Dagblaðið Vísir - DV - 09.05.1996, Blaðsíða 12

Dagblaðið Vísir - DV - 09.05.1996, Blaðsíða 12
FIMMTUDAGUR 9. MAI1996 Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Stjórnarformaður og útgáfustjórí: SVEINN R. EYJÓLFSSON Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON Ritstjóri: JÓNAS KRISTJÁNSSON Aðstoðarritstjóri: ELlAS SNÆLAND JÓNSSON Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON Auglýsingastjóri: PÁLL STEFÁNSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLT111, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLT114,105 RVÍK, SÍMI: 550 5000 FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999 GRÆN númer: Auglýsingar: 800 6272. Áskrift: 800 6270 Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/ Ritstjórn: dvritst@centrum.is - Auglýsingar: dvaugl@centrum.is. - Dreifing: dvdreif@centrum.is AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 461 1605 Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Filmu- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF. Áskriftarverð á mánuði 1700 kr. m. vsk. Lausasöluverð 150 kr. m. vsk., helgarblað 200 kr. m. vsk. DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. Dýrkeypt menntanet íslenzka menntanetið á umtalsverðan þátt í heimsmeti íslendinga í notkun Internetsins, sem er 50% útbreiddara hér á landi en í upphafslandinu Bandaríkjunum. Fyrir- tækið hefur haft forgöngu um fræðslunotkun netsins og mótað nýja möguleika í menntakerfinu. j Þetta skiptir miklu í strjálbýlu landi. Netið er happa- sending fyrir þjóð, sem vill búa vítt um dreifðar byggðir og ná samt efnahagslegri hagkvæmni þéttbýlis. Með net- inu getur fólk stundað fjarnám með áhrifamiklum hætti og það getur einnig stundað arðbær störf í einrúmi. Fjarnámstækni á netinu er orðin svo þróuð, að unnt er að stunda nám við bandaríska háskóla og taka þar próf án þess að mæta í skóla nema einu sinni á ári eða sjaldn- ar. Athuganir benda til, að fjarnemendur séu áhugasam- ari og standi sig betur en staðarnemendur. íslenzka menntanetið er einkafyrirtæki, sem hefur vak- ið athygli víða um heim fyrir frumkvæði í notkun nets- ins í menntakerfínu. Það lagði í vetur í fjárfestingu við að koma upp netþjónum í öllum símaumdæmum landsins og varð sú fjárfesting fyrirtækinu ofviða. / Menntaráðuneytinu rann blóðið til skyldunnar. Það keypti gjaldþrota fyrirtækið með manni og mús fyrir 21 milljón króna til að tryggja, að áfram héldist þjónustan, sem Menntanetið veitir skólakerfinu og er talin vera ómissandi vegna 300 fjarnemenda á netinu. Ráðuneytið fór offari í þessu efni. Það gat tryggt hags- muni hinna 300 fjarnemenda með broti af þessari upp- hæð. Það hefði getað greitt áskriftargjöld fyrir þá og skóla landsins hjá öðrum einkafyrirtækjum, sem bjóða sömu þjónustu og Menntanetið á svipuðu verði. Ráðuneytið hefði stuðlað að heilbrigðri samkeppni í þjónustu við netið með því að bjóða út netviðskipti skóla- kerfisins. Starfrækt eru í landinu nokkur fyrirtæki á þessu sviði, þannig að Menntanetið er ekki lengur ómiss- andi, þótt það eigi merka afrekasögu. Búnaðurinn, sem ráðuneytið fékk með kaupunum á Menntanetinu, nemur í verðmætum um helmingi af upp- hæðinni, sem það greiddi fyrir kaupin. Þannig felur hálf upphæðin í sér óeðlilegt handafl á markaðnum og hinn hehningurinn felur í sér þakklætisvott ráðuneytisins. Þegar ráðuneyti vill ganga svona langt í björgunarað- gerðum, sem fela í senn í sér markaðsmismunun og þakk- lætisvott, átti ráðuneytið að leita samþykkis þeirra aðila, sem fara með fjárveitingavaldið í landinu. Það gerði menntaráðherra ekki og gróf þannig undan þingræðinu. Ef ráðuneytið tekur þessa 21 milljón af tölvukaupafé, svo sem fullyrt hefur verið því til afsökunar, verða ís- lenzkir skólar mörgum tugum tölva fátækari en ella hefði orðið. Ráðuneytið hamlar þannig gegn brýnni tölvuvæð- ingu skólanna með kaupum sínum á Menntanetinu. Komið hefur í ljós, að flestir þingmenn eru eftir á að hyggja sammála kaupum ráðuneytisins á Menntanetinu og vilja væntanlega veita sérstaklega fé til þeirra, svo að það verði ekki tekið af tölvukaupafé skólanna. Vonandi láta þeir verkin ekki tala síður en orðin. Sighvatur Björgvinsson þingmaður stóð einn í gagn- rýni sinni á kaupin. Hans gagnrýni var eigi að síður rétt- mæt. Kaupverðið var hátt yfir raunvirði. Ráðuneytið hefði sparað peninga með því að bjóða út þjónustuna og reyndi ekki einu sinni að ganga úr skugga um það. Mál þetta sýnir ráðuneyti, sósíaliskan ráðherra og Al- þingi, sem sameiginlega eru ófær um að hugsa mál á grundvelli alþjóðlega viðurkenndra markaðslögmála. Jónas Kristjánsson í viðtali fréttastofu Ríkisút- varpsins þann 28. apríl síðastlið- inn við stjórnarformann SÍF, Sig- hvat Bjarnason, hélt hann því fram að afar nauðsynlegt væri orð-. ið að lækka fiskverð til sjómanna og útgerðar, einkum þorskverð. Af orðum Sighvats, sem jafh- framt er framkvæmdastjóri Vinnslustöðvarinnar hf. í Vest- mannaeyjum, má ef til vill merkja það að hann undirhýr verðlækkun á fiski til sjómanna í sinni þjónustu með einhliða ákvörðun, enda vanur maður á því sviði, samanber skriflegar at- hugasemdir sem Farmanna- og fiskimannasamband Islands sendi sjávarútvegsráðuneytinu fyrir nokkrum árum vegna einhliða verðákvarðana Vinnslustöðvar- innar hf. á fiski án þess að sjó- menn hjá fyrirtækinu hefðu nokk- uð um það að segja. „Leiga og sala á aflaheimildum er að eyðileggja eðlilega verðmyndun á fiski," segir Guðjón m.a. í grein sinni. Kvótaeigendur kref jast lægra f isk- verðs til sjómanna Báðum megin borðs Nú vill svo til að áðurnefndur maður er bæði útgerðarmaður og fiskverkandi. Hann situr sem sagt, eins og fleiri hans líkar, báðum megin við borðið með útgerðina í öðrum vasanum og fiskvinnslu í hinum. Þetta þýöir auðvitað að út- gerðarmaðurinn hefur yfir afla- heimildum að ráða og getur þannig stundað þá eftirlætisiðju margra útgerða að leigja frá sér aflaheimildir fyrir okurverð eins og félagar hans í útvegsmannafé- lagi Reykjavíkur komust að orði í heiisíðuauglýsingu í Morgunblað- inU nýlega. Ráðstöfun aflaheimilda Ekki sá útgerðar- og fisk- vinnslumaðurinn Sighvatur Bjarnason neina ástæðu til þess að víkja að óhóflega háu kvótaleigu- verði í umræddu viðtali. í því sambandi er fróðlegt að skoða hvernig hann sjálfur ráðstafar aflaheimildum sínum. Á síðast- liðnu fiskveiðiári, 1994-Í5, leigði hann frá sér 1.965 tonn af afla- heimildum í þorskígildum talið. Ef gengið er út frá 75 krónum fyrir þorskígildið að meðaltali gaf óveidda kílóið hærra meðalverð en meðalverðið úr úrskurðarnefnd sjómanna og útvegsmanna. Þessar upplýsingar má finna í svari sjávarútvegsráðherra við fyrirspurn Guðjóns Guðmunds- sonar alþingismanns. Það virðist augljóst að eins og framsetningin var í viðtali við Sighvat er að hans mati betra að lækka fiskverð og reyndar nauðsynlegt eins og hann orðar það. Ekki er vikið orði að þeim fjármunum sem fást fyrir leigu á kvóta upp á 140 til 150 milljónir króna á síðastliðnu fisk- veiðiári en fiskverðið þarf að Kjallarinn Guðjón A. Kristjánsson forseti FFSÍ Sjómenn borgi Það er löngu orðið augljóst að leiga á óveiddum fiski er svartasti bletturinn á núverandi kvótakerfi og stuðlar, ásamt eiginleikum kvótakerfisins, mjög að vondri umgengni um auðliridina, einkum að því er varðar þorskstofninn. Meðan útgerðarmaðurinn Sighvat- ur Bjarnason leigir frá sér þorsk- kvóta á 90 krónur kílóið en barm- ar sér síðan sem forsvarsmaöur fisksölufyrirtækis út af of háu fiskverði heldur áfram slíkum málflutningi verður varla annað sagt en að hann viti varla hvað sé vinstri eða hægri á hans eigin vös- um. Útgerðarmenn eru með þeim að- ferðum sem hér er lýst að ná inn óeðlilegum fjármunum en vilja helst að aðrir borgi, í þessu tilfelli „Þetta þýðir auðvitað að útgerðarmaður- inn hefur yfir aflaheimildum að ráða og getur þannig stundað þá eftirlætisiðju margra útgerða að leigja frá sér aflaheim- ildir fyrir okurverð..." lækka svo að auðveldara verði að halda uppi okurverði á útveiddum afla, enda orðið vandséð hvernig koma má 95 króna-leiguverði á þorski fyrir í þessum viðskiptum. Það er líka orðin staðreynd að þeir sem nú eru að leigja til sín kvóta eru komnir verulega niður úr þeim 60 krónum á hvert þorsk- kíló sem samtök útgerðarmanna og sjómenn voru sammála um í síðustu kjarasamningum að ekki væri heimilt að fara niður fyrir og var fastmælum bundið milli aðila. sjómenn. Við getum aldrei sam- þykkt að þessi vinnubrögð með sölu og leigu á aflaheimildum verði sú framtíð sem sjómenn eiga að búa við um ókomin ár. Leiga og sala á aflaheimildum er að eyði- leggja eðlilega verðmyndun á fiski. Þessi vandi verður ekki ieystur nema með því að afnema leigu- og sölukerfi á óveiddum fiski og jafnframt aö láta verð- myndun sjávarafla ráðast á fisk- markaði. Guðjón A. Kristjánsson Skoðanir annarra Vígreíf verkalýðshreyfing „Ástæður fjárhagsvandræða eru misjafnar. Stund- um er vissulega um eyðsluvandamál að ræða, en trú- legra er þó að meirihluta fjárhagserfiðleika fólks megi rekja til þess tekjuvandamáls sem felst í lágum launum og of lítilli vinnu..,Verkalýðshreyfingin er vígreif um þessar mundir og talar mikið um rétt- indaskerðingar...Á meðan sú hagsmunagæsla er stunduð af einlægni er hún af hinu góða, en á sama hátt spillir það einungis fyrir ef menn telja sig sjá flokkspóíitíska hagsmuni hafða að leiðarljósi." Úr forystugrein Tímnns 8. maí. Ósamþykktsr skattar „Greinilegt er að víða er pottur brotinn og gjöld, sem innheimt eru af neytendum opinberrar þjón- ustu undir því yfirskini að þau eigi að standa undir kostnaði við hana, renna í raun í ríkishítina og eru því skattar sem eru ekki samþykktir af Alþingi og þess vegna ólöglegir. Er ekki tími til kominn að stjórnsýsla ríkis og sveitarfélaga leggi þessi vinnu- brögð af og að heildstæð könnun verði gerð á því hvar þessi lögleysa viðgengst, þannig að síðan sé hægt að gera átak í að útrýma henni?" Úr forystugrein Mbl. 8. maí. Síldarsamningarnir „Ekki er nóg með að íslendingar hafi orðið að láta langmest af hendi. Halldór Ásgrímsson og Þorsteinn Pálsson sömdu líka um að opna fiskveiðilögsöguna fyrir Norðmönnum og Rússum. Norski sfldveiðiflot- inn fær heimild til að veiða 130 þúsund ton í lögsögu íslands...Og hvaða ástæða er til þess að hleypa rús's- neskum skipum inn í lögsöguna? Er það kannski bara staðfesting ráðherranna á því að þeir hafi gef- ist upp fyrir rússneskum veiðiþjófum?" Úr forystugrein Alþýðubl. 8. maí.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.