Lesbók Morgunblaðsins - 16.05.1987, Blaðsíða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 16.05.1987, Blaðsíða 6
Gunnsteinn Gíalason við múrríatu á vinnustofu sinni. LÍFSORKA í STEINSTEYPU Gunnsteinn Gíslason vakti athygli er hann kom fram með sýningu á múrristum á Kjarvalsstöð- um árið 1982. Þetta var fyrsta einkasýning listamannsins, en hann hafði þá unnið í nokk- ur ár að þessari myndgerð, sem á ítölsku í^linn«itfiÍ¥lIl r^íslasnn neMstsgraffiatoogsamanstenduraflituð- og gróft undirlag. Listamaðurinn ristir síðan VJlIIlHslClIllI \jrI»l<l»UIl um múrlögum, sem lögð eru á vírbindingu I teikninguna misdjúpt í múrinn til að ná ólík- hefur lagt stund á þá tækni í myndlist, sem nefnd er múrrista. Hér segir frá list Gunnsteins í tilefni sýningar hans, sem verður opnuð á Kjarvalsstöðum í dag EFTIRGUNNARB. KVARAN um litbrigðum upp á yfirborðið. Þótt múrristan sé nýstárleg aðferð til myndgerðar fyrir okkur íslendinga er þetta ævagömul tækni. Fyrstu minjar af múrrist- um eru frá 13. öld og líklegt er að handiðn- aðarmenn hafi þekkt þessa aðferð enn fyrr. Á Endurreisnartímanum var múrristan not- uð til jafns við freskóaðferðina, líkt og mörg fögur dæmi á ítalíu vitna um. Þessi myndgerð féll síðan nánast í gleymsku í nokkrar aldir eða allt fram á seinni hluta 19. aldar, þegar hún var endurvakin og á þessari öld hefur það mjög færst í vöxt að myndlistarmenn nýti sér þessa varanlegu sköpunaraðferð. „ Gunnsteinn Gíslason fæddist árið 1946. Á árunum 1963—67 stundaði hann nám við Myndlista- og handíðaskóla íslands í kenn- aradeild og frjálsri myndlist. Hann dvaldi um tveggja ára skeið í Edinburgh College of art og lagði sérstaka stund á glerhönnun og veggmyndagerð. Til Svíþjóðar fór Gunn- steinn árið 1972 og nam kennslufræði við Konstfackskolan. Þaðan lauk hann prófí árið 1975. Auk þess að stunda listsköpun hefur Gunnsteinn kennt við Fjölbrautaskól- ann í Breiðholti og Myndlista- og handíðaskólann. Gunnsteinn Gíslason er því einn þeirra listamanna sem stunduðu nám í 7. áratugn- um, þegar framsæknir listamenn settu afgerandi spurningarmerki við listhugtakið og leiddu inn ný efni og aðferðir til listsköp- unar. Á þessum tíma stóðu því ungir lista- menn, kannski fremur en nokkru sinni fyrr, andspænis vali á milli hefðbundinna aðferða eða þess að leita inn á óþekkt mið og í raun finna upp sinn eigin tjáningarmiðil. Gunn- steinn Gíslason hélt sér við hefðina og leitaði fanga Iangt aftur í söguna. Gunnsteinn er eini íslendingurinn sem unnið hefur mark- visst með múrristur. Síðastliðinn áratug hefur hann gert hefur hann gert tilraunjr með ólíkar formgerðir og kannað möguleika miðilsins. Þegar litið er yfir þennan tíma má vel greina einar þrjár formgerðir, sem hafa verið hvað mest áberandi í listsköpun Gunnsteins. Fyrst er að nefna myndgerð, sem stendur einna næst hefðbundnu mál- verki. Listamaðurinn heldur hinum hefð- bundna myndramma og samfelldri frásögn. Eru þetta yfirleitt kyrrlátar og ljóðrænar náttúrustemmningar, líkt og við höfum kynnst í verkinu i Gegnum loftmúrinn frá árinu 1984. Fuglinn klýfur loftstrauminn og formin, sem endurtekin eru yfir mynd- flötinn, ríma við form fuglsins. í annari formgerð deilir listamaðurinn myndfletinum upp í geometrískar einingar, sem heldur myndbyggingunni í fullkomnu jafnvægi samtímis sem hin geometríska grind virðist hafa það hlutverk að riðla staðar- og tíma- einingu myndefnisins. Þessi formgerð getur oft leitt af sér nánast óhlutlægar myndir, líkt og við sjáum í verkinu Ferningsleikur frá árinu 1981. Þriðja myndgerðin er vafa- lítið sú framsæknasta og frumlegasta hjá listamanninum. Þar riftir listamaðurinn hin- um ferhyrnta myndramma, leysir upp form og hluti og framkallar ærslafulla hreyfingu, sem minnir um margt á sundurgreiningu og formskrift fútúrismans. I þessum mynd- um afmarkast myndramminn af innri formum myndverksins, formum, sem lista- maðurinn hefur frelsað frá myndfletinum, umbreytt og sundurgreint í sína frum- krafta. Það er því ekki ímyndin af ein- hverjum hlut eða fyrirbæri sem listamaður- inn vill miðla heldur fyrst og fremst sú orka sem í hlutnum býr. Þessi vilji listamannsins til að framkalla þróttmikla spennu og hreyf- ingu á myndfletinum hefur beint augum hans að fjjúgandi fyrirbærum, einkum fugl- um og fígúrum, sem hafa verið losaðar undan jarðneskum veruleika og athafna sig Ferningsleikw, 1981.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.