Helgarpósturinn - 13.03.1997, Blaðsíða 8

8
RMMTUDAGUR13. MARS1997
»n
sæiir
eru
einfaldir
Pulsu? segir hún. Ertu viss um að
þú ætlir að fá pulsu?
Já, segir hann.
Þú um það, segir hún og tekur til
tangarinnar eins og aðrir munda rek-
una.
Bíddu, segir hann, er eitthvað at-
hugavert við þessar pulsur?
Fyrir utan að þær eru skrifaðar
með ypsiloni og heita pylsur? Nei,
ekki þannig... veiztu úr hverju pylsur
eru gerðar?
Nei, jú, kjöti.
HAH!!! segir hún. Það er að vísu í
þeim hökkuð kind á óræðum aldri;
sinar, taugar, himnur, fita og feldur
lika þegar verkast viil, en það er það
minnsta. Það eru altént náttúrulegar
afurðir. Einstaka sinnum henda þeir
alvöru kjöti út í ef eitthvað misskerst
hjá þeim. Svo er þetta límt saman
með bindiefnum og bragðbætt með E-
cfnum og liðkað með gervifitu, af því
að náttúruleg fita svitar í gegnum
plastgörnina sem jukkinu er dælt í,
því jafnvel fslenzka rollan getur ekki
skilað nægum görnum utan um pylsu-
neyzlu landsmanna. Annars er það nú
ekici aðalástæðan fyrir að þeir fóru að
nota gervigarnir, heldur sú, að inn-
vortis sníkjudýr nöguðu göt á garn-
irnar og pylsusullið lak út um götin -
ætlaðirðu að fá hráan eða steiktan
lauk?
Ég held ég sleppi þessari pulsu,
segir hann, hvaða samlokur ertu
með? .
Áttu enga með heilhveitibrauði?
Nei, þær eru því miður búnár, en
þú getur bara
tekið eina hvíta
og svo fengið að
sjúga útblásturs-
rörið á næsta
strætó, það ætti
að bæta þér upp
eiturefnamissinn
úr heilhveitinu.
Hvað áttu við?
spyr hann.
Bara, að korn
er úðað tuttugu
og tvisvar, þar af
tvisvar með DDT
og tvisvar ineð
koparsúlfati og
svo átján sinn-
um með öðrum
gæðaefnum.
Leifar af öllu
þessu eitri verða
eftir í korninu,
aðallega hýðinu,
og svo kemur þú
og borðar það. Það er minnst eitur í
kjarnanum, svo hvíta brauðið inni-
heldur minnsta óhollustu. En það er
náttúrulega búið að telja þér trú um
að þú getir ekki kúkað ef þú borðar
það.
Þakka þér fyrir, segir hann, ef þú
heldur að mér sé óhætt að borða
þessa þarna með ferska grænmetinu,
þá ætla ég að fá hana.
Jújú, þér ætti að vera alveg óhætt
með hana, hún er næsta meinlaus,
80% af fjörefnunum eru dauð í henni.
Grænmeti tapar 40% af öllum bætiefn-
um á fyrstu 48 tímunum eftir að það
er siitið upp úr móður jörð og eftir
það gengur rýrnunin hratt. En pítu-
sósan inniheldur olíu og þar ættirðu
að fá eitthvað af E-fjörefninu sem þú
varst að sækjast eftir í heilhveiti-
brauðinu. Fleira?
Eina kók. Nema ég hafi ekki gott af
henni.
Dós, plast eða gler?
Hálfs lítra plast.
Þú hefur engar áhyggjur af estró-
genáhrifunum?
Nei, segir hann þunglega. Ég veit
ekki hvað það er.
Það eru efni í plastinu sem leysast
upp í kókinu, nema hvað, þegar þau
koma ofan í þig, þá eru þau ekki leng-
ur plast, heldur kvenkynhvatar. Þá
veiztu af hverju, þegar eistun á þér
hverfa. Þrjúhundruðogfimm.
Hann snýr sér við í dyrunum og
segir meðfram sölnaðri saiatlufsu: Er
mikið verzlað hér?
Hvaöa mat dreymir þig um?
Silja Aöalsteinsdóttir cand. mag.,
menningarritstjóri DV:
í aestaboði
k beiðinni
<J QJunin^xiAy -
ÍUuÍÍA^LUTlin^AÁAAAíUV
ö£líAt<lÚUy
fB iiUlduA^
§iái££á4tv.
X xattiifc.
O^íLxaut/útuA lce/iti/
dn /iettluAu-1/
óeAjXet Iua,
óúfmuljceicuv
“V'
l)ÁflÍíllAy
nmmm
imim
Faxafeni 14 og Miðbæ Hafnarfirði Símar 588-9505 og 565-0165
„Mat? Mat. Mig dreymir held ég ekki um
neinn mat. Ég fæ alltaf að borða. Þegar ég
kem heim úr vinnunni er maðurinn minn
búinn að búa til matinn og ef hann er ekki
þar til þess, þá eru dóttir mín og tengda-
sonur í sama húsi og þau búa til dásamleg-
an mat. Ég er ekki matvönd, borða hvað
sem er og já, ég held ég eigi mér engan
uppáhaldsmat.
ÉN! Ef ég gæti valið mat við einhverjar
sérstakar kringumstæður - þá vildi ég
vera í gestaboði Babette."
mxim
Fyrir valinu urðu pönnu-
kökurnar úr Sjálfstæðu
fólki eftir Laxness.
Þaer voru gerðar úr rúg-
mjöli, vatni, saltklípu og
mögulega ögn af sykrí.
Öll hráefnin eru sett í
skál og hrærð saman.
Þau eru siðan bökuð
á flatri pönnu, eða A
beint á hellunni, og m
sykrí, ef til er, ■
i stráð yfir. '9
Hörpustrengir
kviðsins
Matur er ekki fyrirferðarmikið við-
fangsefni í íslenzkum kveðskap.
Ekkert ljóð um lundabaggann bústna, fá-
ar ferskeytlur um skyrið í skemmunni,
enginn óður til úldna smjersins. Hugur
þjóðarinnar til lystisemda matborðsins
skilar sér helzt í spakmælum. Sum lýsa á
varfærinn, næman hátt hvernig hús-
bændur og hjú áttu kyrrlátar samveru-
stundir yfir öskunum, þar sem áherzlan
er öll á ró, notalegt næði og góða melt-
ingu; eins og til dæmis „Fljótur að éta,
fljótur að skíta, fljótur að vinna“.
Önnur koma til skila í örfáum orðum
gnægt og áhyggjuleysi liðinna alda og
ýja um leið að borðsiðum og tíðaranda,
svo sem „Sjaldan ropar svangur maður“.

i
Guö sér hverjum spörfugli fyrir
sínum ormi — en hann hendir
honum ekki ofan í hreiðriö til hans!
Hefur það ekki hent næstum hvert foreldri að bera á borð hollan, næringar-
ríkan, bragðgóðan mat og unglingurinn á heimilinu grípur gaffalinn, skarar í
skarnann á diskinum og skrækir: Hvað er þetta græna???? og svo fara dauða-
kippir viðbjóðs um litla líkamann? Og er það ekki vitað, að andskotans æskan
vill ekkert éta nema útlenzkan skyndimat og sjoppufæði?
Könnunin sem hér fer á eftir er óhefðbundin. Hún átti sér stað í sjoppu á
suðurlandsundirlendinu.
Unglingur: Eina samloku með grænmeti og eggjum, ojjj, vaa, fla, þetta er
þriðja samlokan sem ég borða í dag, ógeð.
Spyrill: Ertu munaðarlaus?
Unglingur: Nei, ég bý í Breiðholti.
Spyrill: Er matarlaust þar?
Unglingur: Nei. Mamma mín er þar, ég er hér. Ég
næ ekki heim á milli.
Spyrill: Af hverju borðarðu ekki heima lijá vinum
þínum?
Unglingur: Hættur’í. Vá, ógeðið sem ég lenti í! Lífs-
reynslan! Ógeðslegur
soðinn fiskur, alveg
hrúgað á diskinn.
Ógeð!
Spyrill: (verður
ógeðfelldur) Hvað
finnst þér góður mat-
ur?
Unglingur: (hratt og
af öryggi) Hamborgar-
hryggur, pítsa og kjúk-
lingur.
Spyrill: Jaá, það er
náttúrulega líklegt að
það sé hamborgarhryggur mánudaga, þriðjudaga og miðviku-
daga heima hjá vinum þínum.
Fómarlambið: Ég get alveg borðað annað, en bara, vá, eftir
þessa lífsreynslu... ég tekenga sjensa.
Spyrill: Er eitthvað fleira sem þú getur borðað?
Unglingur: Sem mér finnst gott? Jájá... steiktur fiskur, kjötbollur, alls konar svona
fiskréttir í ofni, rækjur — þær eru ofsagóðar, æði, maður — spaghetti, lasagna, súpur,
svínakótelettur, já, og svo auðvitað læri og hryggur, það er fínt þótt ég sé orðinn soldið
leiður á því... mmmmmmm... já, og heilmikið annað — grænmeti, skyr... já, bara allt,
nema soðinn fiskur í hrúgu. Mamma mín hefur ALDREI soðinn fisk.
Spyrillinn sleppti afkvæmi góðu
móðurinnar og kastaði sér á nokkra
unglinga til viðbótar. Það bættist við
listann af ætum mat; beikon, rifjasteik,
lundir, bjúgu, gellur, saltfiskur, rjúpur,
egg... Þau byrjuðu á sparimat og end-
uðu á hversdagsfæði. Rothöggið fékk
þjóðsagan um kenjar krakkanna þegar
tvö fimmtán ára sögðu, full ólýsanlegr-
ar blíðu: Soðin ýsa með salti og smjöri
og kartöflum — stappað. Fyrsta máltíð-
in sem þau fengu sem ungbörn, enn í
fullu gildi.
Þetta var svo fagurt að ég get varla
fengið af mér að segja það: Næst, þeg-
ar unglingurinn potar í matinn og spyr:
Hvað er þetta græna? og foreldrið veit
að hann/hún/það veit vel hvað þetta
græna er, nefnilega hollt, þá má reyna
að svara: Maður að spræna.
Svarið hefur tvöfalt gildi: Það er
sannað, að barnaleg hegðun losar um
streitu og fátt strekkir foreldri eins og
daglegt matarnöldur. Hitt er, að ung-
lingurinn á von á, já, ætlast til að for-
eldri gefi vitsmunalegt, leiðinlegt svar
við hæfi fullorðinna. Barnalegur útúr-
snúningur slær hann alveg út af laginu
og gæti á fáeinum dögum orðið til þess
að unglingurinn gefst upp á dagvissa
matarharmleiknum.