Dagblaðið Vísir - DV - 28.10.1998, Blaðsíða 4

4
MIÐVIKUDAGUR 28. OKTÓBER 1998
Préttir
Kjaradeila fangavarða:
Skila uppsögnum
á föstudag
- enginn ágreiningur um starfsmatið en okkur sagt að peningar séu ekki til, segir trúnaðarmaður fangavarða
Aðlögunarsamningar fangavarða
við Fangelsismálastofhun sem átti að
vera lokið fyrir l. apríl sL eru enn
ógerðir. Haraldur Amgrímsson, trún-
aðarmaður fangavarða á Litla-
Hrauni, segir að ekki sé ágreiningur
um að fangaverðir gegni sérhæfðum
störfum og hafi mannaforráö og skuli
fá laun samkvæmt því og í samræmi
við kjarasamninga. Því einu sé borið
við af hálfu Fangelsismálastofnunar
og dómsmálaráðuneytisins að ekki
séu til peningar til að greiða þeim
þessi laun. Hann segir að langflestir
fangavarðanna, sem eru alls 99 á land-
inu öllu, hafi ákveðið að segja upp
störfum um mánaðamótin. Leysist
máliö ekki í þessari viku verði upp-
sagnarbréfunum safnað saman og
þeim skilað til Fangelsismálastofnun-
ar á föstudag og fangaverðimir hætti
þá væntanlega störfum þann 1. febrú-
ar. Haraldur var spurður hvort auð-
velt yrði að manna stöður þeirra
fangavarða sem hugsanlega hætta.
Hann sagði að raunin væri önnur því
að þegar síðast var auglýst eftir um-
sóknum um þrjár fangavarðastöður í
Reykjavík hefði tekist að manna tvær.
Sú þriðja væri ómönnuð enn.
Haraldur sagði það misskilning
sem kom fram við utandagskrárum-
ræður um kjaramál fangavarða á
þingi í síðustu viku að þeir væra inn-
an A-ramma ríkisstarfsmanna en
ættu heima innan B-ramma. A-rammi
gildi fyrir almenn störf undir annarra
stjóm, en B-rammi er fyrir sérhæfð
störf með mannaforráðum. Samið
hefði verið um þessa ramma í síðustu
kjarasamningum og um að í sam-
ræmi við þá ætti síðan að gera aðlög-
unarsamninga innan hverrar stofnun-
ar. Ekki væri ágreiningur milli deilu-
aðila um að fangaverðir ættu heima í
B-ramma. Deilan snerist aðeins um
það að Fangelsisstofnun segist ekki
eiga aura til að greiða laun í sam-
ræmi við B-rammann, sem þýddi um
20-30% launahækkun fangavarðanna.
„Þar stendur hnífúrinn í kúnni. Okk-
ur finnast þetta hins vegar engin rök.
Það þýðir lítið að gera kjarasamninga
ef ríkið ætlar síðan ekki að standa við
þá,“ segir Haraldur Amgrímsson.
-SÁ
Blóðvökvi nýttur í lyfjaframleiðslu
Stórt skref fyrir Blóðbankann:
„Nú erum við loksins komin með þann tækjabúnað sem þarf til að geta nýtt
blóðvökva fslenskra blóðgjafa til lyfjaframleiðslu," segir Sveinn Guðmunds-
son, forstöðulæknir Blóðbankans. DV-mynd Teitur
Lokaspretturinn er hafinn hjá
Blóðbankanum við að vinna blóð-
vökva sem síðan verður hægt að
nýta í lyfjaframleiðslu. Blóðvökvinn
er verðmætt hráefni þar sem skortur
er á honum til lyfjaframleiöslu í
heiminum. Blóöbankinn er að leggja
sitt í púkkið á heimsvísu þótt hann
sé lítill hluti í heildarsamhengingu.
Talið er að um 75% blæðara í heim-
inum, sem þurfa m.a. storkuþáttinn
faktor VIII til að koma í veg fyrir ör-
kiunl eða dauða, njóti ekki fullnægj-
andi meðferðar. Faktor VIII er unn-
inn úr blóðvökva.
Undirbúningm- verkefnisins hófst
fyrir þremur árum og hefur Blóð-
bankinn þurft að uppfylla alþjóðleg
skilyrði til að fá aö nýta blóðvökva
úr blóðgjöfum.
„Þegar blóðgjafi gefur blóð er
hægt að vinna úr því í meginatriðum
þrjá blóðhluta," segir Sveinn Guð-
mimdsson, forstöðulæknir Blóðbank-
ans. „í fyrsta lagi era það rauðkom-
in sem við þekkjum almennt sem
blóð. Það er hægt að geyma við kæli-
skápahita í sex vikur. í öðra lagi eru
það blóðflögur sem oft era notaðar
við krabbameinsmeðferðir, við
flóknar aðgerðir auk þess sem þær
hjálpa til við storkmm blóðs. í þriðja
lagi er það blóðvökvinn. Um er að
ræða glæran vökva sem inniheldur
ýmis prótein en hann er hægt að
nýta í tvennum tilgangi; annars veg-
ar er hann notaður í sjúklinga, en
það hefur verið gert vun árabil, en
hins vegar er hægt að nýta blóö-
vökvann til lyfjaframleiðslu. Nú
erum viö loksins komin með þann
tækjabúnað sem þarf til að geta nýtt
blóðvökva íslenskra blóðgjafa til
lyfjaframleiðslu. Það þarf að snögg-
frysta blóðvökvann þannig að
storkuþættimir haldi sínum gæð-
um.“
Úr blóðvökva er m.a. hægt að
vinna próteinið albumin sem er m.a.
notað hjá branasjúklingum, i sumar
aðgerðir og við vissa sjúkdóma. Úr
blóðvökva er líka unnið immúnógló-
búlín sem notað er í meðferð við
meðfæddum ónæmisgöllmn auk þess
sem það er í vaxandi mæli notað við
meðferð annarra sjúkdóma svo sem
bólgusjúkdóma og sjálfsónæmissjúk-
dóma. Það er líka hægt að vinna
storkuþætti úr blóðvökva. Þekktast-
ur er faktor VIII en hann er til dæm-
is notaður í meðferð blæðarasjúk-
linga.
Sveinn segir að það sé stórt skref
fyrir Blóðbankann að geta sýnt og
sannað íslenskum blóðgjöfum hvað
hægt er að vinna úr blóði þeirra.
„Okkur finnst þetta líka undirstrika
fyrir almenningi og heilbrigðisyfir-
völdum mikilvægi þess sem blóðgjaf-
ar era að gera. Við teljum að þetta
verkefni sé mikilvægt í þjóðhagslegu
tiUiti." -SJ
Botnlausar skuldir
Dagfarí
Alveg er það maka-
laust hvað fólk leyfir
sér. Horfið til að
mynda á ástandið í
skuldamálum heimil-
anna. Samkvæmt upp-
lýsingum Ráðgjafar-
stofunnar um fjármál
heimilanna er gríðar-
leg aðsókn frá fólki
sem veit ekki skulda
sinna tal. Þama er fólk
búið að eyða og sóa
fjármunum sinum
langt umfram eignir og
veður svo inn á þessa
virðulegu skrifstofu á
skítugum skónum og
heimtar hjálp. Leyfir
sér meira að segja að
halda því fram að það hafi ekki fundið fyrir góð-
ærinu. Heldur að það geti keypt hvað sem er!
Veit fólkið ekki að það ríkir mikið góöæri í land-
inu? Við vöðum í peningum, enda ganga öll
hlutabréf út sem sett eru á markað. Kaupgetan er
mikil, viðskiptahallinn við útlönd hefur aldrei
verið meiri og ríkisstjómin verður að grípa til
sérstakra aðgerða til að hvetja fólk til að spara.
Almenningur á svo mikla peninga milli hand-
anna að hann kann ekki fótum sínum forráð og
eyðir og eyðir og gleymir að spara. Það ríkir góð-
æri til lands og sjávar og góðærið er svo mikið að
fátækt fólk telst á fingram annarrar handar. Að
vísu finnast fleiri fátækir hér heldur en í ná-
grannalöndunum en það er þá bara vegna þess að
fólk kann ekki að fara með peningana sína. Þetta
eru sjálfskaparvíti. Svo kórónar þetta sama fólk
sinn eigin aumingjaskap með því að standa í bið-
röðum hjá Ráðgjafarstofunni og heimta úrlausn-
ir á vanda sínum. Ætlast til að ráðgjafar leysi úr
honum og bjargi fjármálunum, eftir að þetta
sama fólk hefur annaðhvort skilið eða veikst eða
ekki fengið vinnu, nú, eða þá
eytt umfram eignir. Fimmtán
raðgreiðslusamningar á mán-
uði. Hugsið ykkur. Hvemig er
hægt að ætlast til þess að ein
lítil ráðgjafarstofa leysi úr
þessum vandræðum öllum?
Auðvitað á að loka henni og
láta fólkið sjá um sig sjálft.
Það hefur verið sannað fyrir
löngu að það þarf enginn að
vera fátækur í góðærinu og
góðærið er um allt. Auk þess
er framboöið á lánum og rað-
greiðslum svo yfirgengilegt að
það nær ekki nokkurri átt. Ef
bankamir lána svona mikla
peninga og treysta fólki til að
greiða til baka þá eiga þeir að
súpa seyðið af lánveitingum
en ekki fólkið sem lætur
bankana gabba sig til að taka lán.
Og hvað er líka fólk að kaupa og eyða og fjár-
festa í mat og öðrum óþurftum þegar nær er fyr-
ir þetta fólk að safna fé og spara og kaupa hluta-
bréf? Það er alveg út í bláinn að eiga ekki fyrir
skuldum. Það bara stenst ekki í góðærinu. Þjóðin
á að vita þetta. Þaö er búið að segja henni það
margoft. Það sem ráðgjafarstofan getur gert er að
loka og hengja upp spjald á hurðina og segja: Far-
ið og leitiö og sjá, þið munuð finna góðærið!!
Dagfari
Stuttar fréttir i>v
Tónlistarskólar sameinaöir
í Víkurfréttum kemur frarn að á
bæjarráðsfúndi Reykjanesbæjar 14.
október hafi verið samþykkt tillaga
um að sameina tónlistarskólana í
Keflavík og Njarövík frá og með 1.
september á næsta ári. Skólinn á að
heita Tónlistarskóli Reykjanesbæj-
ar.
Ganga
Magnús Leó-
poldsson fast-
eignasali segir í
fasteignablaöi
Morgunblaðsins
að yfirleitt gangi
jarðasölur hægt
fyrir sig og að
þær eigi sér
gjaman langan aðdraganda. Að imd-
anfómu hefúr verð á þeim heldur
verið að hækka þótt það sé ekki
mikið. Hann segir jafnframt að mis-
munandi sé hve jarðimar séu skuld-
settar.
Vilja forgang í piáss
Dagur segir frá því að bæjarstjórn
Ólafsfjaröar hafi samþykkt tillögu
Sigurjóns Magnússonar bæjarfull-
trúa um að bæjarstjóm beini þeirri
áskorun til útgerðarfélaganna Þor-
móðs ramma og Garðars Guð-
mundssonar að þau sjái til þess að
heimamenn hafi forgang að plássi á
skipum þeirra þar sem því verður
við komið.
Gáfu björgunarbúnaö
Nýlega afhenti Kiwanisklúbbur-
inn Hof í Garði björgunarsveitinni
Ægi að gjöf björgunarbúnaö að and-
viröi rúmlega 100.000 krónur. Um er
að ræða ný björgunarvesti til notk-
unar á björgunarbátum sveitarinn-
ar, leitarljós og fyrstu hjálpar tösk-
ur. Víkurfréttir greindu frá.
Fó komiö á gjöf
Þótt vetrn- sé nýbyrjaður er fé
komið á gjöf í Húnavatnssýslum.
Viðmælendur Dags segja að það sé
óvenjulegt og hafi ekki gerst í ára-
tugi ef undanskilið er haustiö og
áhlaupið í október 1995. Spjórinn nú
kvað vera orðinn mun meiri en
hann var mestur þá.
Þróunin var fyrirséð
Morgunblaöið
greinir frá því að
Grétar Þorsteins-
son, forseti Al-
þýðusambands ís-
lands, segi að
mismunandi
launaþróun á al-
mennum mark-
aði og hjá opinberum starfsmönnum
og bankamönnum komi ekki á
óvart Hann segir að þróunin hafi
verið fyrirséð í Ijósi atburðarásar-
innar frá því samningar voru gerðir
á síöasta ári.
Mesti afli
Nú er gósentið hjá sumum sjó-
mönnum en kolmunnaaflinn er að
nálgast 100.000 tonna markið og
vantar einungis um 5.000 tonn til að
það hafist. Þaö er nú þegar mesti afli
sem íslensk skip hafa fengið á einni
vertíð. Dagur greindi frá.
Auölindargjald innleitt
Á fúndi Vísis,
félags skipstjóm-
armanna á Suð-
umesjum, um
veiðileyfagjald og
verðlagsmál kom
fram ótti sjó-
manna við álagn-
ingu veiði-
leyfagjalds í óbreyttu fiskveiðistjóm-
unarkerfi. Guðjón A. Kristjánsson,
formaður Farmanna- og fiskimanna-
sambands íslands, sagði að einhvers
konar auðlindargjald yröi innleitt
hér á landi á næstu öld. Morgun-
blaðið greindi frá.
Vilja umhverfismat
Dagur segir frá þvi að hrepps-
nefnd Fljótsdalshrepps vflji að
Fljótsdalsvirkjun fari í lögformlegt
umhverfismat. Enn fremur segir að
hreppsnefndin hafi fyrir skömmu
samþykkt ályktun þar sem því var
beint tfl stjómvalda og Landsvirkj-
unar að beita sér fyrir því að svo
verði en ef Jökulsá í Fljótsdal verð-
ur virkjuð verður virkjunin í
hreppnum.
-SJ
hægt