Alþýðublaðið - 18.07.1997, Blaðsíða 7

Alþýðublaðið - 18.07.1997, Blaðsíða 7
FOSTUDAGUR 18. JULI 1997 ALÞÝÐUBLAÐIÐ varð. En ekki er að sakast um það, þú ert góður og blessaður eins og þú ert. Fátt ífréttum. Eg hefi mikið að gjöra og má hamingjan ráða efég á að geta klofið það, e'g skal segja þér að þessir svonefndu lœrðu menn eru ekki öfundsverðir eins ogfólk al- mennt hyggur. Menntabrautin er stráð þyrnum ogfull af eggjagrjóti, sem heggur fœturna svo blœðir úr. Ég hygg aðflest erfiði se' léttara en náms púlið. Eg vona nú samt að mér takist með hjálp guðs að kljúfa það. Yfir höfuð leikur lífið við mig. Ég er kostaður í skóla af einhverjum ríkasta manni landsins Ludvig Kaaber konsúl. Kom Einar Jónsson myndhöggvari mér i' kynni við hann. Lœtur hann mig ekkert vanta. Nú er svo komið að ég get hér um bil lifað eins og mér þykir best - Já, tvennir eru tímarnir. Og eiginlega skammast e'g mín fyrir þetta, þegar ég hugsa heim til pabba, gamals og lasburða og mömmu heilsulítillar og aum- ingja litlu stelpnanna systra minna. Mín Ijúfasta von erþó að geta orðið þeim einhvern ti'ma að liði. Lífið í menntaskólanum erfremur dauft núna, þó starfa skólafélögin. Við skrifum tvö blöð í skólanum, heitir annað „Skinfaxi". Iþað eru ritaðar sögur og ritgjörðir. Hitt blaðið heitir „Hulda". Iþað eru að- eins skrifuð kvæði. En það er núfátt um skáld nú í skólanum. Ég held að e'g sé eina skólaskáldið, sem erþar núna. Ég hefi sett nokkur kvœði í ,Huldu". Eitt er svona: -(Það heitir „Bráðum kemur nóttin"-) 1. Bráðum kemur nóttin þá blakk minn eg leysi Og burt með geystum stormum um háfjöllin þeysi. Hœ.hó! Nú bitrum brandi Skal brugðið viðjum á - Og senn, minn Faxi, við þér andar víðáttan blá! Fagurt grundin dunar og dátt í felli kveður Og djarft minnfákur áfram í náttskuggana veður. Hæ, hó! Hve nœturblœrinn I brimifax þíns hlær Sem byltir sér um makka þinn sem myrkblár öldusær-! Að baki liggur æskulandið bláurn vafið draumum. Og bráðum nem ég fossgný frá ókunnum straumum. Hæ, hó ! Nú stormarnir vakna Og stíga dans um haust Og kveðast á með hlátrasköll við hófa þinna raust! Það er fangi sem er að flýja útí ^fí* ^Uuuð ÁiJcvútJ &jk& 4^'Vá$&- ?M aU *** . ¦¦ W '¦¦¦*» ' *- :",'t,% mMu> ^ukJL 'éSM&ÉBBÉá „Yfir höfuð leikur lifið við mér.." BréfJóhanns til Magnúsarfrænda hans 6. desetn- ber 1917. JÉ^ _. ^™ --..i- ....... '* ""'• '"' < tpp <•«*".¦¦-¦ T^"-W^mBmfeffV9 Jóhann Jónsson og Arnfinnur Jónsson á menntaskólaárunum. Þeir urðu síðar samtím- is i Þýskalandi. Arnfinnur varð skólastjóri á Austfjörðum og í Reykjavík (faðir Róberts leikara). Ólafsvikfrá byrjun aldarinnar nóttina og storminn og talar við hest- inn sinn Faxa sem ber hann burtfrá œskulandinu og út í frjálsa víðátt- una. Og svo ýmislegt fleira hefi ég látið frá mér fara. Eg nenni ekki að týna fleira til hér. Enda óvíst að þá hafir neitt gamun afþví. Hvernig gengur með þjóðsögurn- ar? Segðu mér eitthvað frá því næst. Eg vona að þú skrifir mér bráðum aftur. Eg skal ekki láta þig bíða lengi eftir bréfifrá mér. Hér eftir er best að við tökum upp gamla siðu og spjóll- um saman öðru hvoru eins og fyrr- um. Mér þykir alltaf gaman aðfrétta að heiman, en þó vænst um að heyra eitthvað frá þér og svo foreldrum mínum. Efallt gengur skaplega ívetur, þá kem ég heim ívor að afloknuprófi og dvel þá heima góðan tíma. Þá skul- um við taka það eins og fyrr. - Þvt' miður má e'g ekki vera að að hafa það lengra i'þetta skipti. Þúfyrirgef- ur hvað þetta er ómerkilegt. Næst þegar ég skrifa þér segi ég þér eitt- hvað af Mývatnssveit. Það er feg- ursta sveitin sem ég hefi komið í. Annars erfagurt á Norðurlandi, þótt mér þyki öllu jafnfríðara land á Austurlandi. Berðu Kristinu þinni og börnum kœra kveðju og fleiri góðkunningj- um. Svo óska ég ykkur öllum gleði- legrajóla - þar heima. Vertu svo blessaður og hamingjan sé ætíð með þér og öllum þínum. Þinn Jóhann Jónsson Upplestur og einsöng- ur i Oíafsvík Þegar Jóhann reit þetta bréf til Magnúsar frænda síns var hann um tvítugt. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavfk 1920. Þá þegar var hann kunnur fyrir heill- andi kveðskap sinn og töfrandi upp- lestur. Vorið 1920 fór hann til Ólafsvíkur að finna móður sína og frænda og fleiri kunningja en faðir hans var þá allur. Magnús segir frá því að í síðasta sinn sem Jóhann kom til Ólafsvfkur 1920 þá las hann upp kvæði á sam- komu og söng einsöng í nokkrum lögum því hann var vel þeim hæfi- leikum búinn. Eins og segir m.a. frá í Grikk- landsárinu giftist hann ári síðar í Reykjavík Nikolínu Árnadóttur ætt- aðri frá ísafirði. Halldór segir að þær fagrar konur sem Jóhann hafi mátt þola í lífi sínu hafi verið honum á við sjö plágur Egyptalands, nema þær tvær sem hann bjó langdvölum með Nikolína og frú Goehlsdorf. - Hún var bláeyg, bjarthærð og grönn, þó ekki beint horuð, með hörund eins og fílabein, lýsir Halldór Nikólínu en kveðst ekki hafa kynnst mörgum konum sem væru torveldari í skil- greiningu en hún. Hún var glaðvær stúlka, en lfka grátgjörn, og mikil innisetukonu, lá oft vikum og mán- uðum saman rúmföst. Var hún ekki af sömu dulúð ofin og ástmaðurinn sem hún tók til ekta haustið 1921? Þýskalandsdvölin Brúðkaupsferð þeirra Nikolínu varð hans eina utanlandsferð og hann í Sviss og eitt sumar á Norðurlöndum en sakir vanheilsu hafðist hann þá mest við á heilsuhælum. Bókmennta- iðja hans var um leið lifibrauðið og atvinna alla tíð. Hann vann við þýð- ingar úr íslensku og dönsku á þýsku t.d. ritverk eftir Gunnar Gunnarsson rithöfund úr dönsku á þýsku og fleiri skáld en samning eigin verka er sveipuð nokkurri leynd. Sagt hefur verið að hann hafi ekki gert annað ytra í eigin skáldskap en yrkja um einhver æskukvæði sín og gera drög að stærri verkum, Engu að síður orti hann frægasta kvæði sitt, Söknuð, í Þyskalandi 1926 og margvísleg önn- ur bókmenntaiðja t.d. við þýðingar hélt honum föngnum. En langvinn og lamandi veikindi drógu smám saman úr honum mátt- inn og af bréfum hans til Kristins E. Andréssonar sem birtast í öðrum þætti af Jóhanni hér í blaðinu á næst- Magnús Kristjánsson smiður i Ólafsvík, bróðir Steinunnar móður Jóhanns skálds, var fæddur í Ytra -Skógamesi í Miklaholtshreppi 1. október 1875. Segja má að Magnús hafi verið sískrifandi rithöfundur, en sárafátt af því sem hann reit hefur komiðfyrir almenningssjónir. Hann hélt dagbók alltfrá unglingsárum til dánardægurs 1963. Segja má að frá því hann hóf dagbókarskrif hafi ekkifallið dagur úr. Auk dagbókar- innarfékkst hann við skrif þjóðsagna og-þátta, minninga og frásagna sem lesþjóðinni gefst vonandi kostur á að kynnast afbók innanfárra ára. Þar er aðfinna m.a. frá- sagnir afJóhanni Jónssyni sem hér kotna við sögu. átti aldrei afturkvæmt. Þau komu til Þýskalands 1921 og Jóhann stundaði um fjógurra ára skeið háskólanám í bókmenntum í Leipzig og Berlín. Hann kom aldrei aftur heim til Is- lands en dvaldi mest í Þýskalandi síðustu árin sín. En einnig á ítalíu og unni má sjá hversu síðustu mánuð- irnir voru honum þungbærir. (Heimildir: Handrit Magnúsar Kristjáns- sonar, Bréf Jóhanns Jónssonar frá 1917, Frásagnir Þorbjargar Ijósmóð- ur(Sól af lofti líöur, Halldór Pjetursson Skráöi 1973), Þióölíf 5.tbl. 1988. Grikk- landsáriö og At skáldum eftir Halldór Laxness) BORGARSKIPULAG REYKJAVIKUR BORGARTÚM 8 • 108 REYKJAVÍK • SÉM 563 2840 • MVNDSB_MR 562 3216 Vesturbæjarskóli Auglýst er kynning á viðbyggingu við Vesturbæjarskóla, vegna einsetningar skólans. Melaskóli Auglýst er kynning á stækkun (nýbyggingu) við Melaskóla, vegna einsetningar skólans. Selásborg við Skóíabæ Auglýst er kynning a lóðarstækkun og nýbyggingu leikskólans Selásborgar við Skólabæ. Ábendingum og athugasemdum vegna ofangreindra kynninga skal skila skriflega til Borgarskipulags Reykjavíkur eigi síðar en 15. ágúst n.k. Kynningarnar fara fram í sal Borgarskipulags Reykjavíkur og byggingarfulltrúa í Borgartúni 3, 1. hæð kl. 9-16 virka daga og stendur til 15. ágúst 1997.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.