Vísir - 13.12.1975, Blaðsíða 7

0
VTSIR | Laugardagur 13. desember 1975.
FLUGAN
Hrafn
Gunnlaugsson
skrifar
Hugsaðu þér! Svört göt
í himingeimnum sem
gleypa Ijós, útvarpsbylgj-
ur og allt ef ni sem ferðast
um stjörnudjúpin. Risa-
vaxnar gráðugar grafir
sem gleypa allt! Vísinga-
menn veittu því athygli
að útvarpsbylgjur hurfu
á ákveðnum svæðum í
himingeimnum og svo
virtist, sem Ijósgeislar á
ferð um sama svæði
beygðu og breyttu um
stefnu og gufuðu upp.
Þannig tókst þeim smám
saman að staðsetja
nokkur göt. Sú kenning er
uppi að götin séu efnis-
massi sem er svo sam-
þjappaður að bilið milli
frumeindanna er horfið
en haldist saman vegna
innri krafta. Svart gat
sem er aðeins örfáir kíló-
metrar í þvermál gæti
þess vegna verið milljón
sinnum efnismeira en
sólin, sagði vinur minn og
spígsporaði í fjörunni
neðan við Ægissíðuna.
Hann vinnur að doktors-
ritgerð í kjarneðlisfræði
við erlendan háskóla, en
Grofarinn
með
fœðingartengurnar
kemur stundum í heim-
sókn á fornar slóðir.
skynjað svipaðan prosess i
undirmeðvitundinni sem hann
bjó til hnappasmiðinn i Pétri
Gaut, Manninn sem bræðir upp
sálirnar og steypir nýjar.
Þetta var i byrjun september
og sumarið langþráöa virtist
loksins komiö. Glýja yfir hafinu
og gargandi sjófuglar.
Eftir augnabliks þögn bætti
hann við: Sko — þaö undarlega
við götin er það, aö trúlega eru
þau einnig upphafspunktar
nýrrar stjörukerfa, þ.e.a.s.
móðurkviöir alheimsins og um
leið grafir. Móðurkviöur og gröf
i sama punkti. — Þú ættir að
yrkja um þetta ljóð! Gætir t.d.
kallaö þaö Grafarinn meö fæð-
ingartengurnar. Vísindamenn
halda að hér sé fundin vagga al-
heimsins, sá staður þar sem
orka breytist i efni. útvarps-
bylgjur og ljós sogast inn i götin
og umhverfast i efni, tortimast
en frjóvgast um leið til nýrrar
fæðingar. Ætli aö Ibsen hafi ekki
Spegilskrift
Rotta hljóp á milli steina.
Vinur minn spýtti út i loftið:
Djöfulsins kverkaskitur! — ég
kvefast alltaf þegár ég kem
heim. — Sko, ef menn vilja, geta
þeir eins kallað þetta svartar
grafir, svört skaut eða kviöi —
eins og göt! Það þyrfti að finna
gott orð yfir „black spots in the
space” á islensku. — Hins vegar
— nei annars! Visindamenn
sem hafa rannsakað stjörnu-
djúpin hafa fundið stjörnu-
grúppu sem sést bæði i austri og
vestri. Það var hrein tilviljun að
þeir tóku fyrst eftir þessu. Sko
— sjáöu til: með mælingum á
útgeislun stjörnugrúppunnar er
sannaö, að sama er hvort horft
er i austur eða vestur, stjörn-
Samkvœmt
afstœðings-
kenningunni
Ég átti fullt i fangi með aö
fylgja hugarfulgi vinar mins.
Hann þyrlaði stjörnum alheims-
ins upp i loftiö og settist loks á
stein i fjöruboröinu. Hann fitlaði
viö nefið á sér. Hugsaði sig um
og sagði: Ég hef mestar áhyggj-
ur af þessari bólu hérna á efri
vörinni á mér. Húðin er svo
næm á þessu svæöi, ég svaf ekki
hálfan svefn i nótt. — En sam-
kvæmt afstæðiskenningunni er
hugmyndin um svörtu götin
rétt! Einstein skyldi nefnilega
urnar sjást á báðar hendur.
Ákveði maður að staða þeirra i
vestri sé rétt, sér maður þær i
spegilskrift i austri. Al-
heimurinn er samkvæmt þessu
kúla sem er opin i alla enda — ef
þú skilur hvaö ég á við!
eftir eina óþekkta stærð i út-
reikningum sinum: svart gat.
Hann skynjaði svörtu götin ná-
kvæmlega eins og Ibsen bjó til
Hnappasmiðinn. Persónulega
held ég að allar stórar uppgötv-
anir hafi orðiö fyrir tiiviljun,
jafnvel afstæðiskenningin var
heppni. Einstein náöi að setja á
blað skynjun, fremur en visindi.
Annars var hann skemmtilega
ruglaður. Hélt hann væri fiölu-
snillingur og ætlaði að ganga að
öllum kunningjum sinum
dauðum með fiðlusargi.
Vinur minn hélt áfram að fitla
við nefið á sér og bætti svo við:
Hugmynd, eða öllu heldur hugs-
un er raunverulegri en atburð-
ur, þvi atburðurinn er bundinn
af tima sem er ekki til og háður
þvi sem er munað en hugmynd-
in er alltaf sú sama. — Ég ætti
kannski að láta stinga á þessari
bólu! Ég get i rauninni ekki
hugsaö um neitt nema þessa
fjandans bólu. Eyðileggur allt
fyrirmanni. Sko, það er eins og
sjálfstraustið lamist. Engu lik-
ara en maður gangi með rana
eins og fill.
Við röltum upp á Ægissiðu.
Vinur minn talaði um tvividdar-
verur i þrividdarheimi, i sam-
anburði við þrividdarverur i
fjórviddarheimi.
Það var ekki laust við að mér
væri ögn órótt innanbrjósts og
finndist ég ganga á flughálum
is, þegar við beygðum upp Dun-
hagann.
Leggja línurnar um
breytingu sjóðakerfis
„Aðalfundur L.I.O. álit- óbreytt fró þvi sem verið
ur að starfsemi Stofnf jár- hefur.
sjóðs fiskiskipa og. Verö- Aðalfundurinn ályktar að
*|ófnunarsjóðs skuli vera leggja skuli niður greiöslu út-
Vilja láta kanna
möguleika á veið-
um nýrra tegunda
„Til þess að koma mætti i veg
fyrir samdrátt i almennri sókn
flotans veröi kannað betur en
gert hefur veriö og lögð á það
mjög aukin áhersla að kanna
möguleika á öðrum fiski, e.t.v. á
áður ókönnuöum miöum svo
sem veiðum á kolmunna, spærl-
ingi, langhala og karfa.” “
Svona er m.a. tekiö til orða i
ályktun aðalfundar L.l.Ú.
Þá er minnt á að samkvæmt
skýrslu hafrannsóknastofnun-
arinnar sé fiskiskipaflotinn of
stór miðað við styrkleika höfuð-
fiskistofnanna. —fkg
flutningsgjalda til Oliusjóös, sér-
stakt útflutningsgjald til Fisk-
veiðasjóðs og einnig sérstakt út-
flutningsgjald sem rennur til
Framleiðslueftirlits sjávaraf-
urða.
Meö framangreindum breyt-
ingum munu útflutningsgjöld
lækka úr 16 hundraðshlutum i um
5-6 hundraðshluta”:
A þennan hátt vill aðalfundur
LIÚ að staðið verði að breyting-
um á sjóðakerfinu.
Þá segir i ályktuninni að skil-
yrði þess að framangreindar
breytingar veröi framkvæmdar
sé að tekið verði tillit til þeirra i
bréyttum kjarasamningum við
sjómenn.
Ennfremur að ef að þessum
breytingum verði skuli Llú gera
félagsmönnum sinum glögga
grein fyrir þeim breytingum sem
verða á rekstrargrundvelli fiski-
skipanna og áhættu þá sem þess-
ar breytingar hafa i för með sér.
—EKG
NYTSAMAR
JÓLAGJAFIR
Husqvarna ©
'(/unti(ú //./.
Akureyri Glerárgötu 20 ■ Simi 2-22-32
Reykjavík ■' Suðurlandsbraut tó • Sími 3 52-00
og víða í verzlunum