Lesbók Morgunblaðsins - 28.08.1966, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 28.08.1966, Blaðsíða 5
GREIN sú, sem hér birtist, er formáli þýðanda enskrar útgáfu af hinni helgu bók Múhameðstrúarmanna, sem gefið hefur verið nafnið „Kóraninn". Hann hefur ekki enn sem komið er verið þýdd- ur á íslenzka tungu. Þeir, sem einhvern áhuga á að þekkja til þeirrar bókar, settu að kynna sér umsögn og álit hins enska þýðanda á einu af frægustu meist- araverkum heimsbókmenntanna. Þýð. Þegar hér var komið hafði hann getið sér mikinn orðstír fyrir vizku sína og heiðarleik, sem hann hafði öðlast vegna kynna sinna og áhrifa af gyðingdómi og kristinni trú. Þá þegar, löngu áður en kölliui Múhameðs átti sér stað, hafði heiðinn dómur verið kominn á undan- hald meðal Araba. Þeir dýrkuðu ekki einungis Allah, þann æðsta hinna semítísku guða, heldur einnig kvengoð sem þeir töldu dóttur Allah. Þeirra á meðal voru: Al-Lat, Al-Uzzah og Al- M< Lúhameð hafnaði valdi til þess að gera kraftaverk, var staðfastur í þeirri trú, að hann vœri sendiboði guðs, sendur til þess að staðfesta fyrri kenningar heil- agrar ritningar. Guð hafði opinberað Gyðingum og kristnum mönnum vilja sinn með orðum hinna útvöldu postula, en þeir höfðu óhlýðnast boðum guðs og gengu á hönd ýmsum sundrandi trú- flokkum. Kóraninn ásakar Gyðinga fyrir að afbaka ritninguna og kristna menn KORANINN B 1 ók þessi, Kóraninn, er elzta, en jafnframt sú bókin, sem án efa er talin gnæfa hátt yfir allan' fjölda hinna arabísku rita óbundins máls. Meðal Múhameðstrúarmanna er hann hið ó- skeikula guðsorð, sem teikn af himni, opinberað spámanninum Múhameð af Gabriel höfuðengli. Að því þó undan- skildu, að í byrjun málsgreinar og á nokkrum stöðum öðrum, talar spámað- urinn eða engillinn í fyrstu persónu gagnvart guði. M< Lúhameð var sonur Abdulla bin Abdul-Muttalib af ættkvísl Ouraysh. Hann fæddist eftir dauða föður sins um S70 e. Kr. Móðir hans að nafni Aminah dó þegar hann var enn í bernsku. Ólst hann svo fyrst upp hjá afa sínum en síðan hjá föðurbróður Abu Talib. Ungur að árum tókst hann ferð á hendur með kaupmannalestum frá Mekka til Sýr- lands. En 25 ára gamall gekk hann að eiga Khadja dóttur Khuwailid, ríka ekkju, sem var 15 árum eldri en hann. Manat, sem táknuðu hver um sig sól, Venus og hamingju. Fyrir áhrif þeirrar eingyðistrúar, sem gyðingdómur og kristni höfðu boðað, höfðu nú, fyrir þá meinlætatrú, fjöldi manna þekktir sem „hanifs", hafnað allri skurðgoðadýrkun. Múhameð virðist hafa orðið fyrir áhrif- um af þeim. Það var venja hans, að ganga jafnan til fjalla, dvelja þar í helli einum til þess að gera þar í einrúmi frammi fyrir guði bæn sína og reiknings- skil. En munnmæli herma að nótt eina í Ramadham árið 610, er hann var í fasta svefni eða leiðslu, að engillinn Gabriel kom til hans og sagði: „Prédika þú!" Hann svaraði: „Hvað á ég að prédika". Skipunin var endurtekin þrisvar sinn- um, þar til engillinn sagði: Prédikaðu í nafni Drottins, skapara þíns, sem skap- aði manninn úr blóðtrefjum. Prédikaðu! Drottinn er örlátur. Með einangruninni hefur hann kennt mannkyninu áður óþekkta hluti. Þegar hann vaknaði, voru áður greind orð sem greypt í hjarta hans. fyrir að tilbiðja Krist sem son guðs; þótt guð hefði gagngjört boðið þeim að til- biðja sig einan. Þegar þeir höfðu villzt af réttri leið, varð að snúa þeim aftur við til hinna sömu, réttu trúar, þeirrar er Abraham boðaði. En það var hin skilyrðislausa hlýðní og undirgefni við vilja guðs — hins heilaga Allah. Guðs- hugmynd sú, sem Kóraninn boðar er eingyðistrú, sern segir fyrir hina guð- dómlegu náð og fyrirgefningu. Guð er alvitur og almáttugur og þótt hann sé iniskunnsamur börnum sínum, er hann strangur í refsingu sinni. Hann fyrir- skipar réttláta breytni og fagra hegðun. Að auðsýna ekkjum og munaðarlausum og gjafmildi fátækum. Æðsta skylda Múhameðstrúarmanna er trúin og traustið á Allah og postulum hans, bænahald, föstur og pílagrímsferðir til hins heilaga húss í Mekka, sem byggt var af Abraham, til þess að tilbiðja hinn eina guð. 0 pinberanir Kóransins voru í mörgum fremur stuttum greinum, sem í fyrstu voru varðveittar í minni vissra stjórnskipaðra embættismanna. Á dög- um Múhameðs var letrið skráð á pálma- blöð, steina eða yfirleitt á hvað sem hendi var næst. Greinum þessum var fyrst safnað sam- an í eina heild á stjórnarárum kalífans Omars annars og löggilt þýðing var ákveðin í stjórnartíð kalífans Otman eft- irmanns Omars (644—56). Enn í dag heldur þessi þýðing gildi sínu sem hið fullkomna guðsorð. En vegna þess, að letur það, sem Kóraninn var í upphafi skráður á, fól ekki í sér neina skýringu á hljóðtáknum og merkingu stafanna. k3 kaði var það, að þegar hafizt var handa um að safna efni Kóransins í bókarform, að útgefandi eða útgefendur fylgdu ekki röð tímatalsins. Hinum ein- stöku köflum var tíðast raðað niður eftir lengd, hinir lengstu voru hafði fyrstir, hinir stytztu síðastir. Tilraunir voru gerðar af iþeim Noldeke, Grimme, Rod- well og Bell að færa kaflana til í rétta röð hins viðurkennda tímatals. En í skól- um var það einróma samþykkt, að ná- kvæm tímatalsleg niðurröðun væri ó- framkvæmanleg, án þess að skera kafl- ana niður í sundurliðaðar setningar. En annað þótti ekki fært vegna þess, að meðtaíning þeirra kafla opinberunarinn- ar. sem sagðir eru fram í Medína hófst nokkrum árum fyrr en í Mekka. Um leið og hafizt var handa um þessa nýju þýðingu var það takmark mitt að leiða fram fyrir lesandann mjög auð- skilda útleggingu Kóransins á nútíma- ensku. Það er skoðun mín, að Kóraninn, sé ekki aðeins einn hinna merkustu bóka, sem tilheyra bókmenntum þeim, sem kenndar eru við spádóma, heldur einnig yfirburða bókmenntalegt meist- araverk. T ið það, að fylgja stranglega og bókstaflega í túlkun hinum arabísku málum, hefur í fyrri þýðingum, að minni hyggju fullkomlega misheppnazt að ná bæði merkingu, tilgangi verksins og upp- runalegri tign þess og hrynjandi. Þa3 NÚ á tímum hafa margir tekið trú á áœtlanagerð. Víða um lönd vilja stjórnmálamenn skipuleggja allt athaýnalíf út í yztu œsar mörg ár fram í tímann; allt skal ná- kvæmlega ákveðið fyrir fram, jafnvel sjálft mannlífið. Stórkost- legir annmarkar hafa þó þegar komið fram á allri þessari óœtl- anagerð, vegna þess að enn er enginn svo forvitri, að hann þekki alla þœtti, sem komið geta síðar til sögunnar og ónýtt vandlega undirbúna áætlun. Þess eru dæmi (einkum í ríkjum, sem búa við sósíalískt þjóðfélagskerfi), að trú- in á áœtlunina verður svo megn, að hún verður beinlínis til I þess að tefja I framfarir og hagnýtingu inýrra uppgötv- ana. Aœtlunin' verður að I standast í öll- um atriðum, i sméum sem stórum, og því verður að miða við þá tœkni og þær vinnuaðferðir, sem beztar þóttu á þeim tíma, þegar áœtl- unin var samin. Allar breyting- ar raska áœtluninni, og sé einu atriði hnikað til, hrynur allt kerf- ið. Sé átœlun um reksíur ríkisbús- ins gerð til mjög langs tíma í senn, er hætt við að framfarir verði ekki nema í stórum stökk- um á margra ára fresti, í stað þess að komast í gagnið jafnóðum. 1 hálfa öld hafa valdhafar So- vétríkjanna trúað á mátt allsherj- aráætlana af óbilandi kreddufestu. Arangurinn hefur þó ekki orðið meiri en sá, að þjóðum Sovét- ríkjanna tekst ekki að brauðfœða sig, og til skamms tíma. (ef til vill enn) bjó hver þegn í Sovét- ríkjunum í þrengra húsnœði en feður þeirra og afar á tímum keisarastjórnarinnar (skv. sovézk- um hagskýrslum). Enn hefur stjórn Sovétríkjanna neyðzt tit að festa kaup á gífur- legu magni af hveiti í.Kanada. í tilefni af því birti bandaríska stórblaðið „The New York Times" ACREAQE UNDER CULTIVAIIOH (Millioitfof íctei) 316.3 U.S. U.S.S.R. GRAIN FRODUCTIOR (Millioniof mctrictoiul 187.1 U.S, U.S.S.R, samanburðarteikningar þær, sem fylgja þessum línum. Til vinstri er gerður samanburður á stœrð ræktaðs lands í Bandaríkjunum og Sovétrikjunum. Sést þar, að land í ræktun í Sovétríkjunum er meira en helmtno/i utðlendara en rœkt- unarlönd í Bandaríkjunum, eða 316,3 milljónir ekrur á móti 153,3 milljón ekrum í Bandaríkjunum. En súlurnar til hœgri gefa aðra óvœnta mynd af raunveruleikan- um. Þœr sýna, að á helmingi minna landssvæði í Bandaríkjun- um er hveitiframleiðslan nœstum 90% meiri en á ræktuðu landi í Sovétríkjunum. Bandaríkjamenn fá 187,1 milljón tonn af hveiti af 153,3 milljón ekrum, en Sovét- menn fá ekki nema 100 milljón tonn af 316,3 milljón ekrum. — Með öðrum orðum: Banda- ríkjamenn fá rúmlega 1,3 tonn af hverri ekru lands, meðan Sovét- menn fá ekki nema 0,3 tonn af hverri ekru. Tekið er fram, að mis munur á landgœðum sé enginn. Báðir rœkta lönd í alls konar lofts- lagi og með hvers konar gróður- mold. Ef nokkuð sé, ætti hin frœga „svarta mold" í Úkraínu og Suður-Rússlandi að vera frjósam- ari en nokkur mold í Bandaríkjun- um. Þessi athyglisverði samanburður leiðir glögglega i Ijós, að eitthvað er bogið við sovézkan landbúnað. Hann sýnir einnig greinilega yfir- burði bandarísks þjóðskipulags fram yfir hið kommúnistíska þjóð- Framhald á blaðsíðu 6. 28. ágúst líWtí -LESBOK MORGUNBLAÐSINS 5

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.