Lesbók Morgunblaðsins - 12.06.1966, Blaðsíða 2

Lesbók Morgunblaðsins - 12.06.1966, Blaðsíða 2
Svíum hefur orðið tíðrætt um það undanfarið, hver Standi næst því að taka við af Tage Erlander, þegar hann hættir að vera formaður sænska sósíaldemókrata- flokksins (Sveriges socialdemokrat- iska arbetarparti) og forsætisráð- herra. Sænski sósíaldemókrata- flokkurinn fékk við síðustu þing- kosningar 47.3% atkvæða og hefur hreinan meirihluta í efri deild (1. kammaren), eða 79 þingsæti af 151, en ekki nema 113 sæti í neðri deild (2. kammaren) af 233. Átta komm- únistaþingmenn veita honum þar brautargengi. Erlander forsætisráð- herra sagði nýlega í viðtali, að hann væri að hugsa um að draga sig í hlé árið 1968, sem er kosningaár, þegar hann kemst á eftirlaunaald- • ur. í>eir, sem helzt eru nefndir nú sem væntanlegir arftakar Erland- ers, eru landbúnaðarráðherrann, . Eric Bertil Holmquist, fæddur árið 1917, og samgöngumálaráðherrann, Olof Palme, fæddur 1927. Fyrir nokkrum árum var mikið rætt um innanríkismálaráðherrann, Rune Johansson, (fæddur árið 1915), sem hugsanlegan „krónprinz", en hann heyrist nú sjaldnar nefndur en hin- ir tveir. Nýtt nafn hefur einnig komið til sögunnar, Svante Lund- kvist, ráðherra án stjórnardeildar, sem fæddur er árið 1919. E ' ric Holmquist hefur, eins og Rune Johansson áður, lýst því yfir, að hann hafi ekki hug á þessari upphefð, 1 en engu að síður er ekki ólíklegt, að honum verði boðið að taka við af Erlander, þegar þar að kemur, enda er sjaldnast hægt að taka slíkar yfirlýs- ingar mjög hátíðlega. Bæði Holmquist og Palme hafa getið sér orð sem vinnu- þjarkar, harðduglegir menn, er ekki hlífast við að axla þyngstu byrðar ríkis- stjórnarinnar. Jafnvel má segja, að þeir sækist eftir örðugum verkefnum, og bæði aðferðir þeirra og hugmyndir um lausn vandamálanna hafa verið um- deildar. Báðir eru þeir Holmquist og Palme harðskeyttir baráttumenn í stjórn málalífinu, en það aðskilur þá, að Palme er háskólamenntaður maður, sem hefur hlotið frama sinn í flokksskrifstofum og stjórnarskrifstofum frá unga aldri, með- an Holmquist vann sig upp „neðan frá" < og hefur ekki hlotið æðri menntun. S umir Svíar ætla því, að árið 1968 endurtaki sig sagan frá 1925, þegar Hjalmar Branting lézt. Þá stóðu tveir menn næst honum innan sænska sósíal- demókrataflokksins, Per Altoin Hansson, sem var sjálfmenntaður, en snjall og I XvKvýy.v.*. Ílllll .•.¦.¦.>.<¦.¦ %m i«3S vvvv ss fy>ý. «•!*? v$ .•:•:•:•:¦: :::::::::: /Á"-V .- :•: ¦^jvíÍK x% nm SJíÍCw^ m Eric Holmqui dugmikill stjórnmálamaður, og Ernst Wigforss, ljóngáfaður og háskólamennt- aður fræðimaður. Per Albin bar sigur úr býtum. Slíkar samlíkingar ná vitan- lega skammt, en Holmquist, sem er frá Skáni eins og Per Albin, hefur sama eðlilega myndugleikann til að bera, starfsorku og viljaþrek. legum röksemdum. Honum liggur frem- ur lágt rómur, og tungutakið, hin svo- neínda „adelskánska", ber uppruna hans suður á Skáni vitni. Ha H lolmquist hefur staðið í ströngu að undanförnu. Það hefur ekki verið létt verk að vera landbúnaðarráðherra í Svíþjóð hin síðari ár, þar sem við sömu vandamál eða svipuð er að etja og í fJestum öðrum háþróuðum löndum. Stjórnmálaferill hans getur ákvarðazt eftir því, hvernig honum tekst að halda á málum nú. í fyrra var ráðizt heiftar- lega á hann persónulega, bæði í þinginu og á almennum fundum úti á lands- byggðinni, þegar ný löggjó'f um landbún- aðarmál var sett. Hann var kallaður lík- grafari sænska landbúnaðarins og fleiri ófögrum nöfnum, en hann stóð ávallt óhagganlegur í „bondestormen". Enn blaes hvasst í kringum hann, og bændur kalla hann nú „bezta landbúnaðarráð- herra, sem Danmörk hefur haft", af því að þeim þykir hann hafa staðið sig linlega í útflutningsmálum landbúnað- arins. Holmquist hefur samt ekki hvikað hið minnsta frá upphaflegri stefnu sinm, sem hann er sannfærður um að verði að fylgja. Han svarar fyrir sig með bein- skeyttum athugasemdum og ómótmælan- Lann er þó ekki sérlega skánskur í útliti að því leyti, að hann er ekki feitlaginn og sléttfelldur, en hins vegar hefur hann þunnt, ljóst hár, sem farið er að grána. Hann er stórbeinóttur og kraftalega vaxinn. Hann er vanur vinnu allt frá barnæsku. f æsku vann hann sér inn 50 aura um klukkutímann við að vera lifandi fuglahræða. Þá hljóp hann um akrana með hrossabrest í hendi frá því kl. fjögur á morgnana og til hádegis. Þegar hann tók fullnaðarpróf þrettán ára gamall við barnaskólann í SvaLöv sem er nokkuð uppi i landi fyrir aust- an Landskrónu (í Malmöhuslan), gerð- ist hann sendisveinn við fræeftirlitsstöð þar í bæ. Smám saman hækkaði hann í tign, og ungur fór hann að taka þátt í alls konar félagslífi, ekki sízt pólitísku. Menn veittu þessum duglega og greinda unglingi athygli, sem kunni vel að koma fyrir sig orði á stjórnmálafundum, og sósíaldemókratar réðu hann til ýmiss konar erindreksturs. Rúmlega tvítugiir fluttist hann til Málmhauga (Malmö), þar sem hann fékk starf hjá sambandi verzlunarmanna. Næstu árin vann hann að hvers kyns verkalýðs- og stjórnmála- stórfum á Skáni, og 35 ára gamall var hann kjörinn á þing, eða árið 1953, sænska þinginu hagnýttu menn sér þegar starfsþrek hans. Hann var kosinn í ýmsar nefndir, en helzta verk hans var skýrsla, sem hann samdi einn um stjórn sænska hersins. Á fyrstu þing- mennskuárum sínum las hann mikið, því að honum fannst' hann skorta þekk- ingu á ýmsum sviðum. 1958 varð hann starfsmaður í varnarmálaráðuneytinu og nokkrum árum síðar í fjármálaráðuneyt- inu. Um þetta leyti varð mönnum ljóst. að Holmquist mundi fyrr eða síðar taka sæti í ríkisstjórn, en engu að síður kom Svíum það mjög á óvart, þegar hina valdamikli „innstri hringur" sænska sósíaldemókrata ákvað árið 1961 að ^era hann að landbúnaðarráðherra. Menn þóttust þess fullvissir þá, að ef honum yrði boðin ráðherrastaða, mundi það verða staða varnarmálaráðherra. Samt hikaði hann ekki andartak, þegar hon- um var skyndilega boðinn stóll land- búnaðarráðherra. Hann hefur vafalaust vitað, hverjir erfiðleikar biðu framund- an, og hve áhættusamt þetta var fyrir stjórnmálamann á uppleið, en hann greip tækifærið án þess að sýna nein óttamerki eða skort á sjálfstrausti og sökkti sér þegar í stað niður í vanda- mál sænska landbúnaðarins. Nú er hann orðinn kunugur erfiðleikum ladbúnaðar- ins og hefur kynnt sér landbúnaðarmál á ferðalögum í Vestur-Kvrópu, í Banda- ríkjunum og Sovétríkjunum. -í» ð lokum má nefna, að hann á lítinn bæ á Skáni. Hann er giftur og á fjögur börn. í tómstundum sínum fæst hann við steinaldarfornleifafræði, sem hann hefur mikinn áhuga á. Hann átti eitt sinn heima á Jaravallen við Lim- hamn fyrir sunnan Málmhauga, þar sem margar fornleifar frá steinöld hafa fundizt. Þar kom hann sér upp álitlegu safni af steinöxum og ýmsum verkfær- um úr tinnu. I Hagalagöar | ; STJÓRNIN VARÐ AB SKERA ÚR. ¦ á Levetzow kammerherra var maður E ¦ stríðlyndur, smámunasamur og held- " ; ur gikkslegur, svo sem fram kom í ¦ ; viðskiptum hans við Hannes bisk- : ; up. Þær deilur spruttu m.a. af því, að ; : Levetzow heimtaði, að biskup ritaði í ; nafn sitt hóti neðar nafni stiftamt- ; ] manns á skjöl, er þeir áttu báðir : ; hlut að, og gekk þref þetta svo ¦ I langt, að stjórnin varð að skerast í £ ! málið. Í (Við Skaftárelda) ¦ Í KVELDSKUGGAR. \ ; Jóhann Bessason á Skarði í Dals- - ; mynni, d. 1912, var hagmæltur eins ¦ i og fleiri Þingeyingar. Seinasta vísa : ; hans var þessi: : i Þrekið rénar það ég bar, : þyngist efnahagur. : Komnir eru kveldskuggar, ; I kólnar ævidagur. : N. Kbl. ¦ Framkv.stJ.: SlgXas Jónsson. Ritstjórar: SigurSur Bjarnason trá Vlcur. Matthías Johannessen. Eyjólfur Konr4S Jönsson. Auglýslngar: Arni GarSar Krlsttnsson. Ritstjórn: ASalstræti S. Sími 22480. Utgefandi: HJ. Arvakur. Reykjavtlc 2 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS- 12. júní 1966

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.