Þjóðviljinn - 29.09.1955, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 29.09.1955, Blaðsíða 6
6) — ÞJÓÐVILJINN — Fimmtudagur 29. september 1955 piúmmmm® Útgefandi: Sameiningarflokkur alþýðu — Sósíalistaflokkurnn — Húsnæðisokrið Ein alvarlegasta undirrót verðbólgunnar á Islandi er Etefna stjórnarvaldanna í hús- siæðismálum. Húsnæði er ein- ihver brýnasta nauðsyn hvers scnanns, á því veltur afkoma Jlans, líðan, uppeldismöguleikar bí.rnanna o.s.frv. Og verð hús- saæðisins segir að sjálfsögðu til ' Um það hvað menn geta veitt eér af öðrum nauðsynjum — bvert er raunverulegt kaup. Þessa mikilvægu nauðsyn alls almenmngs hafa stjórnarvöldin sett á vald okrara og braskara. Fyrir nokkrum árum námu Kijórnarflokkarnir úr gildi allt eftirlit með húsaleigu, og síð- an hefur svartur markaður ríkt ícömlulaus. Enda hefur húsnæði fewkkað meira en nokkur önn- irr nauðsyn á siðustu árum og er alltaf að hækka; fólk er aft- |úr og aftur hrakið út úr heim- jfcm sínum til þess eins að hægt He að hækka leiguna og ótalin em þau skipbrot sem fjölskyld- ur.hafa beðið af þessum sök- ura. Þessi stefna stjórnarflokk- KJma er algert einsdæmi í grannlöndum okkar, bæði í Vosturevrópu og Norður-Amer- . íku. Hvarvetna líta stjórnarvöld é það sem eina meginskyldu eí \a að halda húsnæðisverði í Bkefjum, svo að hafður sé hem- il) á dýrtíðinni og útflutnings- fr imleiðslunni ekki stefnt í voða. Þetta á einnig við um Ihið mikla fyrirmyndarríki é; jórnarflokkanna íslenzku, B ndaríki Norðurameríku; þar Ser mjög. strangt eftirlit með JrJsaleigu. Eigi að finna ein- Ihverjar hliðstæður við þá stefnu jsera hér tíðkast verður trúlega að leita alla leið til Suður-Amer- Ska, enda eru íslenzk stjórnar- ¦í<".''d ekki að ástæðulausu kennd STið hinar spilltu klíkur sem drottna þar syðra. En valdhafarnir hafa ekki s^eins heimilað frjálst okur á fcúsnæði, þeir hafa einnig gert roýbyggingar svo dýrar að Venjulegt fólk getur ekki risið u: dír þeim. Það er ætlazt til að m mn greiði upp íbúðir sínar á 10—20 árum, svo stuttur er lá'istíminn, og vextirnir eru tsærri en tíðkast í nokkru ná- 5ó-gu landi, Auk þess er svo erfitt að komast yfir lán að ffjolmargir eru reknir í klær okr- ara, sem taka verðbréf af E'oruium með allt að 50% af- íöílum, eða hirða vexti sem Bhmdum nálgast 100% á ári! ILeiga í húsum sem þannig eru fcyggð er gersamlega ofvaxin venjulegu fólki, enda mun nú Vera orðið erfitt að koma íbúð- ¦urjiun í nýjustu húsunum í verð. Ástandið í húsnæðismálunum Ér einhver alvarlegasta mein- sendin í þjóðfélaginu, og þetta &¦¦ tand er búið til af stjórnar- fjokkunum í þágu braskara og okrara, þeirrar stéttar sem í- lialdið hefur hvað mesta vel- jþóknun á. Einhver mikilvægasta Og raunhæfasta aðgerðin gegn sperðbólgunni væri að taka hús- soæðismálin föstum tökum; Ifccma á raunhæfu eftirliti með Afdrifaríkur Írióðtappi Fyrsta árið sem Dwight, Ei- senhower var forseti Bandaríkjanna þótti fátt benda til þess að hann yrði talinn í hópi merkari manna sem setið hafa í því embætti. Fréttamönnum í Washington bar saman um að Eisenhower virtist hafa takmarkaðan á- huga á starfinu. Hann sóttist eftir því að yfirgefa Washing- ton og starfsáhyggjurnar öll- um stundum sem hann gat, fór nær alltaf að ráðum ráð- herra sinna og annarra ráðu- nauta þegar taka þurfti mikil- vægar ákvarðanir og vægði jafnan fyrir þinginu þegar við árekstrum lá milli handhafa löggjafarvaldsins og fram- kvæmdavaldsins, en togstreita milli þings og forseta hefur lengst af verið eitt meginein- kenni bandarísks stjórnarfars. Afieiðingar veikindanna sem lagt hafa Eisenhower í rúmið bera því vott, hvílík breyting hefur orðið á viðhorfi forsetans til embættis síns síð- ustu tvö árin. Það Hggur við að blóðtappinn sem settist að í hjartaæðum Bandaríkjafor- seta hafi valdið heimsbresti, og það þótt allar líkur bendi til að hann muni fá góðan bata. Á kauphöllinni í Kevv York varð mesta verðhrun síðan í öndverðri kreppunni miklu. Bandarísk stjórnmálaviðhorf hafa gerbreytzt í einu vetfangi. f alþjóðamálum ríkir óvissa um það, hvort framhald verður á sáttfýsisandanum, sem svifið hefur yfir vötnunum upp á síðkastið. Auðvitað stafar þetta umrót að nokkru leyti af því, hversu mikil persónuleg völd forsetanum eru fengin í banda- rísku stjórnskipulagi. En um- rótið væri ekki svona víðtækt hefði Eisenhower ekki upp á síðkastið sýnt það hvað eftir annað, að þegar um hinar af- drifaríkustu ákvarðanir er að ræða fer hann sínar eigin götur og gerir sér far um að vera ekki aðeins forseti í orði heldur einnigí verki. ITMestir munu sammála höf- * undi forustugreinar brezka blaðsins Times í fyrradag, en hann kemst að þeirri niður- stöðu að persónuleg áhrif Eisenhowers á stefnu Banda- ríkjanna hafi fyrst komið til sögunnar fyrir alvóru þegar hann hafnaði ráðleggingum Dullesar utanríkisráðherra, Nixons varaforseta. Radfords herráðsforseta og skoðana- bræðra þeirra að láta banda- ríska flugherinn koma franska nýlenduhernum í Indö Kína til hjálpar í orustunni um Di- enbienphu. Síðan hefur stríðs- því að ekki sé okrað á þessari lífsnauðsyn og tryggja nýbygg- ingar með skynsamlegum kjör- um. En ástandinu verður ekki breytt meðan flokkur okrara og braskara fer með öll völd í land- inu og höfuðborginni; það er eins með þetta svið og önnur, að það þarf pólitískar aðgerðir vinnandi fólks til þess að tryggja kjarabætur. flokkurinn meðal bandarískra ráðamanna verið á stöðugu undanhaldi, Eisenhower hefur markað þá stefnu að forðast að tefla heimsfiiðnum í hættu með vaidbeitingu og hótunum en taka i staðinn upp samninga um lausn deilumálanna, meira að segja við erkióvininn, stjórn kommúnista í Kína. Nú er Eisenhower úr leik einmitt þegar ráðstefna ut- anríkisráðherra fjórveldánna í Adlai Stevenson Genf stendur fyrir dyrum. Þar á að taka upp þráðinn frá ráð- stefnu æðstu mannanna í sum- ar. Sérfræðingar heimsblað- anna í alþjóðamálum bolla- leggja nú urri það fram og aftur, hver áhrif það muni hafa á afstöðu Bandaríkjanna á þessari ráðstefnu að Dulles utanrikisráðherra mun marka stefnuna einn. Hagerty, blaða- fulltrúi Eisenhowers, hefur nefnilega skýrt frá því að for- setinn muni verða að dveljast í sjúkrahúsi í mánuð og síð- an taka sér algera hvíld annan mánuð í viðbót. Hann kemur því ekki aftur til starfa fyrr . en í desemberbyrjun í fyrsta lagi. Hin þýðingarmestu mál, ' svo sem bréfaskipti hans og Búlganíns forsætisráðherra um afvopnun, verða því að bíða. Viða er leitt getum að því, hver áhrif veikindi Einsenhow- ers muni hafa á afstöðu sov- étstjórnarinnar til Bandaríkj- anna. Sovézkir ráðamenn hafa ekki farið dult með það, að þeir bera ólíkt meira traust til forsetans en Dullesar og Nix- ons. Ovissan sem veikindi Eisen- howers hefur valdið i al- þjóðamálum er þó smámun- ir í samburði við ringulreiðina sem ríkir í bandarískum stjórnmá.lum. Þar vita framá- mennirnir varla enn sitt rjúk- andi rað. Hjartaáfallið sem for- setinn varð fyrir, gerði að engu framtíðarfyrirætlanir flokks- manna hans í republikana- flokknum og hin nýju viðhorf hafa einnig gerbreytt horfi- unum sem stjórnarandstaðan, demókratar, verða að taka til- lit til. Fréttaritari United Press í Washington komst svo að orði á sunnudaginn, að engu væri líkara en forystumenn republíkana hefðu allir fengið taugaáfall við fréttina um sjúkleika Eisenhowers. Þeir fulltreystu því að hann myndi gefa kost á sér til framboðs á ný og har með væri þeim tryggður sigur í forsetakosn- ingunum að ári. Nú er talið jafnvíst að Eisenhower muni þvertaka fyrir að gefa kost á sér, hversu góðan bata sem hann fær. Leggst þar allt á eitt, vilji konu hans og ann- arra aðstandenda og sú hefð að bjóða ekki fram til forseta mann sem búast má við að þoli ekki þá ."þrekraun sem embættið er. IJólitískir spámenn í Banda- * ríkjunum eru nú þegar í óðaönn að bollaleggja um það, hver taka muni við merki repu- blikana af Eisenhower. James Reston, hinn margfróði frétta- ritari New York Times í Wash- ington, telur Nixon varafor- seta hafa mesta sigurmögu- leika. Vera má að Eisenhower nái ekki þeirri heilsu að hann geti tekið til starfa á ný. Þá verður hann að fela Nixon völd sin og það hefur aldrei komið fyrir enn í sögu Bandaríkj- anna að stjórnmálaflokkur hafi hafnað ríkjandi forseta sem gaf kost á sér til framboðs. Ekki mun Nixon þó reynast framabrautin auðsótt, því að enginn skortur er á flokks- bræðrum hans, sem finnst þeir kallaðir til að setjast að í Hvíta húsinu. Til dæmis eru í Kaliforníu, fylki Nixons, tvö öhnur frambjóðendaefni, Know- land öldungadeildarmaður og sem Knowland og MqCarthy, hafa dirlst . að hafa sig í frammi upp á siðkastið. Þegar Eisenhower er úr leik mun varfærnari skoðanabræðrum þeirra ekki þykja lengur þörf á því að sitja á strák sínum. Hlýtur Eisenhower því að verða stórum erfiðara að koma stefnu sinni fram það sem eftir er af kjörtímabílinu en hingað til, ei heilsan leyfir honum að taka við störfum á ný. ¥¥orfurnar á að republikanar ** geti unnið forsetakosning- ar í Bandaríkjunum með öðr- um frambjóðanda en Eisenhow- er 'eru hverfandi litlar. Mörg- um skoðanakönnunum um langt árabil ber saman um það að af landslýðnum telja um 50 af hundraði sig vera demó- krata, 40 af hundraði repu- blikana, en 10 af hundraði segjast vera óháðir eða fylgja smáflokkum. Það var því fyrst og fremst framboð Eisenhowers sem tryggði republikönum sig- ur í síðustu forsetakosningum.! Nú þykir sýnt að Stevenson, sem þá var í framboði af hálfu demókrata, myndi sígra sér-. hvern foringja republikana og alla með miklum yfirburðum nema Warren forséta Hæsta^ réttar. Stevenson skýrði frá því i sumar, .að hann myndi gera uppskátt í nóvember hvort hann gæfi kost á sér til fram- "boðs á ný. Ekki þykir mikill vafi á að hann gefi kost á sér. Hef ur hann mikið fylgi í flokknum en á þó að minnsta kosti einn skæðan keppinaut, Harriman fylkisstjóra í New York. Eisenhower (t. h ) og Nixon. Knight fylkisstjóri. Haf a þessir þremenningar ekki getað litið hver annan réttu auga árum saman, neita til dæmis að sitja útbreiðslufundi flokks- ins ef þeim finnst öðrum hvorum keppinautnum gert þar hærra undir höfði en sér. Virðingin og vinsældirnar sem Eisenhower nýtur meðal bandarísks almennings hafa haldið i skefjum þeim hægri mönnum republikana, sem í raun og veru eru í fullri and- stöðu við sáttastefnu hans í alþjóðamálum. Aðeins örfáir af þessum stríðssinnum, svo TT'itt er víst, hvort sem þess- ¦-^ ir spádómar um úrslit stjórnmálabaráttunnar milli bandarísku stjórnmálaflokk- anna og innan þeirra rætast eða ekki, á næsta' ári mun á- tökin um forsetaembættið bera hæst allra mála í vitund Bandaríkjamanna, bæði valda- manna og óbreyttra kjósenda. Önnur innanlandsmál verða látin sitja á hakanum, svo ekki sé talað um utanrikismálin. Vel getur því svo farið að í alþjóðamálum verði millibils- ástand þangað til á öndverðu ári 1957, þegar nýkjörinn for- seti tekur við embætti. M.T.Ó.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.