Þjóðviljinn - 24.02.1974, Síða 3

Sunnudagur 24. febrúar 1974. ÞJÓÐVILJINN — SIÐA 3
Leiksýningar
verða að
hrista upp
í fólki
Frá æfingu á Kertalogi. Höfundur og leikstjdri fylgjast meö utan úr sal.
Rætt viö
Stefán
Baldursson,
§em sviðsetur
Kertalog
Jökuls
Jakobssonar
hjá Leikfélagi
Reykjavíkur
I’otur Kinarsson, Anna Kristin
Arngrimsdóttir, Guörún Step-
hensen og Karl (iuönuuuisson i
lilutverkum sinum.
4 ný þjóðhá-
tíðarfríme rk i
með myndum af íslenskum listaverkum
i tiiefni 1100 ára afmælis búsetu
á íslandi verða gefin út 11 fri-
merki i þrennu lagi, og höfðar
hvert þeirra til ákveðins timabils
eða atburðar i islandssögunni.
Hefur i þvi cfni verið farið eftir
tiilögum þjóðhátiðarnefndar.
Um val á myndefni á frimerkin
var leitað til forstöðumanns
Listasafns Islands, dr. Selmu
Jónsdóttur og safnráðsmannanna
Jóhannesar Jóhannessonar og
Steinþórs Sigurðssonar. Fri-
merkin ellefu verða með mynd-
um af gömlum og nýjum islensk-
um listaverkum. Fyrstu fjögur
merkin koma út 12. mars nk., og
verða þau að útliti sem hér segir:
1. Verðgildi kr. 10. Mynd merk-
isins á að tákna landnámið og er
af ofnu teppi Vigdisar Kristjáns-
dóttur, en frummyndin er eftir
Jóhann Briem.
2. Verðgildi kr. 13. Myndin er af
málverkinu Grimur geitskör við
Þingvelli eftir Jóhannes
Jóhannesson. Merkið á að tákna
stofnun Alþingis og allsherjarrik-
is á tslandi.
3. Verðgildi kr. 30. Myndin er af
altaristöflunni i Skálholti (mósa-
ik), eftir 'Ninu Tryggvadóttur.
Merkið á að tákna kristnitökuna
og stofnun Skálholtsstóls.
4. Verðgildi kr. 70. Myndin er af
höggmynd Asmundar Sveinsson-
ar, Sæmundi á selnum. Merkið á
að tákna ritöld.
Eins og þegar hefur
verið frá skýrt hér i
blaðinu verður Kerta-
log, nýtt leikrit eftir
Jökul Jakobsson, frum-
sýnt hjá Leikfélagi
Reykjavikur siðast i
mánuðinum. Fékk
Kertalog fyrstu verð-
laun i leikritasamkeppni
Leikfélagsins af tilefni
sjötiu og fimm ára af-
mælis félagsins fyrir
tveimur árum, ásamt
leikritinu Pétur og Rúna
eftir Birgi Sigurðsson,
sem sýnt var i fyrra.
Leikstjóri er Stefán
Baldursson, og hafði
Þjóðviljinn stutt viðtal
við hann af þessu tilefni.
Á geðveikrahæli
og Sædýrasafninu
— Hvenær er leikritið samið?
— Það mun hafa verið samið
1971. Það er nokkuð öðruvisi en
önnur leikrit Jökuls, til dæmis i
forminu. Leikrit Jökuls hafa til
þessa yfirleitt gerst nokkurnveg-
inn á sama stað, en i Kertalogi
bregður hann aftur á móti upp
svipmyndum frá fjölmörgum
stöðum. Þó gerist það aðallega á
geðveikrahæli en lika úti i bæ, til
dæmis á Sædýrasafninu.
— Hvernig er annars efnisþráð-
urinn?
— Ég held við ættum nú ekki að
fara að rekja hann i smáatriðum,
þetta fjallar um ástina og lifið,
svo að notuö séu stór orð. Tvær
persónur eru mest áberandi, ung-
ur piltur og stúlka. Þetta er að
mjög miklu leyti þeirra saga, ást-
arsaga. Þau eru á sjúkrahúsinu i
upphafi leiksins og kynnast þar.
Inn i þetta fléttast svo ýmsar aðr-
ar persónur, aðstandendur þess-
ara krakka, vistfólk á hælinu og
fleiri. Þetta er sennilega fjöl-
mennasta leikrit Jökuls til þessa;
leikarar eru alls sextán.
Viðhorf fólks
til þess afbrigðilega
Þarna er fyrst og fremst sagt
frá og fylgst með þessum tveimur
krökkum, þeirra kynnum, og i
gegnum samskipti þeirra spegl-
ast ýmsir hlutir i samtimanum:
viðhorf fólks til þess sem af-
brigðilegt er. Hér er þó ekki verið
að gera fræðilega eða þjóðfélags-
lega úttekt á málefnum geðveikra
eða ástandinu i þeim málum.
— Þetta er um ást. Er það róm-
antiskt?
— Fallegt.
— Hverjir fara með aðalhlut-
verkin?
— Anna Kristin Arngrimsdóttir
og Arni Blandon. Þau leika aðal-
persónurnar, Láru og Kalla. Allá-
berandi eru þrir vistmenn á þessu
hæli, og það fólk er leikið af Guð-
rúnu Stephensen, Karli Guð-
mundssyni og Pétri Einarssyni.
Foreldra stráksins leika Steindór
Hjörleifsson og Brynja
Benediktsdóttir, frænku stúlk-
unnar Guðrún Ásmundsdóttir,
lækni Þorsteinn Gunnarsson.
Þú minntist á rómantik. Jú, ætli
það ekki. Hæfileg, ekkert um of.
Þetta er afskaplega viðkvæmt
verk og einlægt, intimt. Þetta er
allkyrrstætt, genst mikið i sam-
tölum.
Við vikum nú talinu að Stefáni
sjálfum. Hann lærði leikhúsfræði
og kvikmyndafræði við Stokk-
hólmsháskóla, og lauk prófi þar i
janúar 1971.
— Ég hafði nú reyndar unnið
dálitið að leiklistinni hér heima
áður en ég lauk náminu. Ég var
heima næstum eitt ár á námstim-
anum og var þá að vinna pópp-
leikinn Öla með Litla leikfélag-
inu. Við Pétur Einarsson settum
hann upp. En eftir prófið þarna
úti um áramótin fékk ég vinnu hjá
sænska sjónvarpinu og var þar til
vors, en kom þá alkominn heim.
— Hvaöa verkefnum hefurðu
stjórnað eftir heimkomuna?
— Það fyrsta hefur sennilega
verið Sandkassinn, sænskt leikrit
sem ég setti upp meö Leikfrum-
unni, en það var hópur af ungu
fólki sem var að biða eftir að fá
leikskóla. Þann sama vetur svið-
setti ég norður á Akureyri Músa-
gildruna, þann sigilda þriller
Agötu Christie. 1 fyrrahaust setti
ég svo upp hjá Leikfélaginu Fóta-
tak eftir Ninu Björk og barnaleik-
ritið Loki þó! eftir Böðvar
Guðmundsson. I vetur hef ég svo
verið að setja upp fyrir Þjóðleik-
húsið Elliheimiliö og Liðna tið,
eftir Pinter. Svo setti ég á svið I
haust suöur i Keflavik leikritið
Rætur eftir Arnold Wesker. Það
er fyrsta sýningin á þvi verki hér
á landi.
Misjafnt hvað
höfðar til manns
— Hverskonar leikrit finnst þér
skemmtilegast að fást við?
— Ég skal ekki segja hvort ég
get nefnt einhverja eina tegund
framyfir aðra. Það er svo mis-
jafnt hvað höfðar til manns i leik-
ritum. Þessi verk, sem ég hef
fengist við til þessa, hafa verið
allfjölbreytileg og hvert öðru ólik.
Elliheimilið og Liðin tið eru til
dæmis algerar andstæður: Liðin
tið er mjög innhverft og sálfræði-
legs eðlis, tekur fyrir ákveðið
þjóðfélagslegt vandamál, aðstöðu
gamals fólks i nútimaþjóðfélagi.
Það er að forminu til mjög frjáls-
legtog opið, byggir ekki svo mjög
á flóknum lýsingum, heldur
fremur dæmum, svipmyndum og
beinni skirskotun til áhorfenda.
Mér fannst afskaplega gaman að
vinna þessi verk bæði, hvort á
sinn hátt, þótt mér finnist Elli-
heimilið að visu nauðsynlegra
verk, vegna sinnar þjóðfélags-
legu skirskotunar.
Leikhús verður að
skirskota til þjóð-
félagsins
Nú, höfundur, sem ég hef sér-
stakan áhuga á, þótt ég hafi enn
ekki sett neitt á svið eftir hann, er
Bertolt Brecht. Leikrit hans höfða
mjög til min, bæði að formi og
efni, bæði sem leikhúsmanns og
manneskju. Mér finnst yfirleitt
mjög gaman að þvi að vinna leik-
sýningar, sem gefa möguleika á
dálitlum frumleika og stilfærslu.
— Hver er þin meginstefna
varðandi leikhúsið?
— Mér finnst mestu máli skipta
varðandi leiksýningar að þær
snerti fólk bæði tilfinningalega og
hugarfarslega, hristi upp i þvi,
láti það ekki i friði, og leikhús
verður að skirskota til og taka við
frá þvi þjóðfélagi, sem það nærist
i.
— Hver eru helstu áform þin i
leikstjórninni?
— Það sem mig langar mest til i
framtiðinni er að fást við sem
allra fjölbreyttasta leikhússtjórn.
Best væri að geta starfað um
lengri tima með sama fólkinu,
haft i kringum sig ákveðinn hóp,
ekki mjög stóran, svo að hópurinn
gæti samhæft sig og unnið mark-
visst að þvi, sem hann vildi gera
og skipti máli fyrir hann sjálfan
og þjóðfélagið.
dþ