Lesbók Morgunblaðsins - 25.08.1968, Blaðsíða 7

Lesbók Morgunblaðsins - 25.08.1968, Blaðsíða 7
Gestabús Einars í Garffjiúsum 100 ara Eftir Gísla Sigurðsson Gestahús Einars í Garðhús- um, sem nú er 100 ára. Xeikn- ingin sýnir bakhlið hússins, en hún er með upprunalegri gerð. Garðhús, steinhúsið sem Einar byggði 1914 og á bak við það til hægri á mynd- inni sést gestahús Einars eldra. Gömlu húsin á sjávarkambinum í Grin davík, sem nú eru að grotna niður sök- um hirðuleysis. legu gerð sinni og væri lítið verk að rífa niðuar pappíriinm, svo gamla timburklæðn imgin femgi aftur að njóta sín. Um skeið var húisið notað sem sumarbústaður, en uim allt langt árabil hefur það Staðið tómt og gagnlaust a'ð öðru leyti en því, að það isru geymdir nokkrir gam'lir mum ir úr búi Einiars í Garðhúsum. Þar er meðal annars gömul spuniavél, hand- smíðuð sem áður var í eign Kvenfélags í Grindavík, en Hlöðver sonur Einairs bjargaði hemni, þegar átti að henda henni þar eru einmig þrír kvensöðlar í góðu ásitandi, harðviðarsögim, sem notuð var við hútsbygiginguna, skirifborð Einairs í Garðhúsum og margt fleira. Þessi dug- mikli íraimfaramaður hafði umsvif bæði á sjó ag landi og vestan við bæiaui standa vegleg peningshús, sem nú hafa raunar verið tekin til annarra rnota. En allt hefuir það verið vandlega gert á sínum tíma, og án efa talsvert á undan sinini aamtið. Atvikin höguðu því svo til að áfram- hald gat ekki orðið á verzluin Einars í Garðhúsum, því börn hans fluttust á aðrar slóðir. En Garðhús eru ennþá í þeirra eigu og nú hefur heyrzt að hugamemn mundu vilja stuðla að því að koma upp einskonar byggðasafni í GartYúsum. Mætti benda á, að þarna ©r líklega kjörið viðfangsefni fyrir Fé- lag Suðurniesjamanina, breppsfélaigið í Grindavík, eða jafnvei Lionsiklúbbinn þar á staðnum, seim skipaður er ágætum mönnum og hefur reynt að láta gott af sér leiða. Ýmsir gamlir Grindvíkingar hafa áhuga á því, að iþarna gaeti risið minjasafn um gamla atvinaiuhætti í Grindavík. Hefur sumt af þessu fólki í fórum sínum merka gripi frá fyrri tíð og mundu þeir verða gefnir til safns ins yrði það stofnað. Keninir þar margra igóðra grasa, og er einstakt að slíkir mumir skuli Knn vera í eigu ein- istaklinga, en sýnir um leið, að ekki hafa al'lir til að bera skeytinigarleysi gagnvart gömlum munum og minjum. Það er smán og svívirða að láta húsið í Garðhúsum grotna niður í óhirðu og ekki á það síður við gestahúisið, sem áð- ui er á minnst. Hér þarf að bregða við skjótt og bjarga því sem bjargað verð- ur. 1 fyrsta lagi þarf að flytja gömlu búðina af sjávarkambinum og koma henni fyrir nálægt Garðhúsabænum. Þar þarf að gera við glugga og að inn- an þyrfti að g;ra búðina sem líkasta því sem hún var. Vera má að önniur hus á sj ávarkambinum séu þess virði að þau væru einnig flutt og ber að athuga það. í hlöðunni, þar sem nú er netaverk- stæði, væri hæ-gt að koma upp sjóminja- safni Grindavíkur og þangað þyrfti að færa bátinn, sem nú er að fúna og grotna niður austur á fjöru. An efa eiga Grindvíkingar enn merka hluti í sínum fórum, sem annað hvort ættu heima á sjóminjasafninu eða byggðar- safni Grindavíkur og eru raunar heim- ildir fyrir því, að fólk bíði með hluti, sem það ætlar að gefa þessu safni ef það verður stofnað. Giestahús Einars eldra í Garðhúsum þarf að gera upp og hafa það sem lík- ast því, er það var. í sjálfu steinhus- inu væri hægt að koma fyrir byggða- safni Grindavíkur og fengi þetta veg- lega hús þá verðskuldað hlutverk. Það er áistæðulaust að allir hlutir, sem söfm- unargildi hafa, séu dregnir til Reykja- víkur og komið fyrir á Þjóðminjasafni fslamds. Byagðasöfnin í Glaumbæ, á Gn:mjaðarstað og umfram allt ann- að, byggðasafnið á Skógum, sýna að þessi smærri söfn eiga mikinn rétt á sér. f Grindavík hlyti slíkt safn að verða meira og minna tengt sjósókn, þar sem Grindavik var og er raunar enn þýð- ingarmikil verstöð. Ég get líka hugsað mér, að til þessa safns yrði keypt eitt- hvað af þeim frábæru málverkum, sem Gunnlaugur Scheving málaði þar á á- kveðnu tímabili, en hanm hreifst mjög af Grindavík. Myndir GunnJiaugs bera það með sér, hvað honum hefur þótt vænt um þetta pláss, hvað hann hefur tign- að þessa nekt í umhverfinu, þessi veðr- uðu bárujárnshús, skipin sem sigla inn og út suindin með sjóndeildarhring hafsins að baki. 25. ágúst 1908 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 7

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.