Frjáls verslun - 01.07.1941, Blaðsíða 29

landbúnaðarlöndum er alstaðar mikið til af
afgangsmjólk, sem oft hefir verið notað mið-
ur en skyldi og hafa þessar rannsóknir eink-
um miðast við það hvernig þessi afgangsmjólk
verði hagnýtt.
Tekizt hefir að vinna úr mjólk efni, sem
þjappa má saman með miklum þrýstingi og
má smíða úr því hina margvíslegustu hluti,
svo sem sköft á allskonar muni, lykla, hand-
föng og prjóna. Það var ítalskur maður, Ferr-
etti að nafni, sem fyrstum tókst að vinna ull
úr mjólk, en þýzkum efnafræðingum hafði
mistekizt að gera það. Þetta efni var fyrst
þekkt undir nafninu „refsiaðgerða-ull“, því
framleiðslan jókst fyrst þegar Þjóðabanda-
lagið hóf refsiaðgerðir gegn Italíu vegna Abb-
essiníu-stríðsins 1936 og lokaði með því fyrir
ullarinnflutning til landsins. Framleiðsla þessa
efnis hefir síðan aukizt mjög í Ítalíu. Hol-
lenzkt félag hefir einnig starfrækt slíka gerfi-
ullarframleiðslu og er talið að aðferð þess sé
einfaldari en hin ítalska. Er það efni nefnt
,,Lactofil“.
Nú er víða unnið að tilbúningi ullar úr
mjólk. Vefarar í Englandi nota hana saman
við ull. Hægt er að búa til úr mjólkurull alls-
konar vefnaðarvörur, allt frá fíngerðustu nær-
fötum til þykkasta vetrarfrakka.
Þótt mjólkurull sé mjúk er hún ekki að öllu
leyti af sömu gerð og venjuleg ull. Ef í'öt úr
henni blotna verða þau kaldari en venjuleg
föt. Hins vegar hlaupa ekki fötin úr henni og
hægt er að lita gerfiullarklæði með sömu lit-
um og venjulegt ullarklæði.
*
Undanfarin ár hefir víða verið unnið að til-
raunum til að nota margvísleg afgangsefni,
sem annaðhvort hefir verið fleygt eða þótt lít-
ið verðmæti. Einnig hefir verið reynt að finna
Ullarsjnmi úr mjólk.
nýjar aðferðir til að nota á nýjan hátt ýmsar
landbúnaðarafurðir, sem offramleiðsla var á.
Á síðustu 10 árum hefir verið brennt meira en
þrem milljónum smálesta af kaffi í Brazilíu
og nam tjónið af því meira en hálfri milljón
dollara. Nú er tekið að nota kaffibaunirnar
þannig að þær eru muldar, en síðan þrýst
saman í hart efni, sem síðan er smíðað úr
gólfflísar, húsgögn, útvarpskassar og því um
líkt.
f mörgum löndum er offramleiðsla á ávöxt-
um. Hefir orðið að fleygja ógrynnum af epl-
um og appelsínum, en nú er tekið að nota
þessa úrganga til að vinna úr þeim ýms efni.
Úr maís hefir tekizt að vinna efni, sem nefnt
er ,,zein“, og er það notað til pappírsgerðar.
Þannig er hægt með hjálp nútímatækni að
nota margt, sem áður var lítils nýtt. Raunar er
margt af þessu á tilraunastigi, en vel má vera
að slík efnaframleiðsla valdi byltingum í bú-
skap mannkynsins þegar fram líða stundir.
Eftir CASSON:
Lítil, en áhrifa- Mjög lítil auglýsing, endurtekin í
rík auglýsing. sífellu reynizt oft mjög áhri'faniikil.
þaksmiður einn hefir látið þessa
sjö-orða standa í dagblaði heimilisborgar sinnar dag-
lega í eitt ár:
„Lekur þakið? .Tolian Barton. Síminn er 4682".
Hver einasti bœjarbúi kann nú auglýsinguna utan
að og Barton hefir nóg að gera.
Hinar litlu verk- Henry Ford á engan sinn líka sem
smiðjur Fords. framleiðandi, því að hann á bæði
gríðarstórar verksmiðjur og litar
verksmiðjur, sem er dreift um þorp og smáborgir.
þegar allt. er talið á hann 16 af þessum litlu verk-
smiðjum. Allar eru þær við ár, svo að vatnsaflið rek-
ur vélarnai'. Auk þess er Ford nú að undirbúa bygg-
ingu átta slíkra verksmiðja í viðbót.
Verkamennirnir sem vinna í litlu verksmðjunum
fá sömu laun og þeir, sem vinna í þeim stóru. Ford
hefii' nefnilega komizt að því, að framleiðslukostn-
aðurinn getur veilð jafnlítill í lítilli verksmiðju eins
og stórri.
þessa staðreynd eiga allir eigendur lítilla verk-
smiðja að hagnýta sér. Hún sannar, að stærðin er
ekki aðalatriðið í þessu efni. Ef lítil verksmiðja gef-
ur ekki hagnað, er það ekki af })ví, að liún sé lítil.
Orsökin er sú, að hún framleiðir meira en eina vöru-
tegund.
Reksturskostnaðui' lítillar verksmiðju er ekki lág-
ur, ef hún vinnur að framleiðslu fimm eða tíu vöru-
tegunda. í hverri hinna litlu Ford-verksiniðja er að-
eins unnið að framleiðslu einnar tegúndar. þá er
liœgt að notast við fjöldaframleiðsluaðferðir.
Lit.il verksmiðja verður að einbeita sér við ein-
hverja vöru. það er regla, sem er læra af Ford.
FRJÁLS VERZLUN
29