Lesbók Morgunblaðsins - 08.04.1951, Blaðsíða 13

Lesbók Morgunblaðsins - 08.04.1951, Blaðsíða 13
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 201 Svertingi íær hin göfugustu heiðurslaun, sem mannkynið veitir FRIÐARVERÐLAUN NOBELS HINN 10. des. s. 1. tók Ralph Eunche við fí iðarverðlaunum Nobe!s, lti4.303,76 sænskum krónum. Verðlaunin voru afhent í Oslo af formanni Nobelsnefndarinnar, Gunnar Johc forstjóra. En hver er Ralph Bunche? Hjer verður nokkuð frá honum sagt. RALPH BUNCHE er Svertingi, eða kynblendingur af Svertingja og Indíánaættum. Afi hans var þræll. Faðir hans var rakari í fá- tækrahverfinu í Detroit og lifði þai við sult og seyru. Þar fæddist Ralph Bunche. Móðir hans var mjög heilsutæp og þess vegna fluttist fjölskyldan til Albuquerque í Nýu Mexiko, en þar er loftslag ákaflega heilnæmt. Þetta er eina ríkið í Bandaríkjunum þar sem tvö tungu- mál eru löggilt — spanska og enska. Og þar eru íbúarnir jafnvel enn sundurleitari en í nokkru öðru ríki. Þar eru margir Indíánaþjóð- flokkar, þar er fjöldi Mexikana og þangað streymdi fjöldi innflytj- enda frá öllum þjóðum um þær mundir er Bunche var þar. En þarna var tiltölulega fátt um Svertingja, og þess vegna gætti ekki mikillar andúðar á þeim og kynþáttahatur var óþekt. Þegar Bunche var 12 ára önd- uðust foreldrar hans og íluttist hann með ömmu sinni til Los Angeles, og þar fekk hann fyrst að kynnast kynþáttahatrinu. Hann það var upphaflega tugthús. — Og hver skyldi svo sem minn- ast þess í ysi og þys nútímans, að þar sem strætisvagnarnir standa nú í röðum á austanverðu Lækjartorgi, var einu sinni djúpur og holbektur lækur, sem maður druknaði í? varð þess fyrst var er hann reynd: að fá sjer atvinnu, til þess að geti hjálpað ömmu sinni. Én hann braust áfram. Hann byrjaði á því að selja blöð. Svo varð hann vika- drengur í prentsmiðju. Svo varð hann „snattsveinn" hjá kvikmyndi leikurum í Hollywood. Þetta voru ekki veglegar stöður og hvítir drengir sóttust ekki eftir þeim — þær voru aðeins fyrir Svertingja- pilta. Einu sinni var hann eldhús- þjónn á skipi, sem var í förum milli Los Angeles og Seattle. Þar var honum ekki hlíft. Hann varð að vinna nótt og dag og kvaldist þó af sjóveiki. í barnaskólanum fekk Bunche einnig að finna til kynþáttahaturs- ins. En hann var svo gáfaður að hann bar af öðrum og kennararnir urðu að viðurkenna það. Eins fór í mentaskólanum og þegar hanti hafði lokið prófi þar, fekk hann námsstyrk svo að hann gat farið í háskólann í Kaliforníu. Þó hrökk þessi styrkur ekki og hann varð að vinna fyrir sjer með náminvt. Gerðist hann þá kyndari í kvenna- skóla nokkrum. Hann var snemma hnellinn og liðugur, eins og svo margir S\^-rt- ingjar. Var hann því einn með fremstu íþróttamönnum í háskól- anum og fyrir það fekk hann styrki, svo að hann gat nú farið í Harvard háskólann. En samt varð hann enn að vinna fyrir sjer með X,.....; ,. ¦ v ..,. Jas&jðfeifóig Kalph Bunche. náminu. Gerðist hann nú af- greiðslumaður hjá bóksala nokkr- um, sem var svo nærsýnn, að hann tók ekki eftir því að Bunche var Svertingí. Og það var máske von, því að hann hefir altaf verið miklu ljósari á hörund en Svertingjar eru yfirleitt, og mun það stafa af Indíánablóðinu, sem rennur í æð- um hans. Hann las fyrst stjórnlagafræði, aðallega með tillití til stjórnarhátta í þeim löndum, er ekki voru sjálf- stæð. Hann hafði lengi verið að velta því fyrir sjer hvernig stæði á því að styrjaldir væri stöðugt. í heiminum. Hann leit svo á, að yfirdrotnunarstefnu stórveldannu væri þar um að kenna, og hann vildi því kynna sjer hana sem best. Hann trúði ekki hinum opin- beru tilkynningum. Hann einsetti sjer að rannsaka þetta mál sjálfur og kynnast stjórn þeirra á nýlend- unum. Fyrsta tækifæri til þessa gafst honum árið 1931. Þá fekk hann styrk til að ferðast til fronsku Vestur-Afríku. Þar ferðaðist hann um Togoland og Dahomey, ekki aðeins til þess að tala við frönsku embættismennina þar, heldur til að

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.