Lesbók Morgunblaðsins - 30.01.1966, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 30.01.1966, Blaðsíða 3
Tveir heiðursmenn halda vei EFTIR O. HENRY i'mn dag eigum við einir. Einn er sá dagur, þegar allir sannir Ameríku- imenn sem einhver föðurhús eiga snúa þangað til htálíðahalds og til að rifja upp gamlar minningar. Blessaður sé sá dag- ur. Roosevelt forseti gaí okkur hann. Eittihvað heyrum við minnzt á Púritan- ana en munum ekki gerla, hverjir þeir voru. Við hefðum hvort eð er í fullu tré við þá, ef þeir skyldu reyna að ráð- ast til landgöngu aftur. Plymouth Rocks? l>að könnumst við aftur betur við. Margir oikkar hafa orðið aí5 gera sér að góðu hænsnasteik síðan kalkúna- sambandið skarst í leikinn. Einhver í Washington gerir þeim viðvart um þess- ar Þakkardags-yfirlýsingar. Sitórborgin austan við mýrartfenin hef- ir lögleitt Þakkargerðardaginn. Síðasti fimmtudagurinn í nóverober er einasti dagur ársins, sem hún viðurkennir þá Ameríku, er liggur handan við ferju- staðina. Það er eini dagurinn, sem er al-amerískur. Já, 'hátíðisdagur, amerísk einkaeign. Og nú kemur sagan, sem á að sanna ykkur að við eigum erfðavenjur hérna imegin hafsins, sem eldast miklu hrað- ar en hjá Englendingum — svo er at- orku okkar og frarmtakssemi fyrir að þakka. Feiti-Pési féklk sér sæti á þriðja bekkn um til hægri þegar gengið er inn á Sam- bandstorgið úr austunátt, við stíginn gegnt gosbrunninum. Hvern Þakkar- gerðardag í níu ár hafði hann koimið og setzt þarna stundvislega klukkan eitt. Og í hvert sinn höifðu atburðir átt sér stað, sem gætu hafa verið gripnir úr sögu eftir Oharles Dickens. En í dag mætti Feiti-Pési til hins ár- lega stefmumóts fremur af vana en þeim suitarkvilla, sem mannvinirnir virðast halda að þjaiki hina fátæku aðeins öðru hverju. Pési var sisnnarlega ekki svangur. Hann var nýkominn frá veizlu, sem skildi honum ekki eftir krafta til ann- ars en að anda og hreyfa sig úr stað. Augu hans voru eins og fölblá ber, sem þrýst hefði verið í bólgna, sósukámuga kittisgrímiu. Hann dró andann í stuttum. sogum; breið lengja af hnakkaspiki lagð- ist ofaná frakkakragann hans. Hnappar, sem góðfúsar Hjálpræðisihendur höfðu saumað á fötin hans fyrir viku, þutu út í loftið eins og byssukúilur og dreifð- ust udi grundina. Tötralegur var hann, með skyrtuna fráhneppta niður á bringu, en nóvemibergoilan, sem bar með sér fín- gerð snjóikorn, færði honum aðeins vel þeginn sivala. Því Feiti-Pési var úttroð- inn af þekn rikulegasta málsverði, sem um getur í veraldarsögunni. Og þarna sat hann stútfullur og blíndi á umiheim- inn með fyrirlitningu hins metta. M, lálitíðin hafði verið óivænt. Hann hafði verið á leið framihjá rauðu múr- steinsstónhýsi við endann á Fknmtu-tröð, en þar bjuggu tvær aldraðar heíðarfrúr af fornri ætt, sem báru lotningu fyrir erfðavenjum. Ein af hefðbundnum venj- um þeirra var sú aS staðsetja þjón við Ihliðið bakdyramegin á Þakkardag, með þau fyrirmæli að bjóða til inngöngu íyrsta hungraða flakkaranum, sem leið setti hjá eftir að kluikkan var orðin tólf á hádegi, og veita honum eins og hann gæti í sig látið. Nú vildi svo til, að það var Feiti-Pési, sem gekk þarna um á leið sinni inn í garðinn, og verðirnir drógu hann inn og höfðu hirðsiðina í Jaeiðri. Eftir að Feiti-Pési hafði eimblínt fram augun af ótta, andardrátturinn stöðvaS- ist og skóræflarnir á stuttuim fótunum spörkuðu í mölina. Því Gamli-Heiðursmaðurinn var á leið yfir Fjórðu-tröð í átt'til hékkjar hans.^ Á hverium Þa^kargerðardegi í níu ár hafði Gamli-Heiðursmaðurinn komið þarna og fundið Feita-Pésa á bekk sín- um. Og þetta var það, sem Gamli-Heið- ursmaðurinn var að reyna að gera að erfðavenju. Á hverjum Þakkargerðar- degi í níu ár hafði hann fundið Pésa þarna, leitt hann til matsölu- staðar og horft á hann snæða kóngamáltíð. Þeir gera þetta í Eng- landi án þess að vita af því. En hjá ungri þjóð eru níu ár ekki sem verst. Gamli-Heiðursmaðurinn var einlægur ættjarðarsinni og leit á sjálfan sig sem brautryðjanda amerískra erfðavenja. Til þess að öðlast myndauðgi verðum við að aðhafast eitthvað reglubundið um langan tíma án þess að iáta oikkur nokkru sinni fipast. Eittthvað í líkingu við söfnun til Vetrarhjálparinnar. Eða að hreinsa göturnar. Gamli-Heiðursmaðurinn gekk þráð- beinn og tígulegur í átt til Stofnunar- innar, sem hann var að koma á fót. Að vísu var hin áriega sultartilfinning Feita-Pésa ekki beint þjóðleg í eðli sínu, eins og t.d. Magna Oharta og sul'ta á morgunbrauðið er í Englandi. En það var allténd byrjun. Það minnti á léns- fyrirkomulag. Að minnsta kosti sýndi það, að sköpun siðvenja væri ekki ógern ingur í New Y-------humm! Ameríku. Gamli-Heiðursmaðurinn var hár, grannur og sextugur. Hann var svart- klæddur og gekk með gamaldags gler- augu, sem haldast ekki á nefinu. HSár hans var hvítara og þynnra en það hafði verið árið áður og hann virtist styðjast fastar við stóra stafinn sinn. undan sér í tíu mínútur, vaknaði hjá honum ósk eftir fjölbreyttara útsýni. Með gífurlegri áreynsiu inu hægt til vinstri. En Þ, sneri hann höíð- þé glenntust upp egar Feiti-Pési sá hinn sjálískip- aða velgjörðarmann sinn nálgast, blés hann og nötraði eins og akfeitur kjöltu- rakki, sem sér skína í tennurnar á grimmum hundi. Hann hef ði f eginn f log- ið burt, en vel höfðu þjónustuandar hefðarfrúnna gegnt skyldu sinni. „Góðan dag," sagði Gamli-Heiðurs- maðurinn. „Það gleður mig að sjá, að enn hefur ár skilið við yður hressan og heiibrigðan til að njóta allra lífsins unaðssemda. Fyrir þá blessun eina sam- Framihald á bls. 10. ÞtjÚ //Óð E0b Sighibi Jónsdóttur Er heimur grœtur Er heimur grætur harma sína, og hljóðna ysinn dagsins fer, ég óska mér í arma þína, og eldsár tregi hjartað sker. Er hljóðnar dagsins hlátraglaumur, með heitar varir kemur nótt, og þungur, rauður rökkurstraumur rennur um dagsins farveg hljótt. Þið, mánableiku munarnætur, hve mögnuð kynngi í ykkur býr. En harma sína heimur grætur svo heitt, að jai'nvel myrkrið flýr. Og þá er það, að hjartað hrópar í heitri þrá á vininn þann, sem beið ég eftir alla daga og á þó sess í hjartans rann. Vögguvísa Sof ðu, góða Gréta. Guð þér vakir yfir. Aðeins mundu að elska allt, sem grær og lifir. Þó þér sýnist seinna svalt á lífsins hjarni, Guð mun aldrei gleyma grátnu jarðarbarni. Brot Ég man sem barn ég undrandi á það hlýddi, að aldrei mega fagrir draumar rætast. En seinna vissi ég, hvað þetta þýddi, er þráin eldheit lét mig sífellt grætast. Við frosna rúðu ein ég ísinn þíddi. Við auðan blettinn horfði ég eftir honum, sem hjartað sjúka þráir alla daga. Og ennþá finn ég ilm af dánum vonum sem angan ljúfra þýðra sumardaga. En geislabrotin blika í minningonum. 30. janúar 1966 -LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 3

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.