Lesbók Morgunblaðsins - 26.07.1964, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 26.07.1964, Blaðsíða 3
W. Sommersei Maugham: ÓMSTÓLL au biðu þess þoJinimóð, að röð- in kæmi að þeim og þolinmæði var þeim ekkert nýtt; þau höfðu iðkað hana, 811 þrjú, áf staðfestu, í þrjátíu ár. Alla eevina höfðu þau verið að búa sig und- ir þetta augnablik og nú biðu þau at- burðarins, ef ekki full sjálfstrausts, — .því að það hefði ekki verið viðeigandi á svo stórri stund —, þá að minnsta kosti með von og hugrekki. Þau höfðu fetað hinn stranga og mjóa veg, þótt blómleg engi syndarinnar blöstu svo girnileg við þeim; upplitsdjörf en með sársáuka í hjarta höfðu þau staðizt á- 6Ókn freistinganna; og nú, að lokum hinnar erfiðu vegferðar, væntu þau laun enna. Þau þurftu ekki að segja neitt, þvií að hvert þeirra þekkti hugsanir hinna, og þau skynjuðu, að hin sama lausnartilfinninig gagntók þau öll þrjú og fyllti líkamslausar sálir þeirra þakk- læti. Hvílíkur kviði mundi nú hafa níst þau, ef þau hef ðu látið undan ástríð- unni, sem hafði þá virzt nærri ómótstæði leg, og hvílík vitfirring það hefði verið, ef þau hefðu, fyrir fáein unaðarár, fórn- ao því Eilífa Lífi, sem loksins ljómaði svo skært framundan. Þeim leið eins og mönnum, er hafa naumlega sloppið við enöggan og voveiflegan dauða og snerta á sér hendur og fætur, líta með undrun í kringum sig og eiga erfitt með að trúa, að þeir séu enn á lífi. Þau höfðu ekkert gert, sem þau gátu ásakað siig fyrir, og brátt þegar englar þeirra kæmu og segðu þeim, að augnablikið væri upp runnið, mundu þau ganga fram, eins og þau höfðu gengið í gegn um þann heim, sem nú var svo langt sð baki; hamingjusöm yfir að hafa gert skyldu sína. Þau stóðu örlítið til hlið- ar, því að þrengslli voru mikil. Hræði- leg styrjöld stóð yfir og árum saman hafði endalaus röð hermanna af öllum þjóðum, manna í blóma lífsins, gengið fyrir dómstóilinn; einnig konur o@ börn sem höfðu hlotið ill ævilok fyrir at- beina ofbeldis eða þess, sem óhugnan- iegra var, sorgar, sjúkdóma og hung- urs; og í forsölum himnaríkis ríkti eigi alllítil ringulreið. Þ að var lika vegna styrjaldarinn- ar, að þessar þrjár fölu vofur biðu dóms ins. Því að John og Mary höfðu verið farþegar á skipi, sem tundursfceyti frá kafbáti sökkti; og Ruth, heilsulaus orð- in af erfiði, er hún hafði helgað sig með svo. miklu göfuglyndi, þoldi ekki áfall- ið og dó, þegar hún frétti lát mannsins, sem hún hafði elskað af öllu hjarta. Joihn hefði reyndar getað tekizt að bjarga sér, ef hann hefði ekki reynt að bjarga konu siniii; hann hataði hana og hafði hatað hana af alhug í þrjátíu ér; en hann hafði ávallt komið fram við hana eins og skyldan bauð, og nú, á hinni skeifilegu hættustund, hvarflaði aldrei að honum, að hann gæti annað gert. Loks tóku englar þeirra þau sér við hönd og leiddu þau til Nærverunnar. Um stund gaf hinn Eilifi þeim ekki minnsta gaum. Ef satt skal segja, var hann í slæmu skapi. Stuttu áður hafði komið fyrir dóm heimspekingur, sem hafði látizt, saddur lífdaga og hlaðinn heiðri, og hafði tjáð hinum Eilífa um- búðalaust, að hann tryði ekki á hann. Þetta mundi ekki hafa raskað rosemi Konungs konunganna, það hefði einung- vitiiitiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiitiiiiiiiitiiiiitiiiiitiitiiiiitiitiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiitiiiiiiMiiiiiiiiiiiifiiiiiiiiiiiitiiiiitiiitiiiiitiiiiitfiiiinm IVAR ORGLAND, sem árum saman var norskur sendikennari við Háskóla fslands, er staddur hér á landi í stuttri heimsókn. Fyrir skömmu kom út eftir hann ný ljóðabók, „Farvegar", sjö- = unda frumsamda Ijóðabók hans, en hann hefur jafnframt gefið út S fjórar bækur með ljóðaþýðingum eftir þá Davíð Stefánsson (1955), Stefán frá Hvítadal (1958), Tómas Guðmundsson (1959) og Stein Steinarr (1960). Auk þess kom út hjá Menningarsjóði fyrra bind- g ið af riti hans um Stefán frá Hvítadal árið 1962. = Meðfylgjandi ljóð er úr „Farvegar", Islandsk kveld Eftir Ivar Orgland Med högblá panne i avdags-eld !igg jökulöyi og skin i kveld. Með drag sá reihe " ho gler mitt sinn it von pá mörker , • og mismód vinn. D%n kvite solnatt, det skirings-blá lhennar ásyn kan svala trá. Eit ljosvell ströymer or opne sund jied' livet lyf test or skumingsblund. Or hav ris drangar i gloraudt skjær.. Eit skrin skal liggja i tindom der, ei gullgylt kiste som den skal ha som nár dit eingong ved soleglad. No speglast römdi som klár krystall. Bjart lysér kvelven iÆgeshall.. Or havgullbliket som sylv or mar, stig jökulriket, med' soli glar. UllllIIIIIIIIIIIlllllItlllIllllllllllllllltllllllllllltllllllttlllIlltlllIllllIllllllllllfltlltlltltlllllIlllIllIllltltllIlltllllltllttlllltttlllllltllltlltlUtllttltlIltllllltllt! is getað komið honum til að brosa; en, heimspekingurinn, sem faerði sér í nyt — og kannski var það óheiðarlegt — hina'óákjósanlegu atburði, sem þá voru einmitt að gerast á Jörðinni, hafði spurt hann, hvernig mögulegt væri, ef hlutlaust væri á málin litið, að sani- rætma Almætti hans og Algæzku. „Enginn getur neitað tilveru hins Illa", sagði heimspekingurinn drembi- lega. „Nú, ef Guð getur ekki komið í veg fyrir hið Iila, er hann ekki almátt- ugur, og ef hann getur komið í veg fyrir það en gerir það ekki, er hann ekki algóður.* Þessi röksemdafærsla var hinum Al- vitra engin nýjung, en hann hafði alltaf leitt hjá sér að íhuga málið, því það er staðreynd, að þótt hann vissi allt, vissi hann ekki svarið við þessu. Jafnvel Guð getur ekki gert tvo og tvo að fimm. En heimspekingurinn fylgdi laginu eftir, og eins og heimspekingum er títt, er þeir draga óréttlætanlegar ályktanir af senni legum tilgátum, hafði hann lokið máli sínu irieð yfirlýsingu, sem var vissulega fráleit við þessar aðstæður. „Ég vil ekki trúa", mælti hann, „á Guð, sem er ekki almáttugur og algóð- ur." " að var þá ef til vill ekki laust við, að hinum Eilífa létti, er hann beindi athygli sinni að skuggunum þremur, sem stóðu auðmjúkir en þó vongóðir frammi fyrir honum. Þeir, sem lifa og hafa til þess svo skamman tíma, tala of mikið, þegar þeir tala um sjálfa sig; en hinir dauðu, sem eiga eilífðina fyrir sér, eru svo málgefnir, að einungis engl- ar gætu hlýtt á þá með hógværð. Þetta er í stuttu máli sagan, sem þessir þrir sögðu: John og Mary hofðu lifað í ham- ingjusömu hjónabandi í fimm ár, og til þess tíma, er John kynntist Ruth, elsk- uðu þau hvort annað, eins og flest hjón gera, með einlægri ástúð og gagn- kvæmri virðingu. Ruth var átján ára, tíu árum yngri en hann, töfrandi, tign- arleg vera, og yndisþokki hennar var ómótstæðilegur; sál hennar var eins heilbrigð og líkaminn, og þyrst í náttúr- lega hamingju. Hún var því fær um að ná því stigi mrkilleika, sem er fegurð sálarinnar. John varð ástfanginn af henni og hún af honum. En það vax ekki nein venjuleg ástríða, sem hreif* þaú; það var eitthvað svo gagntakandi, að þeim fannst það eitt gefa langri sögu heimsins gildi, að hún hafði stefnt þeim saman. Þau elskuðu sem Daphnis og Chloe eða Faolo og Francesca. En eftir fyrstu hrifningarstundina, er þau upp- götvuðu ást hvort annars, fylltust þau örvæntingu. Þau voru siðprúð og báru virðingu fyrir sjálfum sér, þeim trúar- skoðunum, sem þeim höfðu verið inn- rættar, og því þjóðfélagi, sem þau lifðu í. Hvernig gat hann svikið saklausa stúlku, og hvaða rétt hafði hún til að gefa sig að kvæntum manni? Og svo varð þeim ljost, að Mary vissi af ást þeirra. Það trúnaðartraust, sem hún háfði borið í brjósti til manns síns, rið- aði til falls; og með henni bærðust tU- finningar, sem hún hefði aldrei álitið, að hún gæti alið með sér, afbrýði og ótti við að hann yfirgæfi hana, reiði vegna þess að yfirráðum hennar yfir , hjarta hans var ógnað, og undarlegt sál- arhungur sem var sárara en ástin. Henni fannst hún mundi deyja, ef hanh yfir- gæfi hana; og samt vissi hún, að ef hann elskaði var það vegna þess að ástin hafði sótt hann heim, en ekki vegna þess að hann hefði leitað hennar. Hún ásakaði hann ekki. Hún bað um styrk; hún grét í hljóði beiskum tárum. John og Ruth sáu hana veslast upp fyrir augum sér. Baráttan var löng og hörð. Stundum voru þau að því komin að gefast upp fyrir brennandi ástriðunni, sem gagn-^ Framhald á bls. 12 25. tölublaS 19<H LESBOK MORGUNBLAÐSINS 3

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.