Dagblaðið Vísir - DV - 30.05.2001, Blaðsíða 10

26
MIÐVIKUDAGUR 30. MAÍ 2001
I>V
Skógrækt á Héraði:
Vil hafa skóg
í kringiim mig
Sumarið 1990 hófst skógrækt á
Fljótsdalshéraði á vegum Héraðs-
skóga. í fyrstu voru fjórir hreppar
með í verkefninu: Fljótsdalur, Vell-
ir, Fell og Egilsstaðabær ásamt
syðstu bæjum í Eiðaþinghá, allt
uppsveitir Héraðsins. Nú hafa Hér-
aðsskógar víkkað starfssvið sitt og
nær það um allt Hérað og Jökuldal.
Hér er rætt við bændur sem voru
með frá upphafi, þá Kára Jónasson
og föður hans, Jónas Magnússon,
fyrrum bóndi á Uppsölum.
250.000 plöntur í jörð
„Við gerðum samning við Héraðs-
skóga árið 1991 um 140 hektara land
til tíu ára en gróðursetning hófst
sumarið 1990. Þetta er mest mó-
lendi, alveg skóglaust, en birki kom
upp eftir að landið var friðað 1988
þegar féð var skorið niður. Það hef-
ur verið plantað árlega um 20.000
plöntum nema 1992 - þá fóru í jörð
70.000 plöntur. Ég hef ekki nákvæm-
ar tölur við höndina um hve mikið
er búið að setja niður en líklega eru
það um 250 þús. plöntur. Ég tel vel
gerlegt fyrir tvo að gróðursetja
20-30 þús. plöntur á ári með öðrum
búskap."
Mest lerki
„Þetta er langsamlega mest lerki.
Einnig nokkuð af stafafuru og greni
sem aðallega hefur verið sett til
uppfyllingar i elstu gróðursetning-
arnar. Það misferst alltaf eitthvað af
nýgróðursetningum og þá þarf að
bæta inn í. Samkvæmt athugun hjá
Héraðsskógum er það um 20%, sem
er síst meira en annars staðar á
Norðurlöndum Ég hygg að elsta
lerkið sé um 180-200 cm á hæð að
meðaltali. Greni og fura eru lengi að
koma sér af stað svo þær tegundir
verða ekki áberandi í landslaginu
fyrr en tíu til fimmtán árum eftir
plöntun eða svo.“
Að girða fyrir hreindýrin
Kári er með mjólkurframleiðslu
og segir skógræktina fara mjög vel
með þeim búskap. Erfiðara sé að
samhæfa skógrækt og sauðfjárrækt
á meðan plönturnar eru smáar.
Hann telur i lagi og jafnvel til bóta
að beita i skóginn eftir að trén hafa
náð tveggja til þriggja metra hæð.
Það haldi niðri víði og öðrum kjarr-
gróðri. Að sjálfsögðu eru skógrækt-
arsvæðin friðuð og það eru Héraðs-
skógar sem sjá um að girða land og
halda girðingum við. Það er þó nær
ógerningur að girða fyrir hreindýr-
in. Þau eru oft í skóglendinu og
skemma trén með því að nudda af
greinar og brjóta stofna. Kári telur
þaö ekki verulegt tjón. Hreindýrin
sækja meira í nýræktina og
skemma hana.
Löng bið eftir hagnaði
„Ef við byrjum á greiðslu fyrir
plöntunina sjálfa þá er greiðsla fyr-
ir hana frá 7-10 krónum á plöntuna.
Það er greitt fyrir að planta, fyrir
flutning, umsjón, flekkjun, áburðar-
gjöf og fleira. Þetta gæti þá verið allt
að 300 þús. fyrir 30 þús. plöntur. En
Faliegar og harðgeróar plöntur í úrvalí
Tré og runnar í garða, skógrækt og skjólbelti.
Einnig alparósir, klifurplöntur, berjarunnar, sígrœnir
dvergrunnar, fjölœr blóm og sumarblóm.
Opið alla daga
frá kl. 10 tíl 19
Sími: 483 4840
Fax: 483 4802
Veffang: http://www.natthagi.is Netfang: natthagi@centrum.ís
látthagi
Ölfusborgir
Hveragerði
◄Reykjavík
OjóOvegur
DV-MYNDIR SIGRÍÐUR BJÖRNSDÓTTIR
I tíu ára lerkiskógi
Fjölskyldan á Uppsölum, Rut Hannesdóttir, Kári Jónasson heldur á Atla Bergi, JVIarteinn Gauti, Ásta Jónsdóttir og
Jónas Magnússon.
B ÞJbÞ Verkprýði
sími 894 6160.
c
ökum að okkur alla
garðvinnu og þjónustu,
garðslátt,gróðursetningu,
viðhald,hellulagnir
og vélaleigu.
Horft til framtíöar
Yngsta kynslóöin fær aröinn af skógræktinni og þá dugir lítt aö klifra upp á
stein til aö horfa yfir skóginn.
svo er langt að bíða eftir hagnaði af
grisjun og viðarframleiðslu. Þegar
þar að kemur greiðir bóndinn 3-5%
inn á reikning í vörslu Héraðsskóga
og 30% af hagnaði til ríkissjóðs."
Hér er rétt að skjóta inn skýringu
á orðinu „flekkjun“ fyrir þá sem
ekki eru kunnugir þessari ræktun.
Það er nauðsynlegt að fjarlægja
gróður og efstu jarðvegstorfu þar
sem plantað er svo gróður kæfi ekki
þessa litlu skógarplöntu. Þetta er
kallað flekkjun og er ýmist gert með
þar til gerðu haki á gróðursetning-
arstaf eða meö vélum.
Skógræktin mun halda velli
Feðgamir Jónas Magnússon og
Kári eru miklir skógræktarmenn
og voru með félagsbú á Uppsölum
þegar skógræktin hófst. Jónas
flutti síðan til Egilsstaða en er þó
enn liðtækur við plöntunina. Hann
telur að skógræktarátakið hafi haft
gríðarlega þýðingu fyrir búsetu á
Héraði. Jónas bendir á að allar
jarðir á svæðinu seljist þegar þær
losna og á það jafnt við kvótalaus-
ar eyöijarðir sem aðrar. Það er líka
umtalsvert fjármagn sem kemur
inn á svæðið. Fyrsta árið voru
lagöar 25 milljónir í verkefnið. í
fyrra nam upphæðin 78 milljónum
og í ár verða þær 86. Þess ber þó að
geta að svæðið hefur stækkað mik-
ið á þessu tíu árum. Uppreiknað
framlag ríkisins til skógræktar á
Héraði til og með árinu 2000 nem-
ur 670 milljónum króna.
Þegar Kári er spurður um fram-
tíð skógræktarinnar, segist hann
vera viss um að hún muni halda
áfram að aukast.
„Nú er allt Héraöið komið inn á
áætlun og þó skilyrði séu ekki alls
staðar jafngóð þarf bara að taka
mið af því. Á erfiðustu svæðunum
þarf ef til vill að byrja á því að
rækta skjólbelti. Ég vil hafa skóg í
kringum mig og mér finnst fátt
ljótara en uppblásið og gróður-
snautt land.“ -SB