Lesbók Morgunblaðsins - 10.09.1967, Blaðsíða 16

Lesbók Morgunblaðsins - 10.09.1967, Blaðsíða 16
m ftfe« 11 ?v [ -if !H P<?K<ii,-MÉI-ÍT fKKI M/ET-Bt*. ftTOTfí LÆRfl ieaK-FÆKI í,?H fjflÍDSI ~X 1 Qíii^i^--^ ----¦'-' j / M | T3 E Keien ^míszJB* SKO&-U M* i <VR T?f/9 »' r.tt SKjóth 'A fÆri ^| > TÍMfl-TflWu JTRfHlt URJHM iroffJ«» > • Kteti-JJflFf* Sfl^n ER 'fi HRE1T- V/"" MYfífll SflrtHiT. (fiHTRR • » KflRL-J><'R OÍOPiAl ¦¦M KlHKI eNcw<, ÖAfiVUK 1 ffHDtlT /Mmtí» (ftífíflR ÚTL//? ÍK. ^ e-/K5r eFNI ró^ HEUfl flrrue-Mfl/JíjF. írtL-(,(CTl ifyH .pý'f? TflKAin tfnfl - FffWR XuRT- 'OHR-tr/NF|R pyL«i 'i usn HVÍLlR KflPfo tÍT- ??ft * «»'E; BeeuR flfkv- hh&-CEMPI foRFflN + J>->f?ij HlTÍÐ > j& NflFN ftoKK* SI/JWI é'Klflíil) Pv'RH rtfAW KIM1.H-(.RlMOIi'H FoK-Vo'íJD MMfW. Sien ;</ te/ip. # SflMWtJ. m PÍWF •ifi H£TÆr nhit^Hi SflMHU + fÓT-ffsrn - ^ HIR2-ufl ¦JHtnTns r<5f^ /?Kífli?-T-rPPfl l>* pinf 4ui> kiTO" VFKitfí MfiHNS-NflFN' flfTTuK r^u MU-.Ml1 5KHP-RÆOIJ- ^» HÚJ>v<R. flMP/ 'h-'ht-INU V # TRJiV uk. Cf«-T i?lí- * ? 5 i* «¦ 3 ví ¦t <» «,s; ir 3 w i- <n at. u. í- tc ¦i, «1 o ?: Œ te £ <r •--1 1- <5. ~j - ¦í. "*. Is ir ^> V- í c^ k IC ot: K % 3 öd 1- t ¦ ' 3 w uj fcS c «. S .o « a: ... K ^j- V! w- Œ. oí ¦ Œ 1- «£. 1- .* ¦-. <c í^ .o v> «• v-Z =o K 1 »1 - ai - 1 X 2 « £ .O *L <A r< V- SÉ c X *. ct IX <s> => S'e <r J ~/ - en lll; "2 JC - •z X 84 4. o-, •ií. e> «c K ^j o^ & 5o w» V tt. tc tí 1*1 «> ^o. <c tc i- <r t 1 v» e V •z. œ 0£ t '. «e «u £ £ <c 1 ¦y ¦2. ¦y <x J u. \- tr S > tt .- nj c *A > a. -3 ^l ¦> 4 Jí ir o <J cc <& u 0- .« j 2 .- U&8 3 tt. JŒ I ?£ tt £ J .ct 4» - |« 1 .o «1 X E c — ¦z. «c v> X <r -j ~i tr <c V .- E 3 «£ 0 <3 it -j <r 1 £ k & Cí 9 - ir * Œ r ^~~' 3 <Z- ~i s , 01 s t C X Ui u. •*. <r «£ - -'. Jí. o (b •a. - o tSP^ 1 IV. ~l _Œ \- g |s ar £ j c 41 í'" Ul te u. - • - <ft í u. <» t£ oc <r ' ^lfP ': . «1 W ,o ^z. v» 3* 13 1 E Oí œ * c f.f' Ul J- X <r •< 'i <r « .« ^^HíJl - ¦s. •«. u. >«! O O .- «£ 4» ú. E -3 X Œ. Í|I Œ V aa U! at: § »i "9 ^ i i | fi Éí£ K" j H 1 E ^ * íl % i.l ''" ¦¦ ¦' Hl í . 55 JE/cíci alls jyrir löngu fór Kven- réttíndafélag Jlslands þess á leit, að framkvæmt yrði mat á þeim störf- um „sem eingöngu konur vinna". Tilmœli þessi munu fyrst og fremst fram komin vegna þess að lang- flestar þœr starfsgreinar, „sem ein- göngu konur vinna" eru í láglauna- flokkum. Slíkt mat kann að verða eilífðar- mál meðan sífelld hœtta er á, að þeim láglaunaflokkum, „sem ein- göngu konur vinna", fjölgi mót- þróalaust og að því er virðist öll- um að óvörum. Hér vil ég minna á málefni póstútburðarins. Þau mál voru komin í óngþveiti vegna manneklu. Karlmenn fengust ekki til að taka að sér bréfburð vegna þess, að þeim þóttu launin of lág. En yfirvöld póstmála í Reykjavík kunnu ráð: þau auglýstu eftir konum til starfans. Fleiri um- sóknir bárust en hœgt var að sinna og betur gat ekki komið í Ijós hversu gersamlega blindir menn eru á siðferðilega undirstöðu kröfunnar um „sömu laun fyrir sömu vinnu". Þarna gerðist raunverulega það, að konur tóku sjálfviljugar að sér — og sótt- ust meira að segja eftir — starfi á launum, sem karlar höfðu marg- lýst yfir, að þeir sœttu sig ekki við. Vissulega er af ýmsum ástœðum ekki enn hœgt að kalla bréfbera- starfið starf, „sem eingöngu konur vinna" — en þróun málanna gæti samt auðveldlega leitt til slíks, og siðferðilega séð er enginn munur á slíkri þróun mála og ef karlar og konur ynnu hlið við hlið sömu störf, en á mismunandi launum. Og þarna er vissulega komið for- dæmi: ef karlar ganga frá starfi vegna þess að tekst ekki að hækka launin, má alltaf leysa vandann með því að gera starfið að starfi, sem „eingöngu konur vinna". Og það mega allir vita, að þá verður viðleitni til launahœkkunar hálfu erfiðari en áður. Hér verður að vera vel á verði. En þá verður fyrst fyrir að spyrja: á að taka því sem sjálfsögðum hlut, að til séu störf „sem eingöngu kon- ur vinna". Starfsskipting eftir kyn- ferði skapaðist upphaflega vegna hleypidóma fólks almennt og menntunarskorts kvenna. Endur- mat á störfum er vissulega nauðsyn, en slíkt á að réttu lagi að vera verkefni launþegasamtaka og vinnuveitenda. Heppilegra þœtti mér til frambúðar, ef Kvenrétt- indafélag íslands beitti áhrifum sínum til að eyða þeim hleypidóm- um, sem koma því til leiðar, að konur flykkjast í láglaunaflokkana, oft án tillits til hœfileika sinna og getu. í því skyhi væri ekki úr vegi að skyggnast inn í skólana og at- huga uppeldisáhrif þeirra. Nýlega hefur starfsfrœðsla verið tekin á námsskrá gagnfrœðastigs og ráðinn námsstjóri í þeirri grein. Námsbók í starfsfræði hefur verið gefin út, og mun standa til að end- urskoða hana. f kafla undir fyrir- sögninni Ahugi segir höfundur, að ekki sé rétt að skipta störfunum í sérstök kvenna- eða karlastörf, slík skipting stafi að mestu af gömlum viðhorfum og hefð, sem óðum séu að breytast. 1 framhaldi af þessu mætti ætla, að um þessi mál vœri fjallað af víðsýni og höfundur reyndi að beita áhrifum sinum til hugarfarsbreytingar í þessum efn- um. En því miður líður ekki á löngu áður en hleypidómarnir laumast að höfundi; hann virðist ékki hafa meira vald á skoðunum sínum en svo, að þegar kemur að þeim störf- um, sem af gamalli hefð teljast kvennastörf eða karlastörf, heldur hann sjálfur þessari skiptingu. Hann talar t. d. um hjúkrunarkonu og hárgreiðslustúlku gersamlega án tillits til þess að nú þegar eru einn- ig karlar farnir að vinna þessi störf. í dœmum, sem sett eru upp til að gera verkefnið áþreifanlegt nem- endum, er þessari skiptingu enn haldið, og þar er eftirtektarverðast dœmið um Önnu: „Anna hafði lokið stúdentsprófi, unnið síðan tvö ár sem flugfreyja. Hénni féll ekki starfið, m. a. vegna þess, að vinnu- tími var óreglulegur. Hún lœrði þá sjúkraþjálfun erlendis, starfar nú sem sjúkraþiálfari og fellur þaS mjög vel." Það er vissulega ánœgju- legt, ef henni fellur það starf, en hefði ekki mátt benda Önnu á, að henni stóð lœknadeildin opin, líka verkfrœðideildin, ef út í þá sálma vœri farið. Er þar kannske líka of óreglulegur vinnutími? Eða situr höfundur ef til vill fastur l hleypi- dómum? Sérstakur kafli bókarinnar ber fyrirsögnina Stúlkurnar. Það er eft- irtektarvert, að engin áherzla er lögð á það, að stúlkur eigi að velja sér œvistarf sem frjálsir einstakl- ingar með persónulegan metnað. Greind eru rök fyrir því, hvers vegna stúlka á að mennta sig. Þar stendur m.a.: „t fyrsta lagi giftast ekki allar stúlkur. Samkvœmt manntals- skýrslum ganga um 10% stúlkna aldrei í hjónaband ... t öðru lagi hefur stúlka enga tryggingu fyrir ævilangri fram- fœrslu, þótt hún giftist. Fjöldi hjónabanda endar með skilnaði ... Það getur líka komið fyrir, að eiginmaðurinn verði veikur eða missi vinnu sina, og þá verður kon- an að afla tekna, eins er, ef mað- urinn fellur frá." Með öðrum orðum: Til þess að stúlka velji sér starfsgrein, þykir nauðsyn, að hún geymi öllum Framhald á bls. 15

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.