Dagblaðið Vísir - DV - 13.07.2002, Síða 27

LAUGARDAGUR 13. JÚLÍ 2002
Helcjarblaö JOV
27
í/uað Ae/wr reynst vera besta vegatónlistin - og ut-
anvegatónlistin, auóvitaö líka?
„Við vorum öll hrifin af einhvers konar B-mynda-
tónlist frá sjöunda áratugnum. Hún þótti passa vel í
einni ferðinni. En annars er þetta svo mikið og fjöl-
breytt. Velvet Underground virðast fara vel við
hvernig vegi sem er. En mér hefur lítið tekist að
kveikja áhuga hjá ferðafélögunum á arabíska diskin-
um mínum, þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir."
Ekki einu sinni í eyöimörkunum?
„Nei, ekki einu sinni þar. En ég held áfram að
reyna.“
Engin jómfrú á fjöllum
Síðustu fimm sumur hefur Rósa unnið sem leið-
sögumaður uppi á hálendi þar sem hún hefur í krafti
fjalla- og frönskukunnáttu lóðsað útlendinga, aðallega
Frakka, um ótroðnar slóðir. Hún segir þann kost
fylgja þáttagerðinni að hún - sem farið hefur um flest
fjöll og firnindi og er því sjálf engin jómfrú á fjöllum
- hafi fengið að kynnast stöðum sem hún hafi ekki
þekkt áður.
Hún lítur í kringum sig í sólinni á bekknum við fót-
skör forsetans:
„Fyrst við erum stödd hérna á Austurvelli í rjóma-
blíðu,“ hugsar hún upphátt „rennur allt i einu upp
fyrir mér að ég hef ekki eytt sumri í Reykjavík síð-
ustu átta árin. Þá ákvað ég að fara upp á Vatnajökul
og vinna þar á vélsleðaleigu á Skálafellsjökli. Þar var
ég næstu þrjú árin en í framhaldi af því ákvað ég að
nýta mér frönskukunnáttuna, sameina þetta tvennt
og taka að mér að drösla Frökkum um landið. I upp-
hafi voru þetta mest blandaðar ferðir, bæði á láglendi
og hálendi en síðustu ár hef ég aðallega einbeitt mér
að lengri gönguferðum á hálendinu: Fjallabak,
Lónsöræfi eða svæðið norðan Vatnajökuls."
Og er þetta fólk yfirleitt jafnheillaö af landinu og
lýsingarorö í erlendum fjölmiölum gefa til kynna?
„Já, ég held það verði enginn fyrir vonbrigðum
með íslenska náttúru. Þetta er mikið til fólk sem hef-
ur ferðast út um allan heim, er þaulvant og er komið
gagngert til að njóta náttúrunnar. Þetta eru langar og
oft nokkuð erfiðar ferðir, sem hentar fólkinu vel því
það vill hafa fyrir hlutunum. Það er vel búið og vill
vera með þunga bakpoka, sofa í tjaldi, elda á prímus
og svo framvegis. Ég held að enginn sem er tilbúinn
að leggja eitthvað á sig verði svikinn af gönguferð á
íslenska hálendinu.“
Hún tekur sér smá málhvíld, leggur niður fyrir sér
hugsanir sínar og heldur svo áfram.
„Að mínu viti eru tvær þjóðir i þessu landi. Og þá
er ég ekki að tala um þessa hefðbundnu skiptingu í
landsbyggðina og Reykjavík, þó það séu mörkin í
grófum dráttum. Ég á við þá sem átta sig á hvað land-
ið býður upp á og hina sem hafa ekki enn þá uppgötv-
að hvað er hérna rétt við túnfótinn. Ég hljóma
kannski eins og gömul kerling en mér finnst oft sorg-
legt að fólk, og sérstaklega margt yngra fólk, skuli
ekki átta sig á hvað er hægt að gera margt hérna. Ég
vona að umfjöllun eins og okkar kveiki í þeim sem lít-
ið eða ekkert hafa hætt sér út fyrir borgarmörkin
hingað til. Ef ég vissi af einhverjum sem héngi allar
helgar á Kaffibarnum og hefði ákveðið að drífa sig úr
bænum eftir að hafa séð stelpuskjátuna gera það fynd-
ist mér það frábært. Ég hljóma kannski fordómafull
en er það ekki i raun. Staðreyndin er bara sú að
margir hafa bara ekki hugmynd um hvað er handan
við hornið."
...og oft veltir lítil stúlka þungum rassi, ekki satt?
Hafandi veriö meira og minna utan þjónustusvœöis í
öll þessi ár, saknaröu aldrei borgarlífsins?
„Mér finnst ágætt að eiga mér eitt sumarlíf og eitt
vetrarlíf. Ég bý í Reykjavík, dvel hér og starfa á vet-
urna en finnst líka ómissandi að fara í burtu. Fyrir
mér er það nauðsynlegt. Mér finnst notalegt að koma
hér við dag og dag til að hvíla mig og njóta þess sem
borgin hefur upp á að bjóða, sem er auðvitað fjöl-
margt. En hitt togar bara meira i mig á sumrin. Ég er
eins og kýrnar, það hleypur eitthvað í mig á vorin.“
Því færra fólk, því meiri upplifun
Það gleddi Rósu ef hún gæti stuggað við kaffibars-
rottunum og kveikt í þeim útþrá. En hvernig fékk
hún sjálf fjallabakteríuna? Er sá sjúkdómur arfgeng-
ur eða smitaður í hennar tilviki?
„Ég var í sveit þegar ég var lítil og það nána sam-
neyti við náttúruna hefur eflaust haft sitt að segja.
Svo hef ég smalað með pabba mínum. Hann er gamall
bóndi sem enn hefur ekki losnað við stráið úr munn-
inum. En mestu máli hefur örugglega skipt að fara
upp á Vatnajökul. Það er ekki hægt að fara þangað án
þess að smitast af fjallabakteríunni. Að ferðast um ís-
lenskt hálendi er eins og ferðast um sjáifan sig. Það
heillar mig afar mikið."
Hverjir eru annars þínir uppáhaldsreitir af þessum
103 þúsund ferkílómetrum?
„Mitt uppáhaldssvæði er svæðið norðan Vatnajök-
uls, það er að segja Kverkfjöll, Askja og nágrenni og
þær slóðir allar. Lónsöræfin eru líka í miklu uppá-
haldi hjá mér. Því færra fólk, þvi meiri upplifun."
Talandi um fólksfœö: Hafið þið í störfum ykkar orö-
iö vör viö einhvers konar andúö á þessari kynningar-
starfsemi? Er fólki sem kann aó meta unað auönanna
og hefur smá slatta af eigingirni í kaupbœti ekkert illa
viö aö veriö sé aö breiöa oröiö út og auka hœttuna á aö
þarna upp frá veröi í framtíöinni þröng á þingi og
fólki troöið um tœr?
„Stundum höfum við upplifað það en afar sjaldan.
Maður verður samt að taka með í reikninginn að
ferðamannaiðnaðurinn á íslandi er afar viðkvæmur
bransi sem þó skilar þjóðinni, held ég, mestum gjald-
eyristekjum af öllum atvinnuvegunum fyrir utan fisk-
inn. Við höfum einfaldlega ekki efni á því að þegja
hann i hel eða halda honum sér fyrir fámennan hóp.
Það verður bara að treysta fólki, innlendu sem er-
lendu, til að ganga vel um þessi svæði.“
Flestum ættu að vera kunnugar hinar miklu sögur
sem ganga um hegðun og umgengni sums fólks á fjöll-
um. Hinar svæsnustu gefa þá mynd af íslenska
fjallagarpnum að hann sé mígandi fullur svoli sem
finnist fátt ómerkilegra en að halda sig, trukknum og
fjörutíu tommu blöðrunum á vegum eða slóðum og
aki því utan vega sem hann má, spænandi upp við-
kvæmt gróðurlendi, skjótandi á allt sem hreyfist. Að
minnsta kosti hafa slíkir menn, hversu miklar undan-
tekningar sem þeir eru, spillt fyrir ímynd þorra sóma-
kærra náttúruunnenda. Hvernig samræmist þetta
raunveruleikanum?
„Ég myndi nú segja að þetta væri ekki staðan í dag.
Engan veginn. Á síðustu árum hefur orðið vakning í
þessum málum meðal íslendinga og umgengnin batn-
að til muna. Ég hef að minnsta kosti ekki mikið orð-
ið vör við utanvegaakstur, óhóf eða áberandi slæma
umgengni í þann tíma sem ég hef verið á hálendinu."
En hvernig er þaó, er ekki ógurleg karlremba land-
lœg á hálendinu, þessu meinta karlaveldi?
„Þetta er mjög góð og þörf spurning,“ segir Rósa
hlæjandi. „Þegar farið er upp á hálendi finn ég fyrir
því að ég stíg inn í dálítið grófara hlutverk. Þegar ég
hef verið að taka á móti Frökkunum, til að mynda, og
í hópnum eru filefldir karlmenn sem komast að því að
þarna er mætt einhver ung stelpa sem ætlar að segja
þeim til á hálendinu þá hef ég orðið var við það að
mér finnist ég þurfa að sanna mig. Ég veit ekkert
hvort þeir velta þessu yfirhöfuð fyrir sér og maður
þurfi að standast eitthvert próf í þeirra augum en ég
fæ ekki varist þessari tilfinningu. Svo er hitt annað
mál að það er fullt af ungum og flottum stelpum uppi
á fjöllum sem eru harðar i horn að taka og gefa köll-
unum ekkert eftir. En oft er alveg blússandi karl-
remba í gangi, auðvitað. Hjá íslendingunum birtist
það þannig að þeir halda sumir, kannski ósjálfrátt, að
konur geti ekki keyrt bíla, hvað þá jeppa. Sú skoðun
er nú fljót að detta upp fyrir þegar á reynir. Útlend-
ingarnir hins vegar gnæfa yfir mann með 30 kíló á
bakinu og virðast einhvern veginn ekkert á því að
þeir séu að fara að feta í fótspor mín uppi á fjöllum.
En þeir taka mig í sátt um leið og ég er búin aö tölta
þá uppi nokkrum sinnum!"
-fln