Lesbók Morgunblaðsins - 19.03.1972, Blaðsíða 10

Lesbók Morgunblaðsins - 19.03.1972, Blaðsíða 10
I Spurningar 1: Af hverju skrifar þú um kvikmyndir? 2. Er nokkur íjstæða fyrir íslenzku þjóðina, til að sækjast eftir kvikmyndalist, innlendri sem erlendri, þegar hún hefur bókmenntir og aðrar listgreinar fyrir? 3. Telur þú, að eftirtalin skilyrði séu nauðsyn þess, að Islendingar geti talizt búa við kvikmyndamenningu, eða viltu nefna ein- hver önnur, sem þér finnst mikilvægari. £f ekki, raðaðu eftirfarandi atriðum í röð eftir mikilvægi þeirra. I. Aðstaða á grundvelli kvikmyndalöggjaf- ar og kvikmyndasjóðs til að skapa kvik- myndir. II. Möguleikar á að sýna þær kvikmyndir, sem framleiddar yrðu hér heima og að koma þeim inn á erlendan markað. ni. Tækifæri til þess að sjá það bezta, sem gert er í kvikmyndaheiminum, svo að okkar eigin kvikmyndaframleiðsla ein- angrist ekki, heldur taki mið af því bezta og standist samanburð við það. 4. Hvert er hlutverk kvikmyndahúsanna? Hafa þau einhverjar skyldur gagnvart áhorfand- anum og menningu Iandsins, eða er staða þeirra svipuð og venjulegrar gróðaverzl- unar? 5. Hvernig er kvikmyndavali kvikmyndahús- anna háttað nú? Vantar nokkuð upp á að við fáum að sjá það athyglisverðasta, sem framleitt er hverju sinni, þótt nokkur drátt- ur verði á að kvikmyndirnar berist? Hvaða gildi hafa mánudagssýningar Há- skólabíós? Telur þú, að þær hafi áhrif á myndaval annarra kvikmyndahúsa? Er hugs anlegt, að sérstakur áhorfendahópur mynd- ist um þessar sýningar og fæli frá almenna aðsókn að þeim? 7. Hver er ástæðan fyrir því, að kvikmyndir eftir ýmsa nýja og jafnframt þekkta og virta kvikmyndahöfunda, sem hlotið hafa ótvírætt lof erlendis vekja ekki áhuga hins íslenzka kvikmyndaáhorfanda? Réttlætir þessi staðreynd þá skoðun kvikmyndahúsa- eigenda, að ófært sé að sýna slíkar kvik- myndir, sem hlotið hafaJcenniheitið listræn- ar kyikmyndir, hinum almenna kvikmynda- hússgesti? 8. Hvert er hlutverk þeirra, sem fást við að skrifa um kvikmyndir? A hvað leggur þú höfuðáherzlu í skrifum þínum? 9. Telur þú, að kvikmyndagagnrýni og fréttir hafi áhrif á, hvaða myndir kvikmyndahúsin taka til sýninga? Hvaða skilyrði þárf kvikmyndagagnrýnand- inn að uppfylla (þekking, afstaða til póli- tískra mynda, tízka og sígildi) til þess að svara kröfum þeim, sem áhorfandinn og lesandinn gera til hans? Lest þú erlend kvikmyndablöð? Hver? Er þörf fyrir íslenzkt kvikmyndablað eða jafn- vel íslenzka þýðingu góðs erlends kvik- myndablaðs? (Sbr. franska ritið Cahiers du Cinema og enska þýðingu þess). 6. 10 11. Erlendur Sveinsson lCvikmyndir A» INBANFÖRNC hefur matt finna sfvaxandi áhugra hjá fólki á kvikmyndum ogr ekki hvnð sizt þeim myndum, sem ekki eru grerðar fyrir afþreylngr- una eina. Hér er á ferðum sannkaflaður ahugri a vel gerðum myndum, sem hafa eitthvað sérstakt fram að færa ogr vakið grcta til umhugrsunar um nokkur þau vandamál, sem alla varða. Sú tizka að fara f biö einungris tU þess að fara ! bli hefur verið á undan- haldi, enda þótt ekki sé þar með sagrt, að fðlk skreppi ekki enn i bío til þess að slappa af oir siá áhygrg-jum á frest, „Égr verð fyrst ogr fremst var við áhugraleysið á svonefndum listrænum myndum I eldrl aldursstigrum fslenzkra kvikmyndahusgresta,*' scgrir Björn Vigrnir Sigrurpálsson, einn þeirra mörgu, sem nú fást við að skrifa um kvikmyndir. Kvik- myndaskrif hafa vafalaust aldrei verið jafn fjöl- skrúðugr f islenzku kvikmyndalffi ogr nii, enda f bein- um tengrslum við hinn aukna áhugra kvikmyndahus- gresta. I>etta hlýtur fólk að finna. A.m.k. er eitthvað alvegr sérstakt við að sitja f troðfullu Háskóbihiól hverja mánudagrssyningruna á fætur annarri, eftir að hafa vanizt arum saman grisnum sætaröðum í þvf stóra húsi. Einnigr má heyra í strætísvögrnura ogr á gratnamótum fðlk ræða sin á milli um dðmana, sem myndir fá f fimmtudagrskvikmyndasfðu Morgrunblaðs- ins, en hún, ásamt sunnudagrskvikmyndasfðu Þjðð- viljans, eru orðnir fastir liðlr, sem teknir eru til at- hugrunar f amstri hversdagrslelkans. Skrif þessara ötulu manna ráða stundum miklu um hvaða biömynd folk fcr að sjá. f.c-iKur þvf ekki ýmsum forvltnl á að vita einhver deili á kvikmyndagragrnrýendunum, serh beinlfnis eða ðbeinlfnis hafa áhrif á bfðval þeirra? Kvikmyndaþatturinn grerir a.m.k. fastlegra rað fyrir því. 1 þessum ogr tveimur næstu þáttum verða þvf kvikmyndagragrnrýnendur dag;blaðanna kynntlr með þvi að legg-ja sömu spurningrarnar fyrlr þá alla. Þess- ar spurningrar, sem fylgrja hér á eftir, ættu að lelða skoðanir hvers um sigr í ljðs, og: jafnframt fylgrlr hverjum örstutt æviág-rip, sem þeir sjálfir hafa tek- ið saraan. Spurningrarnar ættu að auki að varpa U6si á þá hlið fsfenzkrar kvikrayndamenningrar, sem einkum snýr að gragrnrýnendum ogr vekja til frekéri umhugrsunar og umræðu. Athugað verður m.a. hvort kvikmyndahúsin taka næ grjanlegrt tillit til ahorfenda sinna ogr svara auknum áh ugra þeirra með markvissu myndavali. SIGURÐUR SVERRIR PÁLSSON Persónulýsing: Aldur 26. Stúdentspróf frá M.R. 1965, stund- aði nám í heimspeki í Háskólanum árið eftir. Eyddi árun- um 1967 og '68 á kvikmyndaskóla í London. Starf: Kvik- myndatökumaður við sjónvarp. 1: Af eigingirni. Ég geri það til þess að þurfa að kryfja þær myndir, sem ég sé, læra af þeim en ekki bara gleyma þeim um leið og ég stend upp úr sæti mínu, að sýningu lokinni. 2: Alveg tvímælalaust. Hvers vegna er hins vegar efni í heil an þátt. 3: Mér virðist þessi spurn- ing það vel orðuð að hún standi undir sér sjálf. Ég játa I. II. og II. lið en vildi kannski bæta IV. lið við: Kvikmynda- safn og kvikmyndafræðsla á þess vegum. 4: Hlutverk þeirra ætti að vera að sýna sem fjðlbreytt- ust sýnishorn af því, sem gert er af kvikmyndum í heiminum og þar í liggur skylda þeirra til áhorfenda. Gróðasjónarmið- ið er hins vegar látið ráða i allt of mörgum tilvikum. 5: Vali og vali ekki. Eftir því sem ég kemst næst eru þessi vesalings kvikmyndahús okkar þrælar bandarískra auð valdsfyrirtækja, sem píska þau áfram og skipa þeim að sýna alla sína framleiðslu. Hvers vegna kvikmyndahúsin láta þrælka sig svona er mér ennþá hulin ráðgáta. 6: (a) Gíldi mánudagsmynda er ótvírætt og þessa viðleitni ber að þakka I einu og öllu: (b) Að einhverju leyti. Mér er kunnugt um það, að ef einhver mynd svo mikið sem lyktar af því, sem mætti kallast list eða menning, þá neita ákveðin kvikmyndahús algjörlega að koma nálægt henni. Enda líta þessir kvikmyndahús- eigendur á mánudagsmyndir sem sína ruslakistu, i hverja þeir geti fleygt því, sem þeir ekki þora að snerta sjálfir. (Hér komum við annars inn á anzi merkilegan hlut: hvernig geta kvikmyndahúsin sneitt að vild hjá þeim myndum, sem þau álíta listrænar á sama tima og þau þykjast nauðbeygð til að sýna myndir, sem almennt kallast rusl?) (c) Það er þvi miður hugsanlegt. 7: Mér finnst felast i þess- ari spurningu röng fullyrðing. Þ>etta er upp og ofan eftir höf- undum og myndum, auk þess sem þær vekja yfirleitt allar áhuga, bara mismunandi mik- inn. Ástæðan fyrir þvi að ýms- ar myndir eftir þekkta höf- unda ganga ekki I almenning tel ég að sé að hluta til sú, að áhorfendur eiga þess ekki kost að kynnast þessum höfundum og þar er kvik- myndahúsunum sjálfum um aS kenna. Þau hljóta að ein- hverju leyti að móta smekk gesta sinna og þau hafa kosið aS höfSa til lægstu hvata þeirra til að auðgast á, ganga beina breiða veginn, í stað þess að kynna fyrir þeim og gera þá móttækilegri fyrir betri myndum. Það er engán veginn afsakanlegt að húsin sneiði hjá margumræddum list rænum myndum, og það væri alls ekki fráleit hugmynd, að þau yrðu skylduð til að sýria Framh. á bls. 12 19. marz 1972 10 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.