Dagblaðið Vísir - DV - 27.06.2002, Qupperneq 16

16
+
17
Útgáfufélag: Útgáfufélagiö DV ehf.
Framkvæmdastjóri: Hjalti Jónsson
Aöalritstjóri: Óli Björn Kárason
Ritstjóri: Sigmundur Ernir Rúnarsson
Aðstoóarritstjóri: Jónas Haraldsson
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaöaafgreiösla, áskrift:
Skaftahlíð 24,105 Rvík, sími: 550 5000
Fax: Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjórn: 550 5020 - Aörar deildir: 550 5999
Ritsfjórn: ritstjorn@dv.is - Auglýsingar: auglysingar@dv.is. - Dreifing: dreifing@dv.is
Akureyri: Kaupvangsstræti 1, sími: 462 5000, fax: 462 5001
Setning og umbrot: Útgáfufélagiö DV ehf.
Plötugerð og prentun: Árvakur hf.
DV áskilur sér rétt til aö birta aösent efni blaösins I stafrænu formi og í gagnabðnkum án endurgjalds.
DV greiöir ekki viömælendum fyrir viötöl viö þá eöa fyrir myndbirtingar af þeim.
Betri efnákagshorfur
Þjóðhagsstofnun gerir ráð fyrir að yfirstandandi sam-
dráttarskeiði ljúki á þessu ári og við taki hægur vöxtur á
næsta ári. í þessari fyrstu áætlun um árið 2003 er gert ráð
fyrir að að enn hægi á verðbólgu og að hún nemi 2,7% á
milli áranna 2002 og 2003 og að hækkunin innan ársins
verði einnig 2,7%. Bent er á að flestir kjarasamningar
gilda fram á haust 2003 eða lengur og samkvæmt þvi er
gert ráð fyrir að launavisitala hækki um 4,5% milli ára og
að kaupmáttur launa hækki um 1,8% milli ára.
Það er því bjartara fram undan en verið hefur og sam-
dráttarskeið það sem við höfum gengið í gegnum virðist
ætla að verða stutt. Áætlun Þjóðhagsstofnunar er hógvær
enda liggur fyrir ákvörðun sjávarútvegsráðherra um
kvótaúthlutun fyrir fiskveiðiárið sem stendur til 1. sept-
ember 2003. Samkvæmt henni er ekki gert ráð fyrir að
framleiðsla sjávarafurða aukist á næsta ári.
Þá gerir áætlunin heldur ekki ráð fyrir frekari upp-
byggingu stóriðju þar sem engar áætlanir liggja fyrir i
þeim efnum. Þar gæti þó tíðinda verið að vænta miðað við
orð Daviðs Oddssonar forsætisráðherra í viðtali við Morg-
unblaðið á sunnudag. Ráðherrann segir þar að flest bendi
til að við séum nær þvi að erlendir og innlendir aðilar
festi hér fé í álveri og virkjunum í stærri stíl en nokkru
sinni fyrr. Það er að vísu ekki alveg komið fyrir vind, seg-
ir Davið, en likindin aldrei jafn góð og nú. Slíkar stór-
framkvæmdir eru að sönnu umdeildar en enginn efi á
þeirri efnahagsinnspýtingu sem þær hefðu i för með sér.
Yrði slíkt að veruleika, sem skýrist innan mánaðar,
breytti það forsendum áætlunar Þjóðhagsstofnunar á
þann veg að hjól efnahagslifsins snerust enn hraðar.
Forsætisráðherra er bjartsýnn í fyrrgreindu viðtali og
segir hugsanlegt að við gætum verið að upplifa á nokkrum
árum mestu uppsveiflu sem við höfum fengið og horfir þá
til lengdar hennar frá 1994 til 2005-2006 svo ekki sé getið
lengra inn i eyður framtiðar. Hann þakkar það hreyfan-
legra þjóðfélagi en áður, bankakerfi, viðskiptum við út-
lönd, tilfærslu á vinnuafli auk annars. Þetta sé nú á valdi
einstaklinga og fyrirtækja en ekki hins opinbera. Þótt
efnahagslífið hafi hægt á sér hafi það varla hikstað. Gengi
krónunnar hafi styrkst, viðskiptahalli minnki ört, verð-
bólga lækki og vextir í kjölfarið. Forsendur kjarasamn-
inga hafi haldið.
Þjóðhagsstofnun áætlar, að samdráttarskeiðinu loknu,
að einkaneysla vaxi á ný á næsta ári og samneyslan enn
meira. Því er gert ráð fyrir að fjárfestingar taki aftur við
sér eftir tveggja ára samdrátt. Aðgæslu er hins vegar þörf
við þessar aðstæður svo þensla fari ekki úr böndum.
Heimili í landinu er skuldsett og þvi mikilvægt að bati
verði nýttur til að draga úr skuldum. Þá skiptir miklu að
opinberir aðilar haldi vel á spöðunum, aukist þensla á ný.
Forsætisráðherra boðar að ríkisstjórnin verði að gæta
þess vel við fjárlagagerðina fyrir næsta ár að skila mynd-
arlegum afgangi hjá ríkissjóði. Sömu aðhaldskröfu verður
einnig að gera til sveitarfélaganna.
Sviptingar i efnahagslífi okkar hafa verið miklar og nið-
ursveiflur eftir góðæri hafa reynst mörgum þungar í
skauti. Því er athyglisvert að nú er bata spáð eftir tiltölu-
lega stutt samdráttarskeið, sem fylgdi áralöngu góðæri, án
þess að gert sé ráð fyrir aukinni framleiðslu sjávarafurða
eða frekari uppbyggingu stóriðju. Það ber vott um að efna-
hagskerfið sé heilbrigðara og viðbragðsfljótara, að ein-
staklingar og fyrirtæki ráði meiru um framvindu mála en
áður.
Jónas Haraldsson
FIMMTUDAGUR 27. JÚNÍ 2002_FIMMTUDAGUR 27. JÚNl 2002
IDV
Skoðun
Lýðræði?
Margrét K.
Sverrisdóttir
framkvæmdastjóri
Frjálslynda flokksins
Nú er liðinn réttur mánuður
frá borgarstjórnarkosning-
um. Það kom ýmsum nokk-
uð á óvart að Frjálslyndir
og óháðir skyldu ná inn
manni, en það er ekki í
fyrsta sinn sem við berum
sigurorð af skoðanakönn-
unum. Það er furðulegt að
aldrei skyldi koma fram í
könnunum að við hefðum
neina möguleika á fulltrúa
í borgarstjórn og veikir það
óneitanlega trúna á könn-
unum þegar slíkt gerist æ
ofan í æ. Þannig gekk það
nefniiega líka til í síðustu
alþingiskosningum. Þá
sýndu kannanir aldrei að
neinn væri inni hjá Frjáls-
lyndum, en tveir komust á
þing. í bæði skiptin má
telja víst að fleiri hefðu
greitt listanum atkvæði
sitt hefðu kannanir sýnt að
fulltrúi næðist inn, enda
óttast margir að atkvæði
sitt „falli dautt“ ef þeir
greiða það lista sem ekki
er líklegur til að koma
manni að.
Hins vegar höfum við fundið
mikinn stuðning og fengið ótal hlýj-
ar kveðjur frá fólki sem fagnaði
innilega þeirri niðurstöðu að
Frjálslyndir og óháðir skyldu fá
talsmann fyrir stefnumál sín í borg-
arstjórn. F-listinn náði góðum ár-
angri og þakkar þann árangur þeim
rúmlega 4000 manns sem greiddu
honum atkvæði sitt.
Skipað í nefndir og ráð
Eftir kosningar var að vanda haf-
ist handa við að skipa fulltrúa kjör-
inna lista í nefndir og ráð. Þann 13.
júní sl. voru kjörnir 7 fulltrúar i
borgarráð og 7 til vara. Þar á Ólaf-
ur F. Magnússon sæti sem áheym-
arfulltrúi með málfrelsi og tillögu-
rétt og undirrituð sem varamaður
hans. í gær, 25. júní, var samþykkt
í borgarráði að Ólafur F. Magnús-
son yrði áheyrnarfulltrúi í skipu-
lagsnefnd og Sveinn Aðalsteinsson
til vara. Þá var einnig samþykkt að
undirrituð yrði áheyrnarfulltrúi i
félagsmálaráði og Gisli Helgason til
vara. Þá ber þess að geta að á borg-
arstjórnarfundi 20. júní sl. voru alls
220 manns valdir sem aðal- og vara-
menn í fjölda nefnda borgarinnar
og þar af fékk F-listinn engan.
Frjálslyndir og óháðir mega heita
sniðgengnir um fulitrúa í nefndum
borgarinnar þó svo þeir hafi fengið
umtalsvert fylgi.
Áheyrn - lýðræðisins vegna
Undirrituð þekkir af eigin raun
þær reglur sem gilda á Alþingi um
áheyrn í fastanefndum og þykir
þær mjög til fyrirmyndar. Eigi
þingflokkur ekki fulltrúa í fasta-
nefnd getur hann óskað eftir því að
fá að tilnefna einn þingmann til
fastrar setu í nefndinni sem
áheyrnarfulltrúa. Ávalit er reynt að
verða við slíkum beiðnum. Sam-
þykki þingnefnd beiðni þingflokks
um áheyrnaraðild skal sá þingmað-
ur sem tilnefndur er boðaður tii
allra funda nefndarinnar með dag-
skrá. Hann skal einnig fá öll þau
gögn sem aðrir nefndarmenn fá.
Áheyrnarfulltrúi hefur rétt til að
taka þátt í umræðum á nefndar-
fundi um efni dagskrármáls til
jafns við nefndarmenn. Áheyrnar-
fulltrúi hefur hins vegar ekki til-
lögurétt á nefndarfundi um hverjir
veita megi umsögn um erindi
nefndarinnar, að einstaklingar séu
kvaddir á fund nefndarinnar eða að
tiltekinna upplýsinga sé aflað.
Áheyrnarfulltrúi getur ekki gefið
út nefndarálit eða ritað undir
nefndarálit annarra og hann getur
ekki krafist þess að afstaða hans til
þess máls sem nefnd afgreiðir sé
birt í nefndaráliti. Hins vegar hefur
það verið viðtekin venja á Alþingi
að geta þess hver afstaða áheyrnar-
fulltrúa sé, þ.e. hvort hann sé fylgj-
andi áliti meiri- eða minnihluta og
jafnframt að tilgreina ef hann skil-
ar séráliti.
Kjósendur lítilsvirtir
Það er eðlileg krafa þeirra kjós-
enda sem gáfu F-listanum atkvæði
sitt í borgarstjómarkosningunum
að fulltrúar listans fái aðgang að
nefndum og ráðum í samræmi við
niðurstöður kosninganna. Auk þess
getur aðild fulltrúa F-lista að nefnd-
arstörfum sparað mikinn tíma þar
sem fulltrúinn gæti komið skoðun-
um sínum eða athugasemdum á
framfæri innan nefndanna. Annars
er viðbúið að umræður á borgar-
stjórnar- eða borgarráðsfundum
lengist sem því nemur. Aðild full-
trúa F-listans að nefndum er í engu
samræmi við kjörfylgi og vilji kjós-
enda þannig lítilsvirtur.
F-listinn mun því óska eindregið
eftir því að fá áheyrn í tveimur
nefndum að auki, umhverfisnefnd
og samgöngunefnd, þar sem við
„Það er eðlileg krafa þeirra kjósenda sem gáfu F-list-
anum atkvœði sitt í borgarstjómarkosningunum að
fulltrúar listans fái aðgang að nefndum og ráðum í
samrœmi við niðurstöður kosninganna. Auk þess get-
ur aðild fulltrúa F-lista að nefndarstörfum sparað
mikinn tíma þar sem fulltrúinn gœti komið skoðun-
um sínum eða athugasemdum á framfœri innan
nefndanna.... Kjósendur F-listans hljóta að geta
vœnst betri samvinnu af þeim meirihluta sem nú
rœður ríkjum í Reykjavík en hann virðist sýna með
skipan mála enn sem komið er.“
höfum lagt sérstaka áherslu á um-
hverfismál og umferðaröryggi í
okkar stefnuskrá. Kjósendur F-list-
ans hljóta að geta vænst betri sam-
vinnu af þeim meirihluta sem nú
ræður ríkjum i Reykjavík en hann
virðist sýna með skipan mála enn
sem komið er.
Sandkom
Út og suður?
Þótt margt gott megi segja um Krist-
ján Pálsson alþingismann eru flestir
sammála um að heimildarmaður Sand-
korns hafi ofmetið stöðu hans fyrr í
vikunni, þegar hann gerði því skóna að
Kristján væri líklegastur til þess að
leiða hsta sjálfstæðismanna í nýju Suð-
urkjördæmi og mætti jafnvel vænta
ráðherraembættis að loknum kosningum. Fullyrða má að
a.m.k. tveir til þrír séu á undan Kristjáni í röðinni fyrir
utan stjómarráðið. Suðurkjördæmi er eina kjördæmið
þar sem sjálfstæðismenn eru í vandræðum með að leið-
toga. Viðbrögðin við Sandkorni vikunnar voru með þeim
hætti að Kristján verður tæpast talinn líklegastur þótt
vinsæll sé og virtur í heimabyggð. Ýmsar hugmyndir
hafa verið ræddar í stöðunni. Guðjón Hjörleifsson fyrr-
verandi bæjarstjóri í Vestmannaeyjum er líklegur í fram-
boð, en einnig heyrist það sjónarmið æ oftar að nauðsyn-
legt sé að fá hreinlega lánsmann inn á línuna frá Hafnar-
firði, annað hvort Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur eða
Áma Mathiesen. „Römm er sú taug“ og allt það en spenn-
andi verður að fylgjast með gangi mála. Þess má geta að
litlar líkur eru til þess að „lánsmaðurinn“ yrði þess vald-
andi að einn af sitjandi þingmönnum kjördæmisins þyrfti
að setjast á bekkinn, þannig að þeir ættu að geta unað
þessu þokkalega...
Ekki frágangssök
Ummæli Davíðs Oddssonar í
Moggagrein á dögunum um ESB og
Halldór Ásgrímsson standa enn
þversum í koki fjölmargra framsóknar-
manna. Á vefsiðu ungra Frammara,
Maddömunni, má greina augljósan pirring og þar er líka
spurt: „Er vinstri stjórn í burðarliðnum? Það er aldrei aö
vita...“
Þegar betur er kikt í framsóknarfræðin kemur í ljós að
menn telja ekki alveg vandalaust að líma saman slíkt
samstarf, því greinarhöfundur segb: kjósendur vera um
það bil að missa þolinmæðina gagnvart „á móti öllu“
stefnu Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs. Taki
flokkurinn hins vegar ábyrga afstöðu í ríkisfjármálum og
lýsi sig reiðubúinn að skoða kosti íslendinga í Evrópu-
samstarfi með opnum hug verði „á móti öllu stefnan"
ekki frágangssök við ríkisstjómarmyndun ...
Ummæli
Einfaldari leið
„Auðvitað þarf ekki að skipa neina nefnd til að greiða
leið almennra borgara að ákvörðunum og stefnumótun í
stjóm borgarinnar sem og þjónustu hennar. Það þarf
einfaldlega að leggja meiri rækt við þennan þátt í starfi
borgarfulltrúa og embættismanna til dæmis með því að
borgarstjóri skipuleggi viðtalstíma sina með þeim hætti
að hitta sem flesta og borgaryfirvöld nýti upplýsinga-
tæknina betur. Fyrsta verkefnið ætti að vera að bæta
vefsíðu Reykjavíkurborgar, svo að hún standist saman-
burð við það sem best gerist hér á landi.“
Björn Bjarnason á Bjorn.is,
um Lýöræöisverkefnið Greiðar götur
Skipt um skoðun
„Þá veit komið að liðnum, þar sem óskað vEtr heimild-
ar bæjarstjómar fyrir lántökum uppá 195 milljónir
króna eða sem samsvaraði skuldbindingu á hvem íbúa
um rúmlega 40 þús. kr. Þetta var sérlega athyglisvert í
ljósi þess að fyrir ári eða svo hafði oddviti Framsóknar-
flokksins staðið fyrir útgáfu blaðs, þar sem varað var
sterklega við frekari skuldasöfnun. í því blaði kom fram
að skuldir bæjarins og stofnana hans væru orðnar
a.m.k. ein milljón króna á mann og því i algert óefni
komiö og lengra mætti ekki ganga á þeirri braut. Þegar
hann var spurður sérstaklega um þetta kom loks hans
eina framlag til umræðunnar á þessum tæplega fjögurra
tíma bæjarstjómarfundi. Það var á þá leið að einn til-
tekinn fulltrúi V-listans vildi koma á ný á ísöld i Vest-
mannaeyjum, þar sem hún vildi ekki samþykkja lánið.
Þessi yflrlýsing vakti hlátur og varð öllum samstundis
ljóst að fyrri orð og skrif áttu ekki lengur við [...].“
Lúövík Bergvinsson I Dagskránni
í Vestmannaeyjum, um fyrsta fund nýrrar bæjarstjórnai
Greiðar götur í Reykjavík
„Lýðrœðisverkefninu Greiðum götum er ætlað að greiða leið Reykvíkinga að
ákvörðunum, stefnumörkum og þjónustu borgarinnar með eflingu hverfalýðræðis,
umbótum íþjónustu og einföldun boðleiða ístjómkerfi borgarinnar.“
Borgarstjórn hefur sam-
þykkt aö hleypa af stokk-
unum fjölþættu lýðræðis-
verkefni undir nafninu
Greiðar götur. Því er ætl-
að að greiða leið al-
mennra borgara að
ákvörðunum og stefnu-
mótun í stjórn borgarinn-
ar sem og þjónustu henn-
ar. Lögð verður sérstök
áhersla á hverfalýðræði,
rétt til upplýsinga, þátt-
töku og sanngjarnrar
málsmeðferðar.
Fáum blandast hugur um að
setning stjómsýslulaga, upplýs-
ingalaga og stofnun embættis Um-
boðsmanns Alþingis í lok níunda
áratugarins og upphafi þess tíunda
hafi leitt til mikilvægra umbóta í
stjómsýslu hér á landi. Hluti verk-
efnisins Greiðar götur verður að
meta reynsluna af þessum lögiun
og frammistöðu borgariimar í þeim
efnmn. Málskot og kæruleiðir
koma til sérstakrar skoðunar. Jafn-
framt getur ástæða veriö til að
Reykjavíkurborg setji sér í ein-
hverjum tflvikum metnaðarfyllri
markmið en lagaskyldur fela í sér.
í því sambandi nægir að nefna að
þegar stjómsýslulög voru sam-
þykkt í þriðju atrennu á Alþingi
hafði verið dregið úr þeim kröfum
sem gerðar vora til stjómsýslunnar
í fyrstu frumvörpum um málið.
Þrátt fyrir kosti gildandi laga er
jafnframt staðreynd að stjómsýsla
nágrannEdandanna er jafnan opnari
og aðgengilegri en tíðkast hér á
landi. Fyllsta ástæða er til að fylgja
bestu fordæmum í þessu efni í
Reykjavík. Rök fyrir opinni og
gagnsærri stjómsýslu era fjölda-
mörg. Þau verði ekki rakin til hlít-
ar í þessari grein.
Efla á mannréttindaumræðu
Kynning á réttindum Reykvík-
inga verður að teljast eðlilegur hluti
af virkum rétti til upplýsinga, þátt-
töku og sanngjEimrar málsmeðferð-
ar. Auk þeirra réttinda sem leiða af
lögum er jafrdramt ætlunin að taka
almenn mannréttindi til umræðu.
Mannréttindi koma víða við sögu í
þjónustu borgarinnar án þess að því
hafi verið veitt sérstök athygli. Næg-
ir að nefna skólakerfi, félagsþjón-
ustu og húsnæðismál. Ég treysti mér
til að fullyrða að víðtæk samstaða
hljóti að vera um að mannréttindi og
réttur einstaklinga gagnvart stjóm-
völdum sé sá grunnur sem borgar-
stjóm vill virma á. Umræða um fjöl-
margar hliðar þeirra mála er hins
vegar skammt á veg komin. I sam-
þykkt borgarstjómar er gert ráð fyr-
ir að úr því verði bætt. í því sam-
bandi er rétt að ítreka að vitanlega
er átt við efhahagsleg, félagsleg og
menningarleg réttindi ekki síður en
stjómmálaleg og borgarleg réttindi
þegar rætt er um mannréttindi og
Reykjavíkurborg. Það er í samræmi
við þá mannréttindasáttmála sem ís-
lendingar hafa undirritað á alþjóða-
vettvangi og þróun alþjóðlegrar
majmréttindaumræðu eftir lok
kalda stríðsins.
Hugmyndaleg endurnýjun
Mat á reynslunni af gildandi lög-
um og umræða um mannréttindi í
þjónustu Reykjvíkurborgar eru
dæmi um að i lýðræðisverkefninu
Greiðum götum er ætlunin að læra
af reynslunni jafnframt því að nálg-
ast viðfangsefni borgarstjómar úr
nýjum áttum. Á sama hátt verður
unnið að eflingu hverfalýðræðis,
umbætiun í þjónustu og einföldun
boðleiða í stjómkerfi borgarinnar.
Greiðum götum er ætlað að greiða
leið Reykvíkinga að ákvörðunum,
stefnumörkum og þjónustu borgar-
innar.
+