Lesbók Morgunblaðsins - 07.10.2000, Blaðsíða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 07.10.2000, Blaðsíða 6
t E,G,ER PALITILL ROMAK- TIKERIMER íslensk tónverkamiðstöð ggf nýlega út geisladisk með tveimurverkum Hróðmars Ingg Sigurbjörnssonar, Stokkseyri og Septett, í flutningi Caput og Sverris Guð- jónssonar. SÚSANNA SVAVARSDÓTTIR heillaðist gf diskinum og ræddi við tónskáldið um verkin á diskin- __________um, krísur tónskálda og þróun._________ Hróðmar Ingi Sigurbjörnsson Morgunblaðið/Árni Sæberg EG vil að tónlist sé falleg, dramatísk og full af andstæðum," segir Hróðmar Ingi Sigurbjörnsson tónskáld þegar hann er beðinn að lýsa því hverju hann vill ná fram með tónsmíðum sínum. Nýút- kominn geisladiskur hans, sem hefur að geyma tvö verk, Stokks- eyri og Septett, hefur vakið athygli fyrir margra hluta sakir. Hróðmar er greinilega kominn inn á nýjar brautir í tónsmíðum sinum vegna þess að verkin tvö eru nokkuð ólík fyrri verkum hans; þíð, rómantísk, glettin, munúðarleg, full af djúpri alvöru, einsemd og þrá. Einnig eru verkin óskyld þeirri viðleitni margra nútímatónskálda að þurfa að finna upp eitthvað alveg nýtt, eins og til dæmis hjóHð. Hróðmar Ingi er ófeiminn við að leita í smiðju annarra tónskálda og hefða, taka stef og hend- ingar og vinna nýja tónasögu upp úr þeim. Stokkseyri er samið við tólf af Ijóðum ísaks Harðarsonar úr samnefndri ljóðabók, yóð þar sem helstu þátttakendur eru maður, haf og al- mættið. Þegar Hróðmar er spurður hvers vegna hann hafi valið Stokkseyri til þess að semja við, svar- ar hann því til að hann hefði hlustað á ísak flytja ávarp í Ríkisútvarpinu á gamlársdag 1994, þeg- ar hann tók við rithöfundaverðlaunum RÚV það árið. „Þá hafði ég ekki lesið mikið af verkum hans en hann heillaði mig vegna þess að þetta erindi hans var svo skemmtilegt. Eg náði mér í bókina og féll gersamlega fyrir henni." Fyrst fyrir lcontratenór og gítar Hróðmar segist þó ekki hafa sest strax niður til þess að semja tónlist við Jjóðin. Það hafi átt sér lengri aðdraganda. „Fyrst valdi ég fimm fjóð og hélt svo áfram, fannst alltaf vanta meira. í næstu útgáfu voru þau átta og enduðu í þeim tólf sem eru í verkinu. Og ég gæti í sjálfu sér al- veg haldið áfram. Maður les bókina áfram og er alltaf að uppgötva nýja hluti í ijóðunum." Hvað var það í ljóðunum sem höfðaði svona til þín? „Mér finnst þessi Ijóð vera mjög persónuleg. Þau koma sterkt inn á trúna. Þau koma líka inn á ást og það er einhver einmanaleiM í þeim. Þetta er maðurinn að tjá tilfinningar sínar í þessari náttúru. ísak fer yfir vítt svið sem býður upp á mikla möguleika. Mig langaði til -að ná þessari vídd sem er í bókinni. Þess vegna var ég svona lengi að þessu, eða í tvö til þrjú ár. Fyrstu fimm lögin eru fyrir kontratenór og gítar, fyrir Sverri Guðjónsson og Einar Kristján Einarsson, en síðan þegar þau urðu fleiri, skrifaði ég þau fyrir kammer- hljómsveit og verkið var frumflutt á Listahátíð 1998 - af Caput og Sverri." Hvers vegna kontratenór og gítar? Sú hugmynd er eiginlega komin frá þeim fé- lögum Sverri og Einari. Þeir pöntuðu frá mér verk til að flytja á gítarhátíð 1995 og ég var búinn að vera að leita að Ijóðum. Ég er alltaf að leita að ljóðum vegna þess að ég sem mikið fyrir söng. Þannig að þetta passaði alveg saman. Ég var að velta fyrir mér einhverju handa þeim þegar ég fann þessa bók og kynntist Stokks- eyri." Visst afturhvarf Hvað geturðu sagt mér um hitt verkið á disk- inum, Septett? „Ég samdi það strax á eftir Stokkseyri. Ég hugsaði Septettinn strax sem verk sem stæði með Stokkseyri á einhvern hátt, jafnvel sem andstæða, og þá á diski. Ég er ekkert að vinna með ósvipaða hluti þar, til dæmis hvað varðar tónmálið." En eru þetta ekM dálítið óvenjuleg nútíma- verk? „Þau eru það. Þetta er visst afturhvarf. Ég bjó á Akureyri í fjögur ár og samdi þau þar. Ég var svona aðeins að líta yfir farinn veg og skoða FJARAFULLAFUOÐUM ísak Harðarson segist hafg orðið stórhrifinn gf tónverkinu Stokkseyri og segir hér frá tilurð Ijóðanna.______ EINI þáttur minn í þessu máli er að vera ánægður," segir Ijóðskáldið ísak Harðarson þegar hann er spurður um tílurð geisladísksins sem hefur að geyma „Stokkseyri", tónverk Hróðmars Inga Sigurbjörnssonar við tólf af ljóðum ísaks úr samnefndri ljóðabók, í flutningi Caput og Sverris Guðjónssonar. Og víst er að ísak hefur fulla ástæðu til að vera ánægður, því Hróðmar hefur náð að fanga andrúmsloft Ijóðanna í tónmáli sínu, hvort heldur eru glettnar bárur, hamrandi undiralda, einsemd mannsins eða djúp birtan og kyrr kyrrðin svo vísað sé í upphafsljóð bókarinnar, „Tvö flæðarmál I". Ljóðin orti ísak á Stokkseyri í október 1992 og kom bókin út 1994. Þegar hann er spurður hvers vegna bókin hefði hlotið heitið Stokks- eyri segir hann: „Þetta byrjaði með því að ég fór til Stokkseyrar og leigði þar lítinn kofa ísak Harðarson sem heitir Lindarlón. Ég var þar í tíu daga í október þegar nóttin er orðin dálftið dimm. Ég för' þangað til að skrifa STÓRU MERKILEGU BÓKINA UM SANNLEIK- ANN en það gekk ekki neitt. Svo var ég að ráfa þarna um í fjörunni einn daginn og sá það að fjaran var full af ljóðum. Bókstaflega. ÉgJ>urfti að hafa mig allan við til að grípa þau. Eg hafði engan annan pappír á mér en tékkhefti - og skrifaði þau aftan á eyðublöðin. Þess vegna eru þau svona stutt. Síðan vann ég þau betur þegar ég kom heim. En eitt Ijóðið í bókinni varð ekki til á Stokkseyri, heldur þegar ég sá mynd af Gyrði Elíassyni aftan á bókarkápunni Mold í Skuggadal sem út kom 1992 og var tekin af Einari Fal Ingólfssyni. Á myndinni stendur Gyrðirífjöru. Hannvarífjörunni meðtrefilúrþangieins og fléttað spurningarmerki margvafið um hálsinn Teygðan hálsinn sem hvarf eins og stóngull niður í stormjakkann dimmanafsjó Ástönglinum Tifandi vítishnöttur - síðan: Utsprungið mannshöfuð... Tóttirnar skutu myrkri og allsnakið glottið bar kveðju úrheimibeina Þegar ísak er spurður hvernig honum lfkaði tónlist Hróðmars þegar hann heyrði hana segist hann hafa orðið stórhrifinn. „Bæði vegna þess að tónlistin er grípandi, svo full af rómantík og svo mannleg. Síðan var það röddin... Það er einmanaleiki í þessum ljóðum og röddin nær því." 6 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS - MENNING/LISTIR 7. OKTÓBER 2000

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.