Lesbók Morgunblaðsins - 10.03.1979, Blaðsíða 10

Lesbók Morgunblaðsins - 10.03.1979, Blaðsíða 10
Radiöaktíft líf •'ramhald af bls. 9. ¦Cjarval, er hann málaöi myndina „Kona neö barn á armi" eins og skýrt veröur rá hér á eftir. í bók sinni um Jóhannes Kjarval lýsir löfundur, Thor Vilhjálmsson, vinnu- itofu meistarans og segir þar m.a.: Víða eru myndir af mönnum sem af iinhverjum ástæðum hafa sótt á hug- mn, persónur úr viðburðum daganna söa gömul kynni... Á mörgum stööum sru greinar úr blööum veggfestar, Ijóö. itundum gæti flogiö í hugann, aö nyndirnar og dagblaöasnipsin væru til »ess aö summa upp dægurmál sam- élagsins hverju sinni." Lýsingin er lengri þótt meira sé ekki ilfært hér. Þegar ég kom til Reykjavíkur i þeim árum eftir aö við kynntumst, ;om ég alloft inn í vinnustofu hans í \usturstræti. Minnist ég vel blaöasnifs- inna og veggföstu myndanna sem Thor alar um. Dagblðö flæddu oft um öll |ólf, sem bent gat til þess að Kjarval ylgdist vel með því sem gerðist í :ringum hann. Voriö 1961 heimsótti ég lann í Austurstræti og þykist ég muna >aö rétt, aö þaö hafi veriö „blaðasnifs- n" með fréttirnar frá Kongó og myndir >aöan sem þá voru á veggjum vinnu- ¦tofunnar, aö minnsta kosti man ég jreinilega eftir innrömmuöu greininni úr ^orgunblaöinu, sem tilfærð var hér að raman meö myndinni af Pauline .umumba þar sem hún teygir upp tendurnar í örvæntingu. Glæpirnir frá Kongó klingdu í eyrum ig blöstu við augum meistarans og ukku smám saman til botns í viö- væmri sálu hans svo hann telur sig tiga hlut aö þeim eftir því sem hann agöi sjálfur og vitnaö er til hér aö aman. Tilfinningin um hlutdeild í glæpnum etur oröiö aö nístandi kvöl í líkingu viö ársaukann sem sandsteinkorníö eldur skeldýrinu komist þaö innundir kel þess. Bæöi fara þau eins aö, stamaöurinn og skelin; þau losa sig viö árindin meö því aö búa til periur. Mörg stperlan hefur oröiö til af þessum rsökum, og þannig held ég að myndin kona meö barn á armi" hafi orðið til. 1eð henni er listamaöurinn aö losa síg ndan meðsekt; losa sig viö hlutdeild- ía í glæpnum og þar meö sársaukann r sálinni og honum tekst þaö svo jllkomlega að nokkrum árum eftir aö tyndin var máluö, kannaöist málarinn kki viö sjálft mótíviö, eins og áöur var agt. Meö þaö í huga sem sagt hefur eriö um hugsanlega kveikju aö mynd- íni skulum við virða hana fyrir okkur. í forgrunni myndarinnar blasir viö vertingjakona í miklu uppnámi meö amanhniprað og skelfingu lostið barn vinstra armi, — hún snýr baki aö horfendum. Hallinn sem er á konunni g hinar hvítu eða Ijósu línur sem hún fmarkast af og eins og sveiflast í ringum hana valda því aö áhorfandan- m finnst hún á hraðri ferð útaf íyndfletinum. Hin þeldökka kona er meö auörakað höfuð, hvirfil og hnakka og egrakrullur í vöngum. Hún er ber niöur ö mitti. Allt fer þetta saman viö það sm blööin sögöu um útlit og hegöun kkju Lumumba. Hún teygir frá sér ægri handlegg. Neöri hluti hans lyndar útlínur á baki og sitjanda ggjandi manns í rauöum buxum'sem sygir dökkan fót sinn út í hægra horn tyndarinnar, neöanverörar. Framhand- Framhald á bls 14. Bjarki Jóhannesson arkitekt og verkffræöingur skrifar um arkitektúr og umhverfi II. grein UPPRIM 06 ÞR01I BYGGINGARLISTAR Er íslenskt umhvarfi kalt og hráslaga- legt? Æ fleiri íslendingar feröast nú til utlanda, og Það fer ekki hjá Því, að mörg okkar spyrja þessarar spurningar, eftir aö hafa virt fyrir sér gömul skrautleg hús og gróin hlýleg hverfi par. Þegar heim kemur, blasa svo við okkur kaldranaleg og óskipuleg steinhús, grátt malbik með æöandi ófreskjum og óræktarblettir par á milli. Við byrjum e.t.v. að afsaka okkur með bví, aö við höfum svo lítinn trjágróður, en afsakanir duga skammt til að bæta umhverfið. Við verðum einnig að leita annarra skýringa. Hafa arkitektar að einhverju leyti brugðist hlutverki sínu, eða er skýringin e.t.v. þveröfug, að peir hafi ekki fengiö aö ráða nógu miklu? Sennilega er hetta hvort tveggja rótt að einhverju leyti. í fyrri greín minni hór í Lesbókinni gat 6g lauslega um starfssvið og hlutverk arkitekta. Þar nefndi óg, að ekki væru allir sammála um pað, hvort arkitektúr væri listgrein. Þegar að er gáö, eru Það Þó oftast menn, sem lítinn áhuga hafa á mannlegu umhverfi, sem Þræta fyrir Það. Á ferli mínum, bæði sem verk- fræöingur og arkitekt, hef ég t.d. Því miöur kynnst allt of mörgum verk- fræðingum og tæknifræðingum, sem eru mjög neikvæðir gagnvart jákvæðri umhverfismótun og arkitektúr. En hvaða Mykerinus-, Keírens- og Keopspýramýdarnir. Eitt atyngri hoíum Egypta, byggt um 100 í.Kr. á eyju íNfí. 2)

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.