Lesbók Morgunblaðsins - 02.04.1944, Blaðsíða 4

Lesbók Morgunblaðsins - 02.04.1944, Blaðsíða 4
140 LESP.OK MORO UNÐLiDSINS Ferðasaga Árna Magnússonar: I vist með grænlenzkum Fyrir citt -pílujárn fær hauu kau])niiiiini fjögra sela spik. Pílu- járnið kostar sex skildinga. Þegar Grönlentierinn hefur so mikið spik sem hann lirennir í lampa sínum, hefur og nóg til fæðut því sem fcr til baka, hefur hann ekkert gott af. Því eg vissi, þegar eg var í land- inu og grænlenzkir höíðu fangað, að þegar þeir fyrir krapís kunnu H koma til hans (kaupmannsins), varð spikið ónýtt iim vorið, þegar vér koiunm til þeirra, því krapís eru ^þeir hræddir fyrir, því það hefur við horið, að þeir hafa orðið að láta sitt lif við sömu leligheð. En hvað niikið lirim sem gengui" virða þeir að litlu, )>ví ef sjórinn velti bátnum, eru þeir eins glaðir, so lengi þeir missa ei ár sína, því þegar einn drengur er 10 til 12 ára að aldri, þykir honum mesta gaman að vera þar, sem boðar ganga yfir oitt sker, og láta boðann slá sér yf- ir skerið. Þ;i veltur skinnbáturinn um koll, kannske tvisvar, þrisvar. Þar af hefur hann gaman. Ellegar jieit' koma til skipsins, þegar það Jiggur á höfninni, og þeir dönsku biðja þessa drengi að velta bát þeirra um koll, gjöra þeir gjarnan fyrir eina saumnál, eg iná víst Kegja tíu sinnum, því l>egar htif- uð er undir. snúa þeir sér upp með nrinni. Og ekkert. vatn kemur á þá, því allt cr þétt. "Þeir láta vel hvalbeinshnappa upp í nasir sér. ien munninum halda þeir saman. Xokkrir af dönskum fóm að .róa í 'þessum bát-nm og kunnu ei læra það. Guðinundur Guðmnnds- son vildi og læra þessa list, hvar fyrir hans vinstri armur gckk úr liði og varð áldrei jafngóður til hans dauða. I>etta skeði lijá okkur á Friðriksvon, Síðan sagði Wulf, hver <if okkur, sem reri í skinnbát, skyldi straffast á kroppnum og gefa fátækraiæninga, en það dirfist eng- inn, því til þess þarf daglegur barns vani. Líka so að skjóta með pílum. Þar skal daglegur vani. Þó græn- lenzkir sjái ekkert íyrir augunum, sem fanga kynni^ skjóta þeir samt, so að þeir skyldu vera vissari upp á hendur sínar, þegar á þyrfti að reyna. Þeir hafa og brúkað pílu- ))oga. Vængirnir voru af hvalrifi og örvarnar af' hvalbeini. Eg talaði með einn gamlan Grænlending. llann sagðist hafa skotið tvö hrein- dýr í einu skoti. Þaug höfðu verið hvört hjá öðru. Nú eru þessar byss- ur upp komnar, sem hver einn brúk ar. Einn drengur 10 ára er so viss uppá byssu sem sína pílu. Eg tala ei um, ef þær væru að gagni. A Frið- riksvon voru so margir drengir, sem út gengu fyrir oss að skjóta til jóla rjúpur og hara með voruin eigin byssum. Htundum fengu þeir fróðan at'la. Þessir drengir gengu hjá kokkmun. Þeir urðu glaðir að njóta þeirrar æru fyrir alls ekkert. Danskir voru aldrei so góðir sem þessir drengir. Vor assistent, Rod- erigo, deyði á rjúpujakt. varð úti í kafaldi litlu fvrir jól, varð keyrð- ur á sleða heim og sex hundar fyrir. Við keyrðum títt með þeim upp i Ilvannafjörðinn, sem var 12 mílur að lengd, þegar þar fiskaðist heila- fiski. Stundum fiskuðu gramlenzkir karfa, mikið stærri en her fiskast, á 120 faðma djúpi. Þeir gjörðu snjó- hús við vakiruar, höfðu hvalbarða fyrir færi, hnýttu endunum saman, sem var ei gjört í hast. Heilafiskið var mest svart á báuð síðum, var mikið feitt, því þegar það skyldi matreiðast^ yarð það að siípu saman blandað við soðið. Eg fékk þar og smáþorsk. Hann var mikið magur á sama dýrrt. Kort að fortelja: Þar var ekkert fiskirí hjá okkur utan marhnútar og þessi síl (loðna), sem eg hefi um tal- að. Eggver og ei heldur. Eg keypti einu sinni sjö andaregg af einttm (-rænlenzkum á ])eirri Góðu von. Ho_ heitir sá kaupstaður. llann var sá fyrsti, sem Friðrik fjórði inn- réttaði. Hann vildi vita, hvert ei gæti kristnað landið. Þá fengu slaver eður fangar þ<á skipun, að þeir skyldu, ásamt kven- fólki frá spinnhúsinu mæta í sol- dátakirkjunni í Kaupinhöfn, — 0£ var bundið fyrir augu þeirra, — að hver slave skyldi taka sér konu, at' ]>essu kvenfólki, sem og skeði. Þeir fóru til þessa kaupstaðar, sem eg um talti, en þegar þangað komu, varð landið þeim allt for kalt að )ifa þar uppá slava fæðu. hvar fyrir þessir aumingjar dóu þar út, og þeirra legstað hefi eg séð. Það var í ungda'ini mínu. Eg lieyrði um getið, að fólk skyldi út takast frá! Islandi til Grænlands. Það var til þessa sama plátz. Þessi Góða von var betri kaup- staður en sá, eg var á. Þar var Míra Egill Þórhallsson prestur og prófastur. Þar var og Guðmundur Guðmundsson. Þar er mikill æðar- fugl og erfiðisfólk hafði stóran ábata á egg.jum og dún, því Guð- jtnundur sendi Stykkisbólms kaup- manni æðardím. Þá óreglu afskaff- aði Egill Þórhallsson, af fáum vel upp tekið. því það kom hönum ei I

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.