Lesbók Morgunblaðsins - 12.10.1975, Blaðsíða 16
Brekkuhús
á Stára-
Vatnsskarði
Framliald af bls.6
þegar hann gekk út og mælti við
sambýlinga sina, „að 'nú væri
venju brugðið fyrir sér: allir hlut-
ir í kringum sig kæmi sér svo
undarlega fyrir sjónir og líklegast
ætti hann skammt eftir ólifað“.
Hann kvartaði um vanlíðan,
sagðist hættur við ferð sína að
Valadal þann daginn og lagðist
fyrir. Rannveig færði honum til
hressingar heitt kaffi með brenni-
vínstári saman við. Síðan rann
Hjálmari svefn í brjóst. Hann
svaf langa stund og rumskaði þá
loks lítið eitt þegar Bjarni hafði á
orði ,,að ekki færi vel um höfuðið
á honum, og lagaði það“. Um nón-
bil þennan sama drottinsdag
hvíldi Hjálmar skáld frá Bólu
örendur í rúmbálki sínum. Yfir
liðinn líkama hans signdu tveir
fátæklingar, góðhjartaðir en svo
afskiptir veraldargengi, að
Glaumbæjarprestur lét vera að
telja þá til lifandi manna.
Jón Árnason á Víðimýri var
smiður. Hann gerði kistu að líki
Hjálmars og vandaði verk sitt. Sú
kista hefur verið svört að sið
þeirrar tíðar. Ritaó er að hún
stæði í Viðimýrarkirkju eftir að
kistulagt hafði verið. Efalitið má
skilja þetta svo, að lík Hjálmars
hafi menn fært til kirkju á Víði-
mýri mjög stuttu eftir dauða
hans, enda lá ekki annað beinna
við — hæpið að það gæti staðið
uppi í beitarhúsunum, í kró þar
sem bjuggu tvær manneskjur.
Bólu-Hjálmar var jarðsunginn
4. dag ágústmánaðar. Nokkrir vin-
ir hans úr Húnaþingi komu til
þess að bera hann til moldar ogf
var það samkvæmt ósk hins látna.
Einnig kom að vestan Markús
prestur Gislason í Blöndudalshól-
um. Hann hélt húskveðju í Víði-
mýrarkirkju, hvarf að því búnu
vestur aftur, en kistan var flutt
sem leið lá til Miklabæjar austur
Vallhólm og yfir Héraðsvötn hjá
Stokkhólma. „Jón á Vfðimýri og
Pétur í Valadal og fleiri bændur
úr nágrenninu fylgdu Hjálmari
til grafar,“ segir í Bólu-
Hjálmarssögu.
I Miklabæjarkirkju talaði
staðarprestur, séra Jakob
Benediktsson, að beiðni tveggja
Hjálmarsbarna, en sjálfur hafði
Hjálmar ekki viljað tölu yfir sér
og var prestur óundirbúinn og
tregur til. Líkaði gestum misjafn-
lega ræða hans, herma munnmæli
og ennfremur það, að rekið hafi á
ofsaveður í Blönduhlíð, þrumandi
rok og síðan úrhelli, þegar útförin
var gerð; kallaðist þetta
Hjálmarsbylur síðan og átti að
vera til sannindamerkis um
kynngi Bólu-Hjálmars sem hefði
magnað þessi ólæti sem kveðju til
gamalla sveitunga. Sögunni fylgir
að jarðarfarardaginn hafi verið
logn, heiðríkja og blíðúveður um
allt héraðið og hvergi hvesst
nema í Blönduhlíð. Það er vel
trúlegt að veður hafi náð sér þaf
upp þennan dag meira en í nær-
sveitum, þvi svo er stundum og
þykja engin jarteikn. En munn-
mælin um lognið í héraðinu alls
staðar nema í Blönduhlíð meðan
sungið var yfir Bólu-Hjálmari eru
skröksaga. Miðvikudaginn 4.
ágúst 1875 var hvassveður af
suðri í Skagafirði, hiti 13 stig á
mæli Ólafs í Ási og gekk á með
skúrum. Sama veður var daginn
áður nema litlu hlýrra og þá hékk
hann þurr. Daginn eftir
„Hjálmarsbyl" hélzt enn svipað
veður, þó hvassara og með
rigningarhryðjum.
Nú var þá Hjálmar Jónsson frá
Bólu, hinn mikli bassasöngvari
meðal íslenzkra skálda, lagztur í
þá gröf sem hann svo oft hafði séð
gína kalda í móti sér. Mörgum
sem dóu hafði hann hlaðið lofköst
í bragartúni. Einn var Arni
Sigurðsson bóndi í Stokkhólma,
völundur á allar smíðar. Um hann
kvað Hjálmar — og skulu þau orð
fara hér síðust, líkt og þau hefðu
verið lögð af öðrum á kistu hans
sjálfs:
Fallin er til foldar
sú hin fræga eik,
sem laufguð var lista blóma,
sterkbyggð lengi stóð
og storma þoldi
mannviðar á mörk.
Hannes Pétursson
l’tj;rfandi: II.f. Artakur. Rcvkjavfk
Framkt .slj.: Ilaraldur Stcinsson
Ritstjórar: Mallhías Johanncsscn
Sl> rmir (iunnarsson
Rilstj.fllr.: I.ísli SÍKUrðsson
AuKlysinuar: Arni (iarðar Krislinsson
Rilstjórn: Aðalslrwli 6. Sírni 1(1100
Sunira heimilda þáttarins hér að framan er
getið jafnharðan f lesmálinu, en ótaldar eru
þessar hel/t: Ritsafn Hjálmars Jónssonar frá
Bólu I—III, Kvk 1963, í útgáfu Finns Sig-
mundssonar; f II. bd. eru skýringagreinar við
kvæði Hjálmars, í III. bd. æviágrip hans eftir
F. Sigm., einnig frásagnir kunnugra manna
af skáidinu. Ýmsar skagfir/kar og
húnvetnskar kirkjubækur. Úttektahækur og
hreppsbækur Seyluhrepps (f Héraðsskjala-
safni Skagfirðinga). Skiptabækur Skaga-
fjarðarsyslu (f Þjóðskjalasafni). Jaröa- og
búendatal í Skagafjarðarsýslu, Rvk
1950—59. Ævísaga Gfsla Konráðssonar Rvk
1911—14. Morgunblaðiö 17. apríl 1966
(viðtal Matthfasar Johannessen við Arna
Bjarnason). Tindastóll 4. tbl. 1962 (úr endur-
minningum Pálma Péturssonar frá Valadal).
IVlildur?
9B
TffliWfiapM ■
Já,en ekkivið fítu og
matarleifar.
Palmolive-uppþvottalögurinn
er mjög áhrifamikill og gerir
uppþvottinn Ijómandi hreinan og
skínandi — jafnvel þóttþérþurrkið
ekki af ílátunum.
Jafnframt er efnasamsetningin
í Palmolive þannig, að hann
er mjög mildur fyrir hendurnar.
Prófið sjálf...
Palmolive í uppþvottínn
mm U' i ■. r. r*rwrrrmim
: