Lesbók Morgunblaðsins - 28.08.1966, Blaðsíða 2

Lesbók Morgunblaðsins - 28.08.1966, Blaðsíða 2
I ússein (Husain) konungur af Jórdaníu er aðeins þrítugur að aldri, en hefur þó bor- * ið kórónu Hassemítaættarinnar i þrettán ár. Emíratið Trans-Jór- danía var sett á stofn árið 1922, þegar Abdúlla, afi Hússeins, var gerður að emír yfir landinu milli Arabíu og Sýrlands, en ættmenn hófðu áður ríkt yfir EI Hejaz eða Hedjaz við Rauðahafið á norð- vesturströnd Arabíuskaga. Þegar land Hassemíta (eða Achémíta) var lagt undir hið nýstofnaða ríki, Saudi-Arabíu, fengu þeir yfirráð yfir tveimur ríkjum, sem búin vcru til úr fyrri skattlöndum Tyrkjasoldáns í Miklagarði, þ. e. írak (Mesópótamíu) og Trans-Jór- daníu. Völdum ættarinnar lauk sviplega í írak. Árið 1946 var emíratinu í Trans-Jórdaníu breytt í konungsríki, og Abdúlla emír tók sér nafnið Abdúlla I. konungur af Trans-Jórdaníu. Hann var myrtur í Jerúsalem árið 1951. Elzti sonur hans, Talal, tók þá við völdum, en biátt kom í ljós, að hann var hald- inn ólæknandi geðsjúkdómi. Var hann þá sendur í heilsuhæli í Sviss, en elzti sonur hans, Hussein, gerð- ui að ríkisstjóra hinn 11. ágúst 1952. Samkvæmt lögum, sem mót- uðust af fornri, arabískri hefð, gat hann ekki borið konungsnafn, fyrr en hann hafði lifað sautján sinnum tólf rétta tunglmánuði. Þegar hann hóf átjánda tunglárið, var hann krýndur í Amman, höfuð- * borg ríkisins, 2. maí 1953. Eftir að friður komst á við ísrael, eignaðist Trans-Jórdanía land í Palestínu, vestan Jórdanar, og var nafn ríkis- ins breytt í samræmi við það, svo að það heitir nú Jórdanía. H Lússein er fæddur árið 1935, svo að hann verður 31 árs á þessu ári. Hann hlaut fyrstu raenntun sína hjá öldungum ættar sinnar og skriftlærð- um fræðimönnum, sem sóttir voru til beztu skóla í Arabalöndunum. Amman var í æsku hans ekki annað en frum- stætt sveitaþorp í miðju eyðimerkur- landi, sem bedúína-hirðingjar reikuðu * um með hjarðir sínr.r. Afi hans fékk einnig kennara írk Bretlandi, til þess að afkomendur hans fengju víðari sjón- deildarhring en miðaldaþjóðfélagið í eyðimörkinni gat veitt þeim, og jafnvel frá Frakklandi, sennilega aðeins til þess að stríða Englendmgum, sem héldu þó lífi í ríkisnefnu hans. Þegar Hússein hafði aldur til, var hann sendur í hinn virðulega, ensk- egypzka skóla, Vicloria College, í Alex- andríu. Síðar stundaði iiann nám í Bret- landi (við Harrow og Sandhurst), þar sem áhugi hans á iþróttum gatnotið sín til fulls. K, ^onungur Jórdaníu er tvíkvænt- ur. Fyrri kona hans var Dina, systir Farúks Egyptalandsk'.nungs. Hjóna- bandið var ekki hamirgjusamt. Dina var eldri og lífsreyndaii en eiginmaður hennar og stóð honurrt sízt að baki um andlegt atgervi og eii.beitni. Konungi' þótti nóg um ráðríki hennar og eilífar ráðleggingar um ríkismálefni, svo að hjónabandið var leyst upp. Dina ól kon- ungi eina dpttur, sem hann hefur hjá sér. , , Síðari kona hans er ensk, Muna prinzessa. Hún er af ensku miðstétta- fólki komin, en hefur aðlagað sjg ara- bískum siðum aðdáanlege vel. Hún hefur alið konungi tvo syni. Sá eldri var rík- i.sarfi til skamms tíma, en nú hefur yngri bróðir Hússeins verið gerður að krónprinzi. Sú orsök er fil þess, að ætt- arhöfðingjum í Jórdaniu og sennilega almenningi einnig likaði ekki, a'ð enskt lilóð skyldi renna í æðum ríkisarfans. Þetta var þó látið kyrrt liggja framan af, en sagt er, að konungui hafi neyðzt til þess að breyta ríkiserfðunum, þegar í Ijós kom, að drengurinn varð æ norr- ænni í útliti, „ljóshærður og bláeygður með fölt enni og rjcðar kinnar". Út- litið var semsagt eins óarabískt og hugsazt gat. Það er því ljóst, að hann mun aldrei bera konungsnafn í ríki föður síns, og móðir hans verður aldrei krýnd drottning. Hún verður að láta sér nægja prinzessutitilinn. Þ ótt konungur sé ekki eldri að ár- um, á hann viðburöarfkt líf að baki sér. Með ótrúlegri elju og atorku hefur hon- um tekizt að efla framfarir í landinu með undraverðum hraða, þó að íbúa- tala þess hafi aukizt úr 340 þúsundum í 1.800.000 á fáeinum árum. Mesta aukn- ingin varð í Palestinustyrjöldinni, þegar landflótta Arabar hrakkluðust til Jór- daníu undan Israelsmönnum og Jór- daníumenn eignuðust iönd handan Jór- samans lægi ríki hans J, rústum og hann sjálfur dauður í gröf sinni. Mörgum sinnum hefur verið reynt að ráða hann af dögum, en hingað til hefur hann sloppið undan ofsóknarmönnum sínum. fiann hefur stundum átt sér mjög óvin- veittar ríkisstjórnir í öllUm nágranna- rikjum sínum, sem hafa sent flugumenn inn yfir landamærin og beinlínis hvatt þegnana til uppreisnar og til þess að myrða konung. Oft hefur sletzt upp á vinskapinn milli bans og Nassers, og hafa Egyptar haldið uppi sérstakri út- varpsstöð, sem útvarpar áróðri og óhróðri um konung dag og nótt, þar sem menn hafa verið hvattir til þess að drepa konung og jafnvel heitið gífur- legum launum fyrir. Hússein virðist ekki kunna að hræðast, heldur ferðast hann ódeigur um meðal þegna sinna. Nokkrum sinnum hefur verið reynt að steypa honum frá völdum, en þegnskap- ur landsmanna hefur jafnan komið 1 veg fyrir það. B-4 ins og nú er, er konungur mjög vinsæll meðal Jórdaníumanna. Þeir sjá nú, að honum verður ekki um þokað, og þeir eru jafnvel farnir að trúa því, að hann sé ódrepandi, sem kannske er ekki að furða, svo naumlega sem hann hefur stundum sloppið undan byssu- Hússein konungúr danar. Þessir nýju ríkisborgarar fluttu einnig með sér póUtíska ókyxrð, og lengi l;efur verið efazt um trúnað þeirra við konunginn, þótt talið sé að hann hafi unnið hylli þeirra flestra á allraseinustu árum. He lelztu einkenni konungs eru frá- bært hugrekki, framtakssemi, dugnaður, skarpar gáfur, einbeitni og viljastyrk- ur. Þetta eru mörg og góð einkenni, en sagt hefur verið, að án þeirra allra til kúlum egypzkra launmorðingja. Vin- sældir hans stafa þó ekki sízt af því, að hann hefur leitt ríki, sitt örugglega til velmegunar, þrátt fyrir alla utan- aðkomandi erfiðleika og tiltölulega fátækt landsins, og honum hefur tekizt að koma á festu í landsmálum, bæði stjórnmálalega og efnahagslega. Fjölskyldulif hans er miög gott, enda unir hann sér hvergi betur en á heimil- inu með konu sinni og þremur börnum sinum. Áhugamál hans eru óvenjulega mörg og fjölbreytt. Hann er fæddur iþróttamaður, þótt lógur sé í loftinu. Auk alls konar íþróttaiðkana, skemmtir hann sér á vatnaskíðum, ekur kapp- akstursbílum um eyðimörkina, leikur sér að listflugi, stekkur úr flugvélum í failhlíf, ríður út á gæðingum sínum (hann á nokkra atofna af kynföstum og lu-einræktuðiim, arab skum hestum) og glímir við líl'verði sína. Hann er mikill áhugamaður um tónlist og bókmennLir; á íramúrskarandi fjöloreytt hljómplöiu- safn og mikið bókasaín, þar sem mest ber á ritum um sagnfræði, stjórnnial og arabíska ljóðagerð og nýjum ska^a- sögum frá Vesturlóndura. . Framhald á blaðsíðu 15. Ilússein konungur með' sonum sinum. Framkv.stj.: Rltstjórar; Auglýslngar: Ritstjórn: Utgefandl: Slgfns Jónsson. Sigurður Bjarnason frá Vleui Matthias Johannessen. Eyjólfur KonráB Jónsson. Arnl GartSar Krlstlnsson. ASalstrætl 5. Sfnu 22480. H.f. Arvakur. ReykJavfK. 2 LESBÖK MORGUNBLAÐSINS- 28. ágúst 1966

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.