Dagblaðið - 03.02.1979, Síða 15

DAGBLAÐIÐ. LAUGARDAGUR 3. FEBRÚAR 1979.
15
Myndlist
KLIPP, KUPP
Klippimyndin leynir á sér. Hún
kom einna fyrst fram sem sjálfstæð
listgrein með kúbismanum og var
kannski fyrsta róttæka ádrepan á hið
dannaða oliumálverk og þá þjóðfélags-
mynd sem að baki henni stóð. Æ siðan
hafa listamenn klippt og skorið og
skeytt myndir saman. til þess að ráðast
á neysluþjóðfélagið og velmegunina
eða til þess að komast að einhverri
niðurstöðu um eðli þeirra sjónrænu
upplýsinga sem rignir yfir einstakling-
inn á degi hverjum. í leiðinni hafa
ntenn uppgötvað þá stórkostlegu
m'yndrænu möguleika sem allt þetta
aðfengna efni býður upp á, hvaða
skoðanir sem þeir annars kunna að
hafa á því þjóðfélagi sem spýr frá sér
öllum þessum úrgangi.
Ekki auðveld
Svo margræð getur klippimyndin
verið að maður má hafa sig allan við
að lesa úr henni allar þær meiningar
sem i henni geta falist. Hins vegar er
auðvelt, a.m.k. fyrir lítt þjálfað auga.
að draga þá ályktun að klippimyndin
sé auðveld viðfangs. I kjölfar þeirra
listamanna, innlendra og erlendra.
sem notað hafa klippimyndina á per-
sónulegan og eftirtektarverðan hátt,
hafa fylgt fjöldamargir listamenn sem
eru varla nema á föndurstigi í grein-
inni, hversu mjög sem þeir hafa sann-
að getu sína í öðru. Klippimyndin
gerir nefnilega miklar kröfur til útsjón-
arsemi og hugvits listamannsins.
Hann þarf ekki einasta að vera næmur
fyrir hinum ýmsu litbrigðum hinna að
fengnu búta, heldur þarf hann að vera
opinn fyrir þeim möguleikum sem
áferð þeirra og letrun opnar — auk
þess sem hann þarf að hafa mikla
þjálfun i teikningu og myndbyggingu
til þess að geta komið hinum ýmsu
bútum fyrir.
Vöntun á skólun
Ungur maður. Anton Einarsson,
YVONNEÁ
HERRANÓTT
Leikrit eftir Gombrowicz
Um þessar mundir sýnir Herranótt.
leiklistarklúbbur Menntaskólans i
Reykjavik. Icikritið Yvonne eftir
pólska skáldið Witold Gombrowicz.
en það hefur áður verið flutt hér á
landi. Frumsýning verksins fór frani i
Gyllta sal Hótel Borgar. cn þar hefur
verið komið fyrir allmiklunt búnaði
Ijósa og annarra tækja. Sagði Hrafn
Gunnlaugsson, sem leikstýrir Yvonne.
að þarna hefði myndast ómetanleg að
staða til ýmiss konar sýninga og gæti
þessi salur hæglega orðið þriðja leik-
húsið i bænum. Sagði hann margt leik-
húsfólk og söngvara hafa streymt á
staðinn til að kanna aðstæður.
Magnús Jónsson þýddi leikritið en
Stefán Á. Einarsson sér um tónlist og
Ragnheiður Harvey sér um förðun og
búninga. í aðalhlutverkum eru:
Yvonne — Ragnheiður I. Bjarna-
dóttir. kóngur — Ólafur Rögnvalds
son. drottning — Margrét L. Jónsdótt
ir. prins — Bjarni Guðmundsson og
hirðstjóri — Kristján Franklín
Magnússon. i suttu máli fjallar þetta
..absúrd" leikrit um konungshirð eina.
Prinsinn þar tekur allt i einu upp á því
að trúlofast nijög furðulegri stúlku-
kind er Yvonne heitir og er hún heldur
óásjáleg. Þetta kemur af stað miklu
umróti við hirðina og sýnist sitt hverj-
um. Verst er að Yvonne virðist úr
öðrum og betri heimi en hirðfólkið og
ákveður prinsinn loks að losna við
hana. sökum þessarar misklíðar.
Leikstjóri hefur lagt mikla áherslu á
stcrka liti og skreytingar til að undir-
strika tildur og gjálífi hirðarinnar.
Hins vegar eru allir leikendur klæddir
karate-búningum og bera litlar grímur.'
Herranætur Menntaskólans eiga sér
langa sögu og hafa sett sinn svip á
menningarlíf borgarinnar. Er ekki að
efa að svo verður einnig i þetta sinn.
■ A.l.
Úr leiksýningunni.
Antun Kinarsson— Klippimyndir.
heldur stóra einkasýningu i Norræna
húsinu, sem samanstendur að mestu
af klippimyndum — stundum yfirmál
uðum, svo og nokkrum vatnslita-
myndurn. Áður mun hann hafa sýnt
að Hamragörðum og tekið þátt í
nokkrum samsýningum, m.a. í Sólon
Islandus og Haustsýningu FÍM árið
1977. Klippimyndir Antons eru marg-
ar hverjar gott dæmi um þau mistök
sem óæfðum listamönnum verða á,
þótt hann detti niður á stöku mynd
sem hangir vel saman. Sjálfsagt er
þetta aðeinhverju leyti vöntun á ræki-
lcgri skólun þvi ekki er getið um neina
slíka stofnun i sýningarskrá Antons.
Það er ekki auðvelt að skilgreina út á
hvað þessi mistök hans ganga.
Kannski er það skortur á heillegri
hrynjandi í flestum myndunum,
þannig að þær virðast sjaldan ganga
upp á sama veg og kemst áhorfandinn
því ekki hjá þvi að álykta að samsetn
ingin sé I heildina afar tilviljunar-
kennd. Kannski er best að skýra þetta
með því að benda á fordæmi Magnús-
ar Kjartanssonar listmálara, sem bygg-
ir myndir sínar markvisst upp úr
ýmsum bútum, þannig að augað leitar
oftast á sama staðinn í myndum hans
og finnur þar ákveðna þungamiðju.
Litir berjast
Þetta er líka spurning um næmi
fyrir litum. Anton virðist setja litfleti
saman ansi handahófskennt og oft
þannig að beir berjast innbyrðis —
rauðir og grænir, svartir og grænir.. .
Hins vegar er Antoni ekki alls varn
að i litlum vatnslitamyndum sínum.
Þær eru landslagslegar að upplagi og
fínlegar i tónum — t.d. nr. 24, 78 og
76. Listantaðurinn ætti kannski að
gera úr á þau mið í rikara mæli.
Það er erfitt að setja upp sýningu
með 95 litlum myndum sem flestar eru
svipaðar að stærð, en örugg leið til að
þreyta áhorfandann cr að hengja þær
upp i beinni röðeftir veggjunum endi-
löngum. Breytilegri uppsetning rnundi
eflaust gera meira fyrir þessar nettu
myndir.
Menningarverðlaun
Dagblaðsins
Nú gefst lesendum blaðsins tækifæri til að láta
í ljós skoðanir sinar um það hverjir verðskuldi
viðurkenningar fyrir framlög til menningarmála
á árinu 1978. Eins og áður hefur verið getið,
þá ætlar DB að veita Funm viðurkenningar,
sem eru gripir hannaðir af Jóninu Guðnadóttur
leirkerasmið. Veitt verða verðlaun í eftirtöldum
greinum: Bókmenntum, leiklist, tónlist,
myndlist og byggingarlist. Hafa dómnefndir
verið skipaðar í öllum þessum greinum og
Bókmenntir
Leiklist
Byggingarlist
11 Ekki er nauðsynlegt að senda inn tillögur fyrir allar greinar.
munu þær taka tiilit til skoðana lesenda. Vill
DB hvetja lesendur til að fylla eftirfarandi
atkvæðaseðla, sem birtir verða annan hvern
dag til mánaðamóta, og senda þá til blaðsins
fyrir mánudaginn 5. febrúar, merkta
„Menningarverðlaun”. 1 hverri grein er ætlunin
að verðlauna einstakling, en einnig getur
starfshópur komið til greina. í byggingarlist
verður veitt viðurkenning fyrir hús reist á
tímabilinu 1977-78.*
Tónlist
Myndlist