erum betur í stakk búnir
að mæta þessum væntingum og
hann skilur líka þær takmarkanir
sem eru í okkar ferli."