Lesbók Morgunblaðsins - 22.07.1951, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 22.07.1951, Blaðsíða 1
28, tbl. Sunnudagur 22. júlí 1951. XXVI. árgangur. Þorkell Jóhannesson prófessor: Þjóðfundurinn 1851 SUMARID 1845 kom Alþingi hið nýja fyrsta sinni saman til íunda. Á því þingi og hinu næsta, 1847, bar fátt til tíðinda, en þó hafði þinghald þetta og ekki siður umræðurnar um alþing- ismálið siðan 1841, haft sterk áhrif í þá átt að losa um þær skorður, scm um langan uldur höfðu beúrt og ó- beint hamlað því. að mcnn ræddu um þjóðmál eða ljctu þau á annan hátt til sin taka. Atti Jón Sigurðsson og fylgismcnn hans, sc:m stóðu að út- gáfu Nýrra í.jeiagsrita, meslan þátt í þeirri pólitísku vakningu, scm hjcr varð. Og þótt óhægt vaeri um vik í landi voru í þá daga, er saregöngur voru mcð litiJli skipan og blaðakost- ur enginn íyrst i stað, má þykja furða, l'.vcrsu vcl tókst aó koma ;i hýsna víð- tækum og vcl skipulögðum samtökum áhugamanna um þjoðmál á skönnmun tima. Miðstöð þessara samtaka var í Kaupmannahöfn. Múlgagn þeirra var Ný fjclagsrit. Foringi þeirra var Jon Sigurðsson, er með ritgerðum sinum og brjcfuskiptum við fjölda manna viða um landið vann ósleitilcga að þvi að vckja menn til umhugsunui' um ]).ióðmál. glæða úhugann og loggja á ráðin um það, hversu viimu «x-tti að framgangi þeirra. Ilinu nýja alþingi voru frá upphal'i allþröng takmörk sett. Það hafði að- cins ráðgjafarjett, og í fyrstu þótti lítt hæfa, að það hrcyfði öðrum málum cn þeim, sem stjórn konungs sýndist «40 sKjóta Ul ÚUU lJUigiUJs. Á því í þessum sal, sem nú cr hátiðayalur IWenntaskóíans í Reykjavík, var Þjóðfund- urinn 1851 haldinn. varö smám saman Iji'eyling, og s.iall' s!.iórinn;ilasumiökin áltu cítir að cilesí að ki'.ii'li qg áhriíum. En Þ.ióöíundur- inn 1851, viðbúnaðurinn að honum og allt scm þar gcrðist, hcfði að s.jálí- sögðu orðið mcð öðrum og óskipulegra hætti, cf ckki hcfði á undan gengið nær 10 ára markvísst og cljuríkt stjórn- málastarf Jóns Sigui'ðssonai' og íylgii- uiiitma hajis. 1 aiol'yrjun 1848 urðu kuiiungaskipti i Danavokli, og kom til rikis Friórik VII. Um sama lcyti urðu sloikur póli- ti.skar hreyíingar viða um Norðurúlfu, cl' kcnndai' cru við febrúarbyUinguna frönsku. Einveldið riðaði til falls. Þjóð- irnar heimtuðu hlutdcild í stjórn iand- iinna og vildu ekki lcngui' þola cin- veldið. Friðrik VII. iifsalaði sjer ein- veldibitjoru j j-jkj sinu ug ljut buOa I

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.