Þjóðviljinn - 14.10.1958, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 14.10.1958, Blaðsíða 6
6) — ÞJÓÐVILJINN — Þriðjudagur 14. október 1958 10DVIIJ ÚtKefandi: ESatttcininnutiouai aíPTOo - SOsiallstaflofckurinii. ftltstjórai Magnús Klartansson áb.), SlsurBur Quðmundsson. - Préttarltstjórl: Jód BJarnason. - BlaSamenn: Ásmundur Sieurjónsson, QuSmundur ViBlússon ívar H. Jónsson, Maenús Toríl Olalsson, Slgurjón J6hannsson, SigurSur V F'iSbJófsson. — Auelýslnsastjorl: QuSgeir Masnússon. — Ritstjórn, af- íreiSsia, auKiyslngar, prent.smlðja: Skóla.órðustte 19. - Simi: 17-500 (t línur). — Askrlltarverð kr. 30 á mán. i Reykjavik og nágrenni: kr. 27 anr? arsstaSai - LausasöluverS kr. 2.00 - PrentsmlSJa ÞJóSvllJano Sigur Dagsbrúnarmanna T7"osningunum til Alþýðusam- ¦"¦ bandsþings er lokið. Þeim lauk með harðvítugum átökum hér í Reykjavík, áhlaupi sem sfturhaldið einsetti sér að láta duga til þess að taka Dags- brún, sterkasta vígi verklýðs- r.reyfingarinnar á íslandi. Hernaðaráætlunin var birt feit- Jetruð á forsíðu Alþýðublaðsins í fyrradag: Kosningarnar í Dagsbrún til Alþýðusambands- þings halda áfram í dag. Lýk- ur þaim í kvöld kl. 10. Þessar kosningar geta orðið örlaga- ríkar fyrir afdrif verklýðs- hreyfingarinnar næstu árin. Fái kommúnístar alla fulltrúa Dagsbrúnar kjörna hafa þeir luiilda möguleika á því að halda Sfirráðum í AIþýðus|amband- inu enn um hríð en bíði þeir ó- íiigur er valdaskeið þeirra í ASÍ örugglega á enda og þeir muiiu ekki fá frekari tækifæri til þess að misnota verklýðs- samííökin til framdráttar kom- múnistum." Átökin um Dags- fcrún voru þannig einnig úr- slitaátökin um Alþýðusamband íslanls, sjálf ákvörðunin um bað hverjir skyldu hafa þar íorustu næstu árin. Thaldið og íhaldskratarnir ¦*¦ þóttust hafa sigurinn í Dagsbrún í seilingarfjarlægð, og þær áætlanir voru engan veginn út í ^b'Jinn. í siðustu fcæjarstjórnarkosningum fékk íftaldið í Reykjavík 57,7.% at- kvæða. I sömu kosningum fékk Alþýðuflokkurinn 8,2% .at- kvæða. Samtals höfðu þessir tveir flokkar því um % at- kvæða í höfuðborginni, meiri- hluta sem forsprakkarnir héldu sð ætti að endast þeim til þess £ð vaða uppi í öllum félags- samtökum bæjarbúa. Og aðferð- jrnar, sem beitt var, voru hinar gamalkunnu: hin lang- þjálfaða kosningavél, bílarnir, fjármagnið, áróðurinn. S.l. Jaugardag og sunnudag voru allir kosningasmalar íhalds og krata á þönum frá morgni til kvölds, heildsalar og kaup- raenn, atvinnurekendur og emb- æltismenn; lúsusbílarnir stað- næmdust fyrir utan hvert það hús þar sem atkvæði var að finna; heill herskari af mönn- um var önnum kafinn við skipulagsstörf og eftirleit að atkvæðum fram á síðustu mín- útur. Þetta voru þær aðferðir sem hrifu svo vel í bæjar- stjórnarkosningunum í vetur að þær tryggðu íhaldi og íhalds- krötum % atkvæða. ^g ekki má gleyma áróðrin- um. íhaldið minntist þess mætavel hversu ágæt áhrif lygasagan um ,.gulu bókina" hafði haft í bæjarstjórnar- kosningunum. Nú skyldi einnig sigrað með gulum sögum. Dag- inn áður en kosningar skyldu hefjast birti Morgunblaðið og Alþýðublaðið lygasögu þess efn- is að stjórn Dagsbrúnar hefði gert um það leynisamning við atvinnurekendur að kauphækk- unin til verkamanna skyldi um- svifalaust vegin upp með sam- svarandi hækkunum á vöru- verði og þjónustu! Forsprakkar Viðtal við Margreii Auðunsdótiur , formann Sókitar SékíiarkoBiur njðta ©I konur í op Á síðasta Alþýðusambandsþingi var samþykkt eftir- farandi tillaga að frumkvæði starfsstúlknaféiagsins Sókn- ar: „25. þing ASÍ skorar á Al- þingi, að tryggja með löggjöf að allar konur, sem vinna ut- an heimila sinna, njóti sömu réttinda að því er varðar for- föll frá vinnu vegna barns- burðar og nú tiðkast um kon- ur, sem taka laun samkv. lög- um um laun starfsmanna rík- íhaldsins vissu manna bezt að , isins, þ. e. að þær fái þriggja saga þeirra var uppspuni frá {mánaða leyfi frá starfi á fullu rótum; þeir ætluðu aðeins að kaupi. Tehir þing ASÍ að ó- hagnýta þá staðreynd að Morg- | fullnægjai'íli sé að éinungis unblaðið kemur _að heita má fastráðnir r.'kisstarfsmenn njótí inn á hvert heimili í höfuð- þessara sjálfsögðu réttinda og borginni — og það gat tekið telur raunar enn brýituii þörf tíma fyrir ýmsa að átta sig á á að konur vjð hin erfiðari því að blaðið hefði verið að störf t. d. framleiðslustörfin birta vísvitandi, rakalausan uppspuna, á sama hátt og ýms- ir áttuðu sig ekki á sögunni um „gulu bókina" fyrr en eft- ir kosningar. A' í frystihúsum landsins og i verksmiðjum svo og þjónustu- tti þetta allt saman ekki að hrífa? Leiðtogar íhaldsins töldu sér trú um það. Á fundi í fulltrúaráði Sjálfstæðisflokks- ins í Reykjavík, innan um at- vinnurekendur og heildsala, hélt aðalsendillinn í Dagsbrún ræðu og sagði að sigurinn væri vís; nú þyrfti aðeins að sigra „kommúnista" með sem mest- um yfirburðum, meirihlutinn þyrfti að verða a. m. k. 400 atkvæði. Hvað sem um slík hreystiyrði má segja er hitt fullvíst að íhaldið taldi það á sínu færi að vinna sigur í Margrét Auðunsdóttir Dagsbrún. störf svo sem á sjúkrahúsum, agbrúnarmenn hafa nú gef- barnaheimilum, veitingastöð- ið atvinnurekendaf lokknum um og víðar öðlist þennan rétt það svar sem hann verðskuld- | Skal í þessu sambandi á það aði. Hann vann ekki með 400 bent, að eðlilegt mætti teljast atkvæða mun, heldur sigruðu að viðkomandi atvinnurekandi „kommúnistar" með 500 at- greiddi þann kos'tnað, sem af kvæða yfirburðum. Dagsbrún-: þessu myndi leiða, svo sem armenn hafa enn einu sinni hækkun tryggingaiðgjalda af starfsifólki sínu, en greiðsla nýlega við „Hrafnistu", svarar Margrét. — I þessa samninga var upp tekið eftirfarandi: „Starfsstúlkur 6em unnið hafa fjögur ár eða lengur og taka verða frí frá starfi vegna barnsburðar skulu fá þriggja mánaða leyfi frá starfi á fullu kaupi". Að vísu nær þetta ekki eins langt og við kusum, en við munum ha'da baráttunni áfram til að ná þessiun réttmdum fyr- ir allar. okkar félagskóáur. ' —Veiztu tii þess að önnur verkakvennafélög hafi fengið þetta inn í samninga sína? — Eg er ekki kunnug því, en tel þó víst að þar sem flest verkakvennafélögin hafa gert nýja samninga nú í sumar, þá hafi íþau borið _fram (þessa sjálfsögðu kröfu, en hvað þeim hefur orðið ágengt hef ég ekki haft aðstæður til að kynna mér. Mér finnst alveg sjálfsagt að konur sem vinna úti fái þau laun er þær hafa áður, þurfi þær að taka frí vegna barns- burðar, hvort heldur sem þær eru fastráðnar eða stunda tímavinnu á hinum almenna markaði. Hvernig sem slíkar greiðslur yrðu inntar af hendi þá ætti það ekki að vera svo ómerki- legt að ala þjóðfé^aginu nýjan borgara að þjóðfélagið geti ekki tryggt þessum mæðrum fæðingarorlof að lögum, — stórir hópar kvenna í störfum hjí ríki og bæ njóta þegar þessara róítinda — og hyí skyldu þá ekki láglaunaðar verkakonur við erfið kjör fá þessi réttindi? — Var erfitt að fá þenna vísi að fæðingarorlofi í ykkar samninga ? — Ekki get ég nú beint sagt Pramliald i 11. síðu Jón Ókfsson sjötugur sýnt að þeir skilja allra manna bezt um hvað er barizt í verk- lýðsmálum og stjórnmálum á íslandi; að þeir eiga þá festu og samheldni og þann stéttar- þroska sem gerir samtök þeirra til viðkomandi mæðra yrði í höndum Tryggingarstofnunar ríkisins. Varðandi konur, sem einungis eða aðallega vinna í tímaviitnu, mætti telja eðli- að óvinnandi borg þótti íhaldið . legt að þær fengju í bóta- beiti öllum þeim aðferðum sem ! greiðslu samkvæmt bessu á- tryggja því sigur í almennum kvæði, fjórðung framtalins árs- kosningum í höfuðborginni. kaups miðað við skattafram- Með þessum mikilvæga sigri:tal næstliðins árs". haf a Dagsbrúnarmenn enn I Nú þegar Alþýðusambands- styrkt aðstöðu sína í þeirri þin,<r stendur fyrir dyrum væri kjarabaráttu og þeim stjórn- fróðlegt að fá að vita hvað málaátökum sem framundan gerzt hefur i málinu milli eru, eða eins og Alþýðublaðið þinga, og því sný ég mér til sagði í fyrradag: „Fái komm- j formanns Sóknar, Margrétar únistar alla fullírúa Dagsbrún- Auðunsdóftur og bið hana að ar kjörjna hafa þelft- imikla , fræða okkur um það. / möguleika á því að halda yfir-1 — I fyrra gerðum við nyja í-áðum í Alþýðusambandinu samninga 1. des. við ríkis- enn um hríð". kað voru einnig háðar aðrar kosningar í Reykjavík um helgina af jafn mlklu kappi,^ og íhaldið hefur ekki heldur á- stæðu til að fagna úrslitum þeirra. í Trésmiðafélaginu tókst því aðeins að merja meirihluta með ósvífnum kjör- skrárfölsunum og kosningasvik- um, og í Iðju birtist óánægja félagsmanna í minnkandi kjör- sókn og verri hlut íhalds og krata en í stjórnarkosningum spítalana, Elli- og hjúkrunar- heimilið Grund, Reykjavíkur- bæ, Landakotsspítala, Barna- vinafélagið Sumargjöf og nú í vetur. í þessum bremur féiög- um samtals reynist heildarat- kvæðatala ,,kommúnista" hærri en fylgi „andstæðinga komm- únista". Verkalýður Reykjavík- ur hefur staðið af sér her- hlaup atvinnurekenda og leigu- þýja þeirra, og nú þarf að nota fyrsta tækifæri til að hefja gagnsókn. Sjötugsafmæli á í dag Jón Clafsson, innheimtumaður, ¦Meðalholti 21. Jón er sonur hins kunna ferjumanns Ólafs Guðmunds- sonar á Sandhólaferju og Ing- veldar Jónsdóttur. Frá bernsku og fram á fullorðinsár átti hann heimili í Árnessýslu, lengstum í Hraunshverfi og á Stokkseyri; Svo sem fleiri á þeim tímá ólst hann upp við frekar kröpp kjör og stranga vinnu strax sem orka leyfði. Lífsbarátta þessarar kynslóðar var horð, og bömin voru ekki gömul er þau fóru að taka þátt í öllum algengustu störfum með hinum fullorðnu. Varð Jón snemma vaskleika- og kapps- maður við öll störf, svo sem hann á kyn til. Að öðrum þræði stundaði hann landbún- aðarstörf, en þó öllu meira sjó- mennsku bæði á þilskipum og áraskipum. Um nokkurt skeið var hann formaður í Þorláks- höfn. Farnaðist honum vel í formannsstarfinú og má full- yrða að hann naut trausts og hylli hjá skipshöfn sinni. Svo sem að líkum lætur átti Jón ekki kost skólagöngu í æsku. Úr þessu reyndi hann nokkuð að bæta meí þvi að nota stopular tómstundir til bóklesturs, því hann er maður greindur og fróðleiksfús. Ann- að áhugamál átti Jón, sem hann rækti eftir því sem föng voru á, en það var söngmennt- in. Gafst honum þó aldrei tæki- færi til þeirrar þjálfunar, sem hans rómaða söngrödd hefði verðskuldað. En löngum var Jón aufúsugestur á gleðimót í áttbögum sínum vegna. söngs- ins. Hann var og glaður og reifur í góðvina hópi. Fyrir tæpum þr&m áratugum fluttist Jón úr átthögum sínum. Settist hann þá að í Hafnar- firði og dvaldist þar nokkur ár, en fluttist síðan til Reykja- vikuí. Um þær mundir var málningarverksmiðjan Litir & Lökk stofnsett og réðist hann í þjónustu hennar. En þegar málningarverksmiðjurnar voru sameinaðar, gerðist Jón inn- heimtumaður hjá Lakk- og málningarverksmiðjunni Hörpu h.f., og hefur gegnt þeim starfa óslitið síðan. Vitnar Það um Jón Ólafssoii hvorttveggja, að Jóni hefur lík- að vel við fyrirtækið 'og fyrif- tækinu við hann. Jón er traustur maður og trúlyndur, og hefur jafnan gert sér far um að rækja vel hvert það starf sem hann hefur tek- ið að sér. Hann er stéttvís og góður félagi, en ekki er það háttur hans að hafa sig mjög í frammi eða seilasf til valda. Hann var þó um hríð í stjórn Iðju, félagi verksmiðjufólks, og þótti rúm hans þar vél skipað. Kvæntur er Jón ágætri konu, Kristgerði Gísladóttur frá lirr- iðafossi. Sá sem þessar línur ritar, þakkar þeim hjónum löng og góð kynni Og óskar þeim aldurs og auðnu. En þá afmæl- isósk ætla ég bezta til vinar míns Jóns Ólafssonar, að hon- um megi enn urn langt skeið; endast orka og heilsa til að gegna störfum sínum,, af.sama. áhuga og trúnaði sem h'ann. hefur gert alla ævi. Gamall féla&i.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.