Þjóðviljinn - 26.02.1960, Blaðsíða 7

Föstúdagur 26 febrúar 1960 — ÞJÓÐVILJINN — (7
Hljótum að snúast til varnar og hefja sókn
íyrir bœttum kjörum og betri stjórnarháttum
síðustu ráðstöfunum stjórnar-
valdanna í ei'nahagsmálum og
þeirri miklu kjaraskerðingu
- sem í þeim felst. Sérstaklega
vill , fundurinn mótmœla þeirri
misbeitingu löggjaíarvaldsins,
sem í bví felst að gera að engu
með lagasetningu kjaraákvæði
í samningum verkaiýðsfélag-
anná við atvinnurekendur og
- telur- -það hættulega -árás á
samningafrelsið.
Jaínframt lýsir fundurinn
yfir því, að hann telur verka-
lýðsfélögin aðeins bundin af
þeim samningum einum, sem
þau haia gert af frjálsum vilja
, við . atvinnurekendur, en ekki
af þeiirr samningum sem ríkis-
valdið hefúr breytt að eigin
geðþótta'*.
Samningum sagt upp
Á trúnaðarráðsfundi, sem
haldinn var i júlímánuði, voru
þessi mál mikið rædd og kom
fram ótvíræður vilji fundar-
manna .um að samningum yrði
sagt upp 15. september. í>að
sem mótaði þessar skoðanir
manna var ekki hvað sízt ótti
við nýjar aðgerðir að loknum
haustkosningunum.
Miðstjórn Alþýðusambands-
ins boðaði til ráðstefnu verka-
lýðsféiaganna í lok ágústmán-
aðar til þess að samræma að-
gerðir þeirra varðandi samn-
ingsuppsagnir. Áður en ráð-
stefna þessi kom saman ræddi
stjórn og trúnaðarráð Dags-
brúnar þessi mál ýtarlega á
nokkrum fundum og var á-
kveðið að fulltrúi íélagsins á
ráðstefnunni legði til að samn-
ingum félaganna vrði sagt upu
strax og uppsagnarákvæíi
leyfðu. Ráðstefnan var sótt af
fulltrúum víða að af iandinu
og samþykkti hún einróma eít-
irfarandi ályktun:
„Ráðstefna Alþýðusambands-
ins, haldin í Reykjavík 29. og
30. ágúst 1959, telur nauðsyn-
legt að sammngum verði sagt
upp af þeim sambandsfélög-
um, sem er það kleift á næst-
unni vegna uppsagnarákvæða
samninga.
Jafnframt telur ráðstefnan
rétt, að miðstjórn sambandsins
boði til nýrrar ráðsteinu með
fulltrúum þeirra félaga er þá
hafa sagt upp samningum, þeg-
ar frekari vitneskja liggur fyr-
ir um verðlagningu landbúnað-
arafurða og aðra þróun efna-
hagsmála þjóðarinnar".
Dagsbrúnarfundur samþykkti
einróma 13. sept. að segja
upp samningum við atvinnu-
rekendur, en samkomulag varð
við atvinnurekendur að farið
skyldi eftir samningum þar til
annað yrði ákveðið.
Sögðum það fyrir
Verkamenn munu nú vera
sammála um, sagði Hannes,
að spá okkar um kjararýrnun
af völdum aðgerðanna í fyrra-
vetur hafi verið á fullum rök-
um ref;t og kaupmáttur tima-
kaupsins hafi lækkað til rauna.
Þ.egar rætt var um þessa
kiaraskéfðingu í ársskýrslunni
í fyrra sögðum við m.a. eftir-
farandi:
„Á sama tima og þessara
fórna er krafizt af Iaun-
þegum, eru bætur til útvegs-
manna og landbúnaðar stór-
liækkaðar. Kostnaður vegna
aukinna niðurgreiðslna á
vörum, hækkaðra útflutn-
ingsuppbóta og þarfa rík-
issjóðs, munu ckki nema
undir 200 milljónum króna.
Sagt cr að ekki eigi að
að lcggja á nýja skatta til
að standa undir þessum
aukna kostnaði. Engar ráð-
stafánir er þó farið að gera
til þess að séð verði fyrir
þessu á annan hátt. Hætt er
því við, að í haust, að af-
loknum kosningum, verði
almenningur krafinn um
greiðslur vegna vanskila
rikisstjórnarinnar. Eða
kannski það sem verra er:
að þá telji kauplækkunar-
flokkarnir sig hafa búið
liiiiiiiiuiiiiiiiiiimmimimiiimiiiiiimmiiiimmimim mmimimiimmmmimiiimiiimiiiiimiiimiiimmmiiiimmmm
Sildarbátar við löndunarbryggju Síklarverksniiðju ríkisins á Raufarliöfn. Þar er einhverjum á- =
:gætasta nxannamat sem völ er á breytt í skepnufóður.
ursschi einkum standa ís-
lendzkum niðursuðuiðnaði
fyrir þþrifum.
I fyrsta lagi er skortur á
starfsfólki með næga tækni-
kunnáttu. Ekki er nóg að
einri eða tveir verkstjórar í
niðursuðuverksmiðju kunni
til verka við svo flókið starf
sem þar ér unnið og marg-
hrotnar . vélar. Verksmiðjan
verður að ráða yfir nokkrum
hóþ etarfsfólks eem er vel
fært í sinni grein. Leggur
Sigurður til að hvorttveggja
verði gert í senn til að bæta
úr þessu, fengnir hingað er-
lendir kunnáttumenn og Is-
lendingar sendir utan til að
læra störfin í erlendum nið-
ui'suðuverksm'ðjum.
Annar annmarki er að
dómi Sigurðar ófullnægjandi
aðstaða til framleiðslu niður-
suðudósa. Það skiptir höfuð-
máli fýrir gæði niðursoðinna
matvæla að dós'rnar scu rétt E
búnar til, málmurinn húðað- "
ur með réttum efnum til að =
hindra að hann verði fyrir
áhrifum frá efnum í innihald-
inu og tryggilega gengið frá
að dósirnar séu loftþéttar.
Tillaga S'gjirðar er að eig
endur niðursuðuverksmiðja
taki saman liöndum og komi
upp fullkominni dósaverk-
smiðju, því að frágangssök er
Franihald á 10. síðu.
svo í haginn að þeir treysti
sér til að framkvæma óska-
draum sinn í efnahagsmál-
um: nýja gengislækkun. En
gengislækkun myndi lvafa í
för með sér stórfelldar verð-
hækkanir á öllum vörum og
meiri kjaraskerðingu en við
höfum áður kynnzt“.
Því miður áttu allar þessar
spár eítir að rætast. og nú,
ári síðar, stöndum við frammi
fyrir stórfelldri gengislækkun
sem orðnum hlut.
Nýtt dýrtíðarílóð
Þegar núverandi ríkisstjórn
var mynduð, og fyrr, böðuðu
stuðningsflokkar hennar. Sjálf-
staeðisflokkurinn og Albýðu-
ilokkurinn. nýjar stórfelldar
aðgerðir í efnahagsmálum. For-
sætisráðherrann staðfegti spá
okkar i útvarpsræðu á gaml-
ársdag, með því að lýsa yfir
að minnst 250 milljónir króna
þyrfti að leggja á í nýjum
sköttum til þess að halda upp-
bótakerfinu áfram, og kvað
þar við nokkuð annan tón en
gert hafði fyrir kosningar. Um
síðustu mánaðamót lagði svo
ríkisstjórnin úrræði sín fyr-
ir Alþingi. en þau eru stór-
felldari gengislækkun en áður
hefur þekkzt og er nú dollar-
inn látinn jafngilda 38 islenzk-
um krónum. Þessi ráðstöfun
hefur í för meft sér gífurlegar
verðhækkanir á öllum vörum
og livað mest á lielztu nauð-
synjavörum almennings. Nýju
dýrtíðarflóði er steypt yfir
þjóðina. Jafnliliða þessu er
enn liöggvið i sama knérunn
og i fyrra og nú afnuminn með
öllu samningsbundinn réttur
launþega til dýrtíðaruppbótar
á kaupið sainkvæmt vísitölu.
Enn er því freklega ráðizt að
samningsfrelsi verkalýðsfélag-
anna.
Hætta á atvinnuleysi
Dýrtíðarflóðið sem nú skellur
yfir þjóðina og afnám vísitölu-
upnbótanna á kaupið leiðir ó-
hjákvæmilega til stórfelldrar
kauplækkunar, þar sem laun-
þegum er ætlað að búa við
sama kauD í krónutölu þrátt
fyrir verðhækkanir. Jafnframt
þessu er í lögunum mörkuð
stefna, sem getur haft enn
alvarlegri afleiðingar fyrir
verkamenn. Þjóðinni var í
gær tilkynnt um stórfellda
vaxtahækkun, og vitað er að
í kjölfar hennar á að koma
mirinkun á útlánum til atvinnu-
veganna. Stórhætta er á að
þessar ráístafanir, ásamt ýms-
u:n öðrum, leiði til minnkandi
atvinnu og jafnvel atvinnuleys-
is áður en varir.
Stríðsyíirlýsing
Meðan frumvarp ríkisstjórn-
arinnar var til umræðu á Al-
þingi samþvkkti trúnaðar-
mannaráð Dag'sbrúnar harðorð
mótmæli gegn því og varaði
við afleiðingunum af samþykkt
þess og skoraði á Alþingi áð
fella það.
Þessi alvarlegu mál verða
ekki rakin nánar hér, en ljóst
er, að aíleiðing gengislækkuh-
arinnar er stóri'elld kjaraskerið-
ing, minnkandi atvinna áíg
hætta á að höfuðóvinur alþýðUr
heimilanna, atvinnuleysið, ?é~ h
næsta leiti. Lögin eru þýt
fjandsamleg allri alþýðu og
stefna þeirra stríðsyfirlýsing. á
hendur verkalýðslireyfingunnt.
Það er því hlutverk al-
þýðunnar til sjávar og
sveita að sameina krafta
sina til baráttu gegn afleið-
ingum gengislækkunarinnar.
í þeirri baráttu verður
verkalýðshreyfingin að háfa
frumkvæði og forustu.
Unum því ekki
Atvinna var hér mikil á
síðasta ári og eftirspurn eft-ir
vinnuafli oft meiri en hægt
var að fullnægja. Þessi mikla
atvinna var þess valdandi að
kjaraskerðingin bitnaði ekki
eins eins sárt á verkamönrmm
og annars hefði orðið. Sú stáð-
reynd, að verkamenn verða að
leggja á sig óhæfilega langan
viniiutíma til að hafa fýrir
brýnustu lífsnauðsynjum, er ,Ót
heillaþróun. sem verkalýðs-
hreyfingin verður að beriast
gegn. Verkalýðshreyfingin un-
ir ekki heirri þróun að kjöriu
séu sífellt skert, svo verka-
menn neyðist til að vinna
lengri vinnutíma. Þvert á móti
berst hún fyrir styttri vinnu-
tíma með mannsæmandi kaupi
og möguleikum til mcnningar-
lífs fyrir verkamenn.
Til varnar
Ræðu sinni lauk Hannes með
þessum orðum:
Góðir Dagsbrúnarmenn!
Á liðnu ári voru kjör okkár
alvarlega skert af stjórnarr
völdunum og aftur nýlega hef-
ur Alþingi lögleitt enn stór-
felldari kjaraskerðingu. Vegha
þessara aðgerða horíir nú
þunglega í'vrir verkamanna-
heimilunum og þess vegna biða
okkar mikil verkefni. Við un-
um því ekki, að þau lífskjör
sem verkamenn hafa skapað
sér með langri og fórnfúsn
baráttu verði brotin niður. Við
hljótum að snúast til varnar
gegn slíkum aðförum og liefja
sókn fyrir bættum kjöruin og
betri stjórnarháttum.
Félagar góðir, ég þakka ykk-
ur gott samstarf og þá sam-
heldni og þroska sem þið sýnd-
uð í stjórnarkosningunum, serri
staðfestir að þið ætlið áð
standa trúan vörð um Dags^
brún og málefni hennar í frarri-,
tíðinni. Ég óska ykkur gæfu og
gengis.