Þjóðviljinn - 19.09.1970, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 19.09.1970, Blaðsíða 3
Laugairdaiguir T9. saptemlber 1970 — ÞJÓÐVTLJINiN — SlÐA J Stöiug styrjöld í Jórduníu þrátt fyrir mikii munnfull BEIRUT 18/9 — Bandaríkjamenn hafa flutt mikið her- lið, skip og flugvélar til bækistöðva sinna í löndunum við austurhluta Miðjarðarhafs í dag, og skýrði bandaríska land- varnamálaráðuneytið frá því að ákveðið væri að fjölga bandarískum hermönnum þar um helming. Bandaríkja- menn hafa hins vegar ekki tekið neina ákvörðun um að hafa nokkur afskipti af borgarastyrjöldinni í Jórdaníu. Borgarasityriöldin í Jórdaníu hefur nú geisað í tvo daiga og voru engar horfair á friðd þar í kvöld. Samtök skæruliða brugð- ust við fréttunum af liðsÆlutn- ingum Bandaríkjamanna með þvi að hóta því að ráðast á Bamda- ríkiaimenn og eignir þeirra, og taka af lífi gísilaina úr fluigvel- unum, stem ræmt var: „Enginn maður af bandarísfcu þjóðemi er öruggur ef Bandarífcjaimenn skipta sér af borgairastyrjölldinm" stóð í tilkynningiu skæruliðanma. Her Jórdaníu bauðsit til að géra Drengur ffyrir bí! Sex ára drengu,r hljóp fyriar bíl á mótum Bústaðavegar og Grensásveig'ar á áfctunda • tíman- um í gærkvöld me'ð þeim afleið- ingum, að hann skiarsit í andliti og meiddist á fæti. Hann var fluttur á Slysaviarðstofuna. hlé á bardögunum um hédiegi til að gefa skæruliðum kost'á því að yfirgefa stöðvar sínar, en skæruliðar höfnuöu þvi. Bardaigair héldu siíðan ádiratm, en þegar líða tók á kvölddðvirt- ist vera farið að draga úr tmot- spyrnu skæruliða í Aimimam. — Samkvæmt frétt fré AFP mið- aði her Jórdaníu faillibyssuim sín- um á flóttamannabúðiir Paflestínu- búa, þair sem skœruiliðair söfnuðu liði. Fréttatmaður Reute>rs í borginni Ramitha við sýrlenzku landaimær- in skýrði frá því að Palestínu- skæruiiðar flyttu nú mikinn fiölda ' sfcriðdreka af sovézkri gerð, sem þedr ha£a haft í Sýr- landi, suður tii Jórdaníu. Skæru- liðar' haifa erun yfiirráð yfir þeám borgum í norðurhlúta Jórdaníu, sem þeir lögðu undir sdg þegar borgairastyrjölldin byrjaði, og nota þá skriðdreka sem þeirhafa flutt frá Sýrlandi. til að verja þessi héruð. Kongressflokkur sigrur í Kerula TRIVANDRUM, Kerala 18/9 — ^egar.býið SfflC aið telja notekurn. ílluta atfcvæða í þinigikosningun- uim í indverska tfylfcinu Kerala, vair greinitegt að Kongrasstfllofck- ér frú^Imöiru Gandhi hefði unm- ið mdfcinn og óvæntan siigur. — Þegar ljóst vaf hverjir myndu fá 75 þingsæti af 133 þingsætum hafði Kongressfioikkurinn fengið 22 þingsæti og þeir flökkar, sem eru í bandalagi með honumi, höfðu fengið 20 þingsæti. Kongressiflokkurinn er í barada- lagd við hinn sovétsinnaða komm- úndstaflokk í Keralai, bandalag Múhameðstrúarimamna og tvo Bmóflokka. Þessd'r flokkar hafa farið með stjkDirn í fylkinu und- anfarna mánuði, en su stjórn stóð hölikim fæti. Úrslit kosn- inganna nú benda til þess aði sú stjórn feri áfraim með völd, og verði fastari í sessi. Hinn Mairxistíski kommúnista- flokku.r CMaoistar), sem vairharð^ asti andstæðiniguir bandalaigs kofmmúnista og kongiressflokksi,ns, og hefur verið stærsiti íllokbur Kerala, beið mikinn ósigU'r og fékik aðeins 11 þingsæti a£ hin- uEO 75 þingsætum. Sigur Kongresstflokksins var ó- væntasta niðurstaða kosning- anna í Keraila. I kosningunum 1967, áður en hann klofnaði, fékfc hann aðeins 9 þingsæti, og efitir klofning flokteins fyrir tveimur árum, hafði flofckur frú Gamdhi aðeins sex þingsæti. Stórir hluter al£ Amimian standa nú í björtu báli eftir að fosfór- sprengjum var kastað á borgina, sagði talsmaður Rauða bálifimiám- ans, en það eru Rauða kross samtök múhameðstrúarmainna. — Hann saigði að hundruð manna hefðu fallið í bardöigunum og þúsundir særzt. Pullltrúi Rauða hállfmánaes flutti ávarp í út- viarpi skæruliðasamitafcanna í Damaskus og skoraði á AHþjóða rauða krossinn í Genf og aðrar alþjóðlegar hjalpairstofnanir að veita aðstoð. Útvairpsstöðvar st.iórnarinnar i Amman draga heldur efcki dul á að mikið mannfflall hefur orðið í borgarastyrjöldinni. Þrír með tauga- veikibroður Þrir Reykvíkingax Hggja nú í einangrun á sjúkrahúsum með taugaveikibróður eða skyldaa sjúkdóm, sem einn smitaðist af á Mallorca, annar á meginlandi Spánar og sá þriðji af Maliorca- faranum. E5r nú fylgzt með aðstandend- um sjúkllinganna. og þeim sem hafa umigenigist þá að undian- förnu til að fcoma í veg fyrir firekari útbreiðslu sjúkdiómsins, en algengt mun vera að íslenzkir fierðalangair £ái taugaveikibróð- ur og aðra matareitruii í Mið- jarðarhaifsiliönduim, þótt fá tilifelli hafi reynzt jafn alvarleg og þessi tvö. Hefur borgarI,æknir ráðlagt fóliki, sem hyggst ferðast suðuir á bóginn, að láta bólusetja sig gegn taugaveikibróður og jafn- framt er brýnt fyrir fólki að drefcka þar ekki ósoðið vatn né neita hrás grænmetis eða ófíLysa- aðra ávaxta. Sjónvarpsrýni: Aukin undúi u USA í Suiur- Vietnum Til sfcaimms tíma hefur borg- arlífið í Saigon komdð þeim Bandarikjamönnum þægilega á óvart, sem voru orðnir sam- dauna þvi ofbaldi, sem, rífcir nú á götum bandarísfcra borga. — Þrétt fyrir styrjöldina, sem geis- ar í grennd við Saigon, og jaifn- ve(I stundum í boirginni sjálfri, var hún tahnn öruggur staður fyrir útlendiniga. Þeir voru því efckert smeyfcir við að ganga sér til skemimtanar sednt á fcvöldin og á næturnar. En þetta ástand hefur breytzt mjög á síðustu árum, segir í grein í bandaríska tímarítinu „Newsweek". Andúðin á Banda- ríkjaimönnum hefur farið hríð- versnandi, og í júlí í sumar var ástandið orðið svo slæmt í Sai- gön að bandaríska senddriáðið varaði Bandaríkjamenn opinber- lega við því að vera þar einir á feríi, segir tímiaritið ennfrem- ur og bætir við. Það hefur lengi verið nokkur andúð á Banda- ríkjamönnum í S'uður-Víetnam', undiiir niðri, en hún hefur aukizt mikið undanfarna ménuði og nú hefur soðið uppúr. Að sögn stjlóa-nvalda í Sadgon verða um þúsund árefcstrar milli Bandaríkijamianina og Suður-Víet- nama á mánuði í þeirri borg einni, aililt frá orðakasti til morða. Svo sem kunnugt er, frum- sýndi Hústoyggingasjóður Leikfé- lags Reykjaivikur fyrir sfcömmu Spans'kflugunna efti'r Arnold og Bach. Mikil stemining var á frumsýningunni, hláturssikollun- um ætlaði aldred að linna og glöggt mátti sjá, að sýnimgar- gestir kunna enn vel að meta gömlu farsana frá sokkabands- áriunum hans afa meðan rómr' antíkin lá enn í loftinu. Sýn- ingar á Spansfcfluigunni hafa legið niðri nú nokkur kvöld vegna anna leikaranna við Kristnihald undir Jöfcli. Við sýningar á Spanskffflugunni ríkir gamli áhuigamannaandinn, því allur ágóði af sýningunum renn- ur í Húsbyggingasjóð L. R. og mottóið er enn sem fyrr: Við viljum byggja leikhús. Meðal leifcara í Spanskflug- unni eru Brynjólfur Jóihannes- son, Gísli Haaidórsson, Steindór Hjörleifsson, Auróra Halldórs- dóttir, Margrét Ölafsdóttir og Kristinn Hallsson, en leifcst.ióri er Guðrún Ásmundsdóttir. • Næsta sýning verður í Aust- urbæ.iarbíói í kvöld, laugardag kl 11.15. Miðnætursýning. Víetnamskir unglingar eru farn- ir að ráðast á bandarískar kon- ur og rasna þær, og sýna þedm dónaskap. Ungir menn á mótorhjólum reyna stundum að keyra á fót- gangandi Bandarfkjamenn, og nofckrir hjólreiðairrueinn af þvítagi reyndu jafnvel að gelda óbreytt- an bandarískan borgara fyrir ut- an herstöðina í Tan Son Nhut. Lögreglan í Suður-Vietnaim bjargaði þessum Bandaríkia- manni frá limlesti'ngunni, en það hefur einnig oft borið á því að lögraglan hafi sýnt lítinn áhuga á því að fcomia nauðstöddum Bandarifc.iamönnum till hialpar. Það hefur jafnvel komið fyrir að lögreglan hafi sjáltf ráðizt á þá. Fyrir nokkru klifruðu tveir vesituríandabúar upp á styttu fyrir frarnan þinghúsið í Saigon og drógu þar upp fána þjóðfrels- isfylkingarinnar. Hópuir manna stóð ifiyrir flraimain styttuna og horfði þögull á, þangað til lög- reglan kom. Bn í stað þess að draga mennina niður af styttunni, tók lögregllan til við að grýta þá, Ahorfendurnir fylgdu fordæmi hennair og mennirnir tveir (sem reyndar voru Frakkar) voru leifcnir mjög grátt. Voru taldir vera kanar Háskólakennarí einn, sem við- staddur var, sagði við frétta- mienn: „Frakkarnir voru grýttir og barðir af því að menn héldu að þeir væru Kanar", og annar áhorfandi bætti við: „Við hötPum búið svo lengi við eríend yfirréð, að ofckur ftíllur stundum vel að sjá úttendinga þj'ást lika". Það er margt sem veldur þvi að andúðin á Bandarífcjamönnum fer nú vaxandi. Fjöflmangir Víet- namar télja Bandairíkjamienn efcki veira neitt annað en nýja nýlendu- kiígara, sem hafi tekið við blut- vertoinu af Frökkum, þegiar þeir biðu ósigur í IndókínastyrjöW- inni fyrri. Þessdr nýju nýlendu- kúgarar reyni að vísu að sigla undir fölsku flaggi, en þaðbreyti sngu urni eð'li þeirra. Þessir Ví- etnambúar finna glögglega fyrir þvi bvernig Bandariík.iamenn líta niður á „frumlbyggfla" landsins og haifa eyðileggiandi áhrif á efnahagsllíf landsins með því að sprenigja upp verðlag, má enn- fremur ráða af greininni í „News- week". En annað veildur þ6 ef til vill enn meiru uim þessa andúð. Ýms- ir Víetnamair telja nú að Banda- rfkjamenn hafi komáð til Víet- nam undir því yfirekyni að ætla að vinna styrjöld Saiigonstjórnar við þióðfrelsisfylkinguna, en hindra að Víetnaraair leystu sín eigin vandamél sjálfir. En nú þegar styr.icfldin væri í rauninni töpuð, ætluðu Bandarikjamenn að draga sig í hlé og láta her Saigonstjornairinnar um að leysa þann vanda, sem þeir heifðu bú-. ið til og efcki getað leyst. Vilji fólksins Upp skal hugann herða og hætta sér enn um sinn í þennan slag, fyrst enginn að- spurður virðist kæra sig um að vinna þetta þarfaverk. Það sfcal strax tekið fram, að hér er einungis urint að slcrifa frá sjónarthóli hins almenna áhorf- anda, þar eð faglega þekk- ingu brestur. Vilji menn fá betur grundaða gagnrýni (og það ættu sem íiestir að vilja), skal þed'm bent á blaðið Sjón- varpstíðindi, sem nýverið hóf sitt kiag og kemur vonandi út vikulega eða þá hálfsménaðar. öllum góðum mönnum er ráðlagt að eyða andvirði hálfs sígarettupakka í að kaupa þetta stuttorða rit og lesa sér til upplyftingar, og þó ekki væri til annars en gefa efcki gallsúrum ritstjóranum þá átyllu til að gefast upp við ágæta útgáfu. Það stár ekki uppi ungur dagur hjá sjónvarpinu á ný- byriuðu starfsári. Dagsfcrér- gæði eflast efcki i samræmi við auknar kröfur vanari og þar með vandfýsnari áhorf- enda né þá auknu þjálfun, sjálfsgagnrýni og metnað starfsmanna Dg ráðamanna, sem gera hefði mátt ráð fyrir. Sé vikið að vali eríends efn- is, þá verð ég ævinlega grip- inn sárri hryggð, þegar svo- kallaðir skemmtiþættir hef jast með sitt fjaðrafok og flögr- anda, hljómsveitarstunur og skelli. Ég tek sem dæmi þátt, sem einhver útgömluð Jane Morgan sá um fyrir nokkru. Hversvegna í ósköpunum er verið að sýna þennan hænsna- mat? Fyrir hvern? Því er venjuilega svaraö, að fólfc vilji hafa eitthvað „létt og skemmtilegt" með. En þessar þáttaómyndir eru langt frá því að vera léttar, nema orðið léttur þýði hér lélegur; og hrútleiðinlegar fyrir. hvern þann, sem nokkurn saman-1 burð hefur. Og hvar er þetta fólk, sem vill þetta? Ég þekki engan, sem mælir þessu meir bót en svo, að það „megd svo- sem vel horfa á þetta", „þótt þetta sé nú hálfgerð vitleysa" o. s. frv. En séu beinir unn- endur- þessa efnis einhvers staðar til, þá er það utan vafa fölfcið með lélegastan smekii- inn og fordjarfaðastan af því ómenningarhlandi, sem sprænt hefur verið yfir þjóðina á næstliðnum áratugum. Og hversvegna að dekra við og dilla undir þennan smefck? — á kostnað ríkisins. Formaður útvarpsráðs mundi trúlega segja, að menntamenn með hvíta flibba ættu efcki að vera að setja sig á háan hest gagn- vart alþýðunnd, sem hefðd fætt þá og klætt. Það verður að gera eitthvað fyrir „alþýð- una". Alþýðuvinátta sumra manna birtist helzt í því að halda að henni þvi skolpi, sem rennur til auðvirðilegustu kennda í hverjum manni. Og röfcrétt álit þeirra á alþýðunni er þá auðvitað, að þarna hæfi skel kjatffci. En það eru fleiri menn menntaðir en háskólaborgarar (sem sumir hverjir verða að teljast til andlegra dreggja mannfélagsins). Það er meiri menning og menntun í ærið mörgum bóndanum, sjómann- inum og verkamanninum. Og einmitt þetta fölk á heimtingu á því, að þetta „dýrasta leib- fang þjóðarinnar" (Sjónvarps- tíðindi) sé notað til að kynna þvi ýmsa þá menningu, sem það aðstæðna sdnna vegna heífur farið á mis við, í stað þess að gilenna fram fyrir það hveim hégómann öðrum meiri, sem það iafnvel í sakleysi sínu gæti haldið að væri hinn stóri heimur. Það er átakan- Iegt að horfa á aldraðan bónda, sannmenntaðan mann, sem brotið hefur jörð sína fc <><t 'tat <¦» iéb éii tm wfeM<K; með erfiði, stækkað túnið sdtt, húsað bæinn, komið barna- hópi til manns, og er nýbúinn að fá sjónvarp. Og nú situr hann eölilega blýfastur við þetta dýra leikfang og pírir augun á Apakettina og Ske- legg skötuhiú. Ætti þessi mað- ur nú efcki eitthvað betra skilið? Það vseri svo sem gott og blessað, ef það væri meðvituð stefna hjá sjónvarpinu að kynna fólki í byrjun svona- lagað léttmeti í því skyni, að það.lærði því betur að meta hitt, sem vel er gert. En þess verður þvi miður ekki vart, að uppi sé nein mótuð skoðun á því, til hvers eigi að nota siónvarpið. En það ættu að vera tiltölulega einföld höfuð- marfcmið. Annars vegar að flytja fólki gott og skemmti- legt efni, erlent og innlent. Og það er mikill misskilningur, a& létt efni og skemmtilegt þurfi endilega að vera lélegt. Hvað er t- d. léttara en mynd- ir Ohaplins? Og eru þær þó ekkert léttmeti. Hins vegar að hlúa að þeim listgreinum inn- lendum, sem bezt hæfa sjón- varpi, t. d. kvikmyndagerð og sjónvarpsleikritun. 1 stað hug- mynda um að lengja dag- skrána held ég væri nær að stytta hana, ef með því mætti spara þótt efcfci væru nema nofckur hundruð þúsund í framangreindum tilgangi. Og láta þessa endemis „skemmti- þætti" lönd og leið, svo og bbbann af framhaldsþáttunum eins og Dísu, Smart, Apakött- om og Skeleggum skötuhjú- um, en hin síðastnefndu eru með því alófyndnasta, sem sézt hefur í sjónvarpinu. Jafn- vel Hin Mikla Franzka Þjóð hefiur sett mdfcið ofan við Leynireglu Dumas. — En að slíku slepptu hefði fólk meiri tíma til þarfari iðju innan ¦ heimilis eða utan, og börnin kæmust fyrr í háttinn. Nú skal nefna notokur atriði, sem í alvöru hefur vel mátt horfa á undanfarið. Þar er t. d. framhaldsflokkurinn Mynd af konu. Það skiptir ekki máli, hvað manni finnst um efnið sem slíkt. Þetta er vel gert. Þá er að nefna myndirnar þrjár eftir sjalfsævisögu Gorkís, sem Mark Donskoi gerði á árunum 1938—'40 og varð fyrst þekktur fyrir. Bezt þeirra var hin fyrsta, Bárh- æska mín, með þessari blöndu af blíðu og hörfcu, undrun og skelfingu, en allar munu þær mjög svo trúar umhverfi Gorfcís. — Fálkinn frá Möltu var og frambærilegur fulltrúi vissrar tegundar bandarískra glæpamynda, sem geröar voru á stríðsárunum og lögðu ein- kennilega rækt við ýmisskon- ar forfallnar manneskjur, fyr- irlitlegar og hundingjalegar í senn, hvort sem það voru leynilögi-eglumenn eða morð- ingjar, aðalsdömur eða gamlar drykkjukonur. Og miðviku- dagsmyndin Músin sem byrsti sig var dágott léttmeti, sem vel mátti hlæja að öðru hverju og jafnvel finna heið- arlegar þenfcingar innámilli. Stundum langar mann til að hnýta eitthvað £ fréttastoifuna ttg hennar framlag til dag- sfcrárinnar. En það verður enn að bíða um sinn. Þó vil ég vekja aiihygli á einu tækni- legu atriði. Það gleymist of oft að setja nöfn manna inn á skerminn, svo að vita megi hver er að tala. Fyrir stuttu var t. d. rætt við Svein Sæmundsson hjá Flugfélaginu, og við hann talar eitthvað, sem virtist vera sætur pabba drengur, en þetta hvarf aftur án þess maður vissi, hvort þetta væri heldur einhver frumráðinn fréttamaður eða sfcriœstofuiblofc hjlá F I. ' A. Bj.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.