Lesbók Morgunblaðsins - 15.10.1988, Blaðsíða 2

Lesbók Morgunblaðsins - 15.10.1988, Blaðsíða 2
HvaöerGERNETIC? Er ioabbamein hörgulsjúkdómur? Honev^;fs°ste^ | MrövikuJí^nn tS. Btóí «&- -feí *nii<tiM Viftiw íihyí&sveíd gííin tan „McM«d fcr*M*»- fnevw" ttm PötiMÍS Sveím**n, vétteJtftí UaláíKím'tesArí^Íar íkuxl)*£ufitfts. Lcsandöui t*a :,d!wAkw ínnsýn f •'*¦«*> NrMbUKlMI I " V . ut—. 'xanijflkli afí tcfc* MShB*»| CÍ tíMUMÍ* HW**Jir: JðNWMta Bfcíím UAvtics- «í Mnn*3*Mftt »««6»" «í c! w***"""" ¦*•" g,^,,, (^ ¦„„ o«w«*k «* CM*Þ yá h*et> ^ej-jí*'-1 'vttrt £t {n« p*'*!no*<*5' IIJ? Wf * te««*> 'W *4tf |éW? f„ vnsfiteM va-n gwt: ef íietfi f.unnítromcnn k«& rtMKftð Uf Kiáíiinna Mcð twi uro h*trt «*«?«( í tijlifnTir * ''"C1" "* t<w' tv-ws^tnjaf: it**. 1874, s c/rí/c er wfa gfg" krabbameini erþað auðvitað stór • js^ að kyngjafyrir alla þá sem trúa staðfastlega á mátt 1 iiúlímaaðferða." FYRHHW\W>¥ 'm^m LAWKM)»; m UMLAETRILE *<: ****** lek»»r,&tft»ðtitattft- **** þöwtufir btía v«n»tetaa* -mh*" liiee# voni ul itaðaí. i>i fcíat^ rasAí^trtwfc, semr - •* »»»-< v—" - '-'- -~»*í«fp«* íoost «1 817 '*" ** wcrið ; KrattHverk með blómaðrjókornum, uppgötvanir nýrra vítamína (P-vítamín er ekki til) ognýjasta nýtt Geraetie!Þetta er brotafþví árvali undralyfia sem okkur er boðið uppá árið 1988. OFURSKAMMTAR VÍTAMÍNA OG LAETRILE fyrri hluta þessarar greinar var minnst á hvernig vítamínin verka sem bætiefni og efhasambönd. Greint var frá því hvernig ofurskammtar vítamína (OSV) gátu verið hættulegir'og hvers vegna notkun þeirra væri byggð á misskilningi. í lokin var fjallað um C-vítamín og þér verður því haldið áfram. C-VÍTAMÍN, STÓRHÆTTULEGT í STÓRUM SKÖMMTUM Ýmis neikvæð áhrif af ofurskömmtum C-vítamíns (tífaldur dagsskammtur eða meira) eru þekkt. Áður hefur verið minnst á ógleði, krampa í kviðarholi, niðurgang, gallsteinamyndun, rangar niðurstöður sýkis- prófs, truflun á virkni lyfja og skyrbjúg hjá ungabarni vegna ofneyslu móður á með- göngutíma. Dæmi eru til um að einstakling- ar, sem hafa arfgengan sjúkdóm sem nefn- ist sigðkprnablóðleysi hafi látist af völdum ofneyslu C-vítamíns. Það sem gerist er að afoxandi áhrif vítamínsins breytir lögun rauðu blóðkomanna verulega hjá þessum sjúklingum þannig að þau geta ekki borið súrefni. Ef sjúklingur er með ristilkrabba- mein er mælt blóð í saur. Þetta próf verður neikvætt hjá þeim einstaklingum sem neyta of mikils C-vítamíns. Sterk afoxandi eftia- verkan C-vítamíns hefur einnig áhrif á önn- ur vítamín. Tilraunir hafa sýnt að ofur- skammtur C-vítamíns geti eytt 50-95% af B12-vítamíni úr fæðunni. Ef nægt járn er til staðar þá verndar það B12-vítamínið. C-vítamín hjálpar til við nýtingu járns en of mikið af C-vítamíni getur einnig valdið járneitrun. C-Vf TAMÍN OG KVEF Því hefur alloft verið haldið fram að C- vftamfn lækni kvef. Engar vísbendingar eru til þess að svo sé. Einnig hefur því verið haldið fram að það stytti meðgöngutíma kvefsins. Ein stór rannsókn gaf vísbending- ar um að svo gæti verið en munurinn var lftíll. Árið 1976 birtist grein í hinu virta læknariti "New England Journal of Medic- ine" um að indíánabörn hafi síður fengið kvef við að neyta ofurskammta af C- vítamíni. Þegar tilraunin var framkvæmd á réttan hátt og leiðrétt fyrir þóknunarhrifum með óvirku platlyfi fengust allt aðrar niðúr- stöður, þ.e. að C-vítamín kom ekki í veg fyrir kvef hjá þessum börnum. í Kanada var 2.000 einstaklingum skipt í átta hópa. Tveir þeirra fengu platlyf en hinir sex fengu ofurskammt af C-vítamíni. Niðurstaðan varð sú að sá hópur, sem fékk sjaldnast kvef var annar plathópurinn, sem þýðir að ofur- skammtur C-vítamíns hefur ekki áhrif á kvef. engináhrifá Gedklofa Heldur Um tíma var mikið skrifað erlendis um að ofurskammtur C-vítamíns gæti haft áhrif á geðklofa. Slíkt er algjörlega ósannað. Hópur bandarískra geðlækna á vegum sam- taka þeirra, fór yfir allar rannsóknir sem fundust um áhrif OSV á geðræn vandamál og gáfu síðan út þá yfirlýsingu að fullyrðing- ar um að OSV hefðu jákvæð áhrif á geð- heil.su væru með öllu úr lausu lofti gripnar. Ekki ein einasta marktæk rannsókn gat sýnt fram á nokkur tengsl. OFURSKAMMTUR ní asíns Neikvæð áhrif ofurskammta af níasíni (eitt B-vítamínanna) eru margvísleg. Til að byrja með eru þau mild sbr. roði og kláði en enda á lifrarskemmdum og truflunum á efnaskiptum gallrauða, sem veldur gulu. Algeng einkenni eru húðsjúkdómar, hækkaö sykur- og þvagsýrumagn í sermi og veru- lega hækkað magn lífhvata sem koma frá skemmdri lifur. Tekist hefur að sýna fram á að ofurskammtur níasíns lækki þríglys- eríð í blóði en ekki var sýnt fram á að dán- artíðni lækkaði þessvegna. Aftur á móti var sýnt fram á truflanir á hjartaslætti, á starf- semi meltingarfæra og óeðlilega efnasam- setningu blóðsins. E-VÍTAMÍN E-vítamíni hefur mjög mikið verið hamp- að sem kynörvandi af fjölda leikmanna. Líklega er það rétt fyrir þá sem vilja trúa því en að öðru leyti hefur það engin áhrif til örvunar á kynlífi. Þóknunarhrifin (ímynd- unin) ein valda mestu hér um. Upphaf þeirra fullyrðinga að E-vítamín geti verið kynörv- andi er að finna í rannsókn frá þriðja ára- tugnum þar sem E-vítamín var fyrst ein- angrað. Óll fita var fiarlægð úr fæði til- raunarotta og sett aftur í fæðið að undan- skildum einum hluta, sem innihélt E- vít.amín. Rotturnar urðu lasnar og þróttlitlar (einnig kynferðislega). Þegar E^vítamín- hlutanum var bætt aftur útí fæði dýranna, fengu þau þróttinn aftur og þar með kynget- una. Þessi rannsókn hefur verið notuð til að styðja fullyrðingar um að E-vítamín auki kyngetuna. Skortur á E-vítamíni getur Ieitt til þess að rauð blóðkorn springa vegna galla í frumuhimnum þeirra. Við eðlilegar aðstæður er ekki þörf á aukaskammti. Ef mikil loftmengun er (oxunarmiðlar) eða ef einstaklingur er haldin tilteknum sjúk- dðmum, þarf stundum að auka E-vítamfn- neyslu, en ekki er þörf á ofurskömmtum. Við sérstakar aðstæður hjá börnum og fyrir- burum er einnig þörf á aukaskammti. Ýmis sjúkdómseinkenni hafa komið í ljós við notk- un ofurskammta E-vítamíns. Nokkur þeirra eru m.a. slæm áhrif á húð og himnur, bólg- ur í munni, sprungnar varir, meltingartrufl- anir, þróttleysi vöðva, lágur blóðsykur, auknar blæðingar og ýmis hrörnunarein- kenni. Laetrile Svindlið Um tíma var eitt vinsælasta „hollefnið" í BandaríkjUnum blásýra (Cyanide). Er um að ræða efnasamband, sem hefur verið nefnt Laetrile. Laetrile á að lækna krabbamein. Til að gefa því trúverðugt nafn var það kallað B17-vítamín, enda voru engin lög til sem bönnuðu slíkt í Bandaríkjunum. Meira að segja var hægt að nefna arsehik B18- vítamín. Með þessum hætti fékkst leyfi til sölu Lateriles. Kenningin um að Laetrile lækni krabbamein byggist á því að eitrið eigi að losna í krabbameinsfrumunum ein- göngu og drepa þær, en í ljós hefur komið að það hefur einnig áhrif á aðrar frumur líkamans. Eins og öll önnur efnasambönd eru þau ekki hættuleg fyrr en í of miklu magni. Það munu þó vera miklar líkur á því að fólk geti fengið of mikið af blasýru úr laetrile og aprikósusteinum. í Mexíkó er t.d. frægt heilsuhæli þar sem krabbamein er meðhöndlað með Laetrile. Hefur verið staðfest að sjúklingar þaðan hafa þurft á meðhöndlun að halda vegna blásýrueitrun- ar. Á hverju ári í Bandarikjunum hafa ver- ið staðfest dánartilvik vegna Laetrile-eitrun- ar. Víða í Bandaríkjunum hefur lögregla þurft að fjarlægja Laetrile og aprikósusteina úr hillum heilsubúða. í Merck-efnalistanum er Laetrile skráð sem eitur sem er ranglega talið lækna krabbamein. Þannig hefur það verið skráð frá 1840. Margir læknar og lyfjafræðingar telja að notkun Laetriles sé banvæn og að þeir sem hvetji til notkunar þess geti verið að fremja morð! MORÐSAGA! Lítil stúlka átti að gangast undir augnað- gerð til að fjarlægja krabbameinsæxli. Læknirinn taldi góða möguieika á bata þar sem æxlið hafði ekki náð að breiðast út. Þa gerðist það stuttu fyrir aðgerðina að í biðsal spftalans hitta foreldrarnir hjón sem sögðu að kírópraktor (hnykklæknir) hefði læknað æxli í höfði sonar þeirra án skurðað- gerðar. Eftir að hafa hringt í kírópraktorinn og lýst astandi dótturinnar sagði hann að hægt væri að Iækna hana með því að ná réttu efnajafnvægi í líkamanum. Foreldrar stúlkunnar tóku þá ákvörðun að hætta við skurðaðgerð, sem hefði haft í för með sér augnmissi en lfklegast bjargað lífí stúlk- unnar. Kírópraktorinn gaf stúlkunni vítamín og "bætiefni", sem nefnist Laetrile en allt kom fyrir ekki. Æxlið stækkaði þar til það varð á stærð við tennisbolta og féll augað út. Stúlkan dó nokkrum mánuðum seinna, þar sem of seint var að koma í veg fyrir útbreiðslu æxlisins. Kfrópraktorinn var dæmdur fyrir morð. Hér á landi hefur verið rekinn áróður gegn þeim skoðunum, sem mæla gegn Laetrile. Hafa greinar verið skrifaðar í blöð þar sem talið er að notkun Laetriles vinni gegn krabbameini sbr. grein í Þjóðviljanum föstudaginn 3.6.1988, Morg- unblaðinu fimmtudaginn 25.9. 1986 og í bókihni „Falið vald". Einnig hefur greinar- höfundi verið ráðlagt að nota aprikósusteina til að fá Laetrile í tveimur heilsubúðum hérlendis. Við verðum þó að gæta þess að áfellast ekki þetta fólk, því sjálfsagt vill það okkur allt hið besta. Líklegast er um van- þekkingu að ræða og ber að meta viljann fyrir verkið. Það gildir um okkur öll að skoðanir okkar mótast mjög af þeim upplýs- ingum sem við fáum. Hins vegar erum við misvel í stakk búin til að afla okkur þeirra, hvað þá að meta hvað sé rétt eða rangt.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.