Morgunblaðið - 19.09.2001, Blaðsíða 24

UMRÆÐAN
24 MIÐVIKUDAGUR 19. SEPTEMBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ
KOMDU sæll, Gylfi
Arnbjörnsson.
Bréf þetta skrifar
Ólafur Oddsson, kenn-
ari í MR. Tildrög þess
eru þau að í morgun-
fréttum Ríkisútvarps-
ins 7. sept. sl. voru höfð
eftir þér orð sem lutu að
því að ríkisvaldið hefði
samið um allt of miklar
launahækkanir til opin-
berra starfsmanna. Í
sömu fréttum var
greint frá svari BHM,
þess efnis að ASÍ væri
nær að hugsa betur um
sína félagsmenn. Er
það nú ekki æskilegra, Gylfi, að sam-
tök launamanna vinni saman en séu
ekki með ýfingar sín í milli? Í Morg-
unblaðinu, 8. sept., bls. 12, gagnrýnir
þú, „að breytingar á kjarasamningum
opinberra starfsmanna hefðu leitt til
þess að stofna hefði þurft til sautján
milljarða króna skuldbindingar gagn-
vart Lífeyrissjóði starfsmanna ríkis-
ins, en þær skuldbindingar hefðu
verið ærnar fyrir“. – Þetta lýtur að
hinu sama, að mánaðarlaun opinberra
starfsmanna hafi hækkað og því verði
eftirlaunin hærri og e.t.v. telur þú að
þau hafi verið „ærin“ fyrir. Ég er þér
hér ósammála í grundvallaratriðum.
Um það verður fjallað í þessu bréfi
sem þér er sent.
Fyrir ári ræddi ég við
vel menntaðan kennara
sem var eftir áratuga
þjónustu kominn á eft-
irlaun, og hann greindi
mér frá upphæð þeirra,
en þau eru ákveðið hlut-
fall af launum eftir-
manns. Ég roðnaði hið
innra af skömm fyrir
þau eftirlaun sem sam-
félagið greiddi þessum
manni eftir langa og
dygga þjónustu. – Nú
ætla ég segja þér, Gylfi,
frá öðrum manni. Sá
hefur svipaða menntun
og hinn fyrrnefndi, en er 18 árum
yngri. Hann hefur oft unnið sem sér-
fræðingur í íslenskum fræðum að
ýmsum málum, t.a.m. fyrir Íslenska
málnefnd sem ráðunautur við nýyrða-
smíð og séð um málfarsþætti á vegum
málnefndarinnar og Ríkisútvarpsins.
Þá hefur hann sem íslenskufræðingur
unnið fyrir bókaútgefendur, nokkur
ráðuneyti, Alþingi o.fl. – Maður þessi
var ráðinn kennari við menntaskóla
haustið 1970 og hefur kennt þar í rúm
30 ár. Að ósk skólans hefur hann
gegnt ýmsum störfum öðrum en
kennslunni, t.d. veitt allmikla (og
stundum ólaunaða) aðstoð við fé-
lagslíf nemenda, og er þar átt við út-
gáfumál fyrir nemendur, ræðukeppni
ýmiss konar, bókmenntakynningar,
nemendaferðir af ýmsum toga o.m.fl.
– Að ósk stjórnenda annaðist maður
þessi alllengi eftirlit í húsum skólans.
Hann sá um prófstjórn, var lengi
deildarstjóri og eitt misserið var hann
beðinn um að vera konrektor vegna
veikindaforfalla og féllst hann á það.
Maður þessi hefur samið allmikið efni
sem notað hefur verið í skólanum. Þá
hefur hann skrifað fjölmargar grein-
ar um skólamál, íslensk fræði og fleiri
málefni. Þessar greinar hafa birst í
blöðum og tímaritum.
Þá skal ég nú greina þér frá „emb-
ættislaunum“ manns þessa, sem gat
hafið sitt aðalstarf kominn á 28. ald-
ursár, þá stórskuldugur. Hinn 1. sept.
árið 2000 voru mánaðarlaun íslensku-
fræðingsins 143.665 kr., en útborguð
upphæð var 104.437 kr. Hefur þú ein-
hverja skoðun á þessu, Gylfi, eða eru
þetta kannski „ærin“ laun? Eru störf
hans ekki meira virði en þetta? Var
ekki einhver að tala um mikilvægi
menntunar og íslenskra fræða, eða
eru það kannski merkingarlaus orð?
Nú kannt þú að spyrja hvort ekki hafi
verið nokkur aukavinna og þá tekjur
af þeim. Jú, þær voru nokkrar, eink-
um var það mikils metið að sitja yfir
nemendum í prófum! – Í kjölfar
tveggja mánaða verkfalls sl. vetur
breyttust mánaðarlaunin töluvert, en
inn í þau voru þá tekin ýmis auka-
störf. Hinn 1. sept. 2001 voru mán-
aðarlaun íslenskufræðingsins 216.075
kr., en útborguð upphæð var 142.995
kr. Þetta er fullt starf og hann vinnur
ekki aukavinnu. Þessi síðastnefnda
tala er því raunveruleg tala og hún
mun ekki breytast. En þetta eru
vergar tekjur, eða „brúttó“-tekjur.
Hann verður sjálfur að leggja til
skrifstofuaðstöðu á eigin heimili, með
handbókum, tölvu og prentara. Við-
gerð og endurnýjun þessa búnaðar er
rándýr en þetta verður maðurinn að
greiða. Hann hefur oft farið með þessi
tæki í tölvuviðgerðafyrirtæki og
greitt fyrir af sínum launum. Þessi
maður notar tölvu sína mest í þágu
hins opinbera, einkum vegna kennsl-
unnar. Í gær, sunndaginn 9. sept.,
náði hann t.a.m. í efni á Netinu, sem
hann mun svo nýta í sínu starfi. Það
er ekkert leyndarmál, að maðurinn,
sem hér hefur verið fjallað um, er sá
sem þetta ritar.
Framkvæmdastjóri Samtaka at-
vinnulífsins hefur stundum vegið að
opinberum starfsmönnum, einkum
kennurum, og mér er alveg sama um
það. En mér sárnar það, að fram-
kvæmdastjóri ASÍ skuli ætla að feta í
fótspor Ara. Ætlið þið kannski út í
pólitík – eða hvað? – Það hefur verið
fróðlegt að lesa 6. tölubl. Frjálsrar
verslunar undanfarin ár. Þar má sjá
að ýmsir sérfræðingar hafa haft rífleg
laun, m.a. þeir sem hafa unnið hjá
„aðilum vinnumarkaðarins“, sbr.
blaðið frá því í ár, bls. 22. Þar má og
sjá (á bls. 8) að stjórnendur fjármála-
fyrirtækja og bankastofnana hafa
mjög góð laun, en ýmsir þeirra hafa
staðið í alls kyns „hagræðingu“, sem
felst m.a. í því að segja upp starfs-
fólki, sem komið er yfir fimmtugt,
einkum konum, sem hafa þrælað ára-
tugum saman fyrir bankann sinn á
lágum töxtum. Væri nú ekki nær,
Gylfi minn, að taka á þessum vanda,
fremur en hnýta í opinbera starfs-
menn? – Það má enn lesa í sama blaði
að ýmsir stjórnendur fyrirtækja á al-
mennum markaði hafa himinhá laun
en skólastjórar og skólameistarar
hafa léleg laun þrátt fyrir gífurlega
ábyrgð og mikið álag (sbr. sama blað,
bls. 4 og bls. 36–37). Svo tala menn
um mikilvægi menntunar. E.t.v. er
það öldungis fánýtt hjal.
Ýmsar breytingar hafa orðið í sam-
félagi okkar, sumar til góðs og aðrar
til ills að mínu viti. Forystumenn
launþegasamtaka eiga að snúa bök-
um saman og berjast fyrir sameig-
inlegum málefnum launamanna. Ég
bið þig að lokum, Gylfi, fyrir kærar
kveðjur, einkum til hans Grétars Þor-
steinssonar.
Af sjónarhóli kennarans
Ólafur Oddsson
Kjaramál
Forystumenn launþega-
samtaka eiga að snúa
bökum saman og berj-
ast fyrir sameiginlegum
málefnum launamanna,
segir Ólafur Oddsson í
opnu bréfi til fram-
kvæmdastjóra ASÍ.
Höfundur er kennari.
Í Morgunblaðinu 7.
september síðastliðinn
birtist grein eftir Val-
geir Ómar Jónsson,
vélstjóra og stjórnar-
og samningamann í
Vélstjórafélagi Ís-
lands. Á grein Valgeirs
má skilja að Sjó-
mannasamband Ís-
lands beri ábyrgð á því
að Vélstjórafélagið
samdi við LÍÚ um
mönnunarmál 9. maí
síðastliðinn. Vélstjóra-
félagið virðist því ekki
hafa verið fært um að
ljúka samningi við
LÍÚ á eigin forsendum
enda ber samningurinn þess skýr
merki. Getur verið að væntanlegt
stjórnarkjör í Vélstjórafélagi Ís-
lands reki menn til að skrifa grein í
Morgunblaðið til að reyna að kenna
öðrum um eigin gerðir? Rétt er að
Sjómannasamband Íslands lagði
fram í samningaviðræðunum sam-
antekt um raunmönnun á bátaflot-
anum og lýsti vilja sínum til að ræða
við LÍÚ á grundvelli þeirra upplýs-
inga. LÍÚ hafnaði viðræðum við SSÍ
á grundvelli samantektarinnar.
Hver hugsandi maður hlýtur að sjá
að þó svo að samninganefnd Vél-
stjórafélags Íslands
hafi misfarið með upp-
lýsingar frá SSÍ og
lokið gerð kjarasamn-
ings við LÍÚ á þeim
grundvelli, ber SSÍ
enga ábyrgð á gjörn-
ingnum. Fleiri orð þarf
ekki að hafa um það
mál. Eftir lestur grein-
ar Valgeirs spyr ég
eins og aðrir sem lásu
greinina hvaða skip-
verjum á að fækka
samkvæmt samningi
VSFÍ og LÍÚ. Skýrt
kemur fram í greininni
að það var yfirlýst
stefna samninganefnd-
ar VSFÍ að semja ekki um mönn-
unarmál við LÍÚ ef frumvarp sam-
gönguráðherra, sem fól í sér
fækkun á vélstjórum, yrði lagt fram
óbreytt. Formaður Vélstjórafélags
Íslands lýsti því yfir að ekki yrði
skrifað undir kjarasamning fyrr en
samgönguráðherra væri búinn að
draga til baka þann hluta frum-
varpsins sem fjallaði um fjölda vél-
stjóra á fiskiskipum. Fáum dögum
eftir að ráðherra ákvað að draga til
baka framangreind ákvæði frum-
varpsins samdi Vélstjórafélagið við
LÍÚ. Í þeim samningi var m.a.
fjallað um fækkun í áhöfn. Eins og
réttilega kemur fram í grein Val-
geirs er bundið í lögum hve margir
vélstjórnar- og skipstjórnarmenn
skuli vera um borð í hverju skipi.
Fjöldi vélstjóra fer eftir vélastærð
skipsins. Mér er ekki kunnugt um
að þeir skipverjar sem þá eru eftir
og hægt að fækka séu aðilar að Vél-
stjórafélagi Íslands. Allir þeir skip-
verjar sem hægt er að segja upp
störfum til að fækka í áhöfn skips
eru aðilar að sjómannafélögum inn-
an Sjómannasambands Íslands. Um
fækkun á hvaða skipverjum var þá
Vélstjórafélagið að semja? Valgeir
Ómar tíundar hvernig kjarasamn-
ingur Vélstjórafélagsins kemur út
fyrir vélstjóra á rækjuskipum. Ég
þekki samning Vélstjórafélagsins
ekki nógu vel til að tjá mig um út-
reikninga Valgeirs. Hins vegar var
niðurstaða gerðardóms, sem ákvað
kjör sjómanna sem aðild eiga að
Sjómannasambandi Íslands, önnur
en Valgeir lýsir. Varðandi samning
Vélstjórafélagsins er rétt að fram
komi að upphaflega var hann und-
irritaður 9. maí síðastliðinn. Ódag-
settur viðaukasamningur var síðan
undirritaður 12. júní þar sem fyrri
samningi var breytt í grundvallarat-
riðum varðandi mönnunarmálið.
Heyrst hefur að enn séu samninga-
viðræður í gangi milli Vélstjóra-
félagsins og LÍÚ um lagfæringar á
upphaflega samningnum. Sé það
rétt staðfestir það grun minn um að
samninganefnd Vélstjórafélagsins
hafi lítið vitað hvað hún var að gera
þegar upprunalegi samningurinn
var undirritaður.
Árinni kennir illur ræðari
Hólmgeir
Jónsson
Kjarasamningar
Hver hugsandi maður
hlýtur að sjá að SSÍ ber
enga ábyrgð á gjörn-
ingnum, segir Hólmgeir
Jónsson, í athugasemd
sinni vegna greinar Val-
geirs Ómars Jónssonar.
Höfundur er framkvæmdastjóri
Sjómannasambands Íslands.
Alþjóðleg
ferðamarkaðsfræði
Nú sem fyrr er Ferðamálaskóli Íslands leiðandi skóli fyrir þá, sem
vilja auka menntun sína í ferðaþjónustu. Ferðamálaskóli Íslands
var fyrstur skóla til að byrja með alþjóðlegt IATA/UFTAA
(Alþjóðasamband flugfélaga) nám, sem er viðurkennt um allan
heim og hlotið hefur miklar vinsældir hér á landi.
Ferðamálaskóli Íslands hefur nú fyrstur skóla fengið samþykki
IATA/UFTAA til að bjóða uppá nýtt námsefni, sem IATA/UFTAA
hefur hleypt af stokkunum og á örugglega eftir að verða hagnýtt
og eftirsótt nám.
Alþjóðleg ferðamarkaðsfræði
Söluráðar Verðlagning
Markaðsrannsóknir Samkeppni
Markaðsumhverfið Markaðsáæltanir
Markaðshlutun Markaðsvirkni
Arðsemi Sölustjórnun
Árstíðarsveiflur Sölutækni
Dreifing Markmið
Auglýsingar Stefnumótun
Ferðaþjónusta á Íslandi
Námið er alls 300 stundir og kennt verður þrisvar í viku frá
kl. 18.15–22.00.
Námsefnið kemur frá IATA/UFTAA og tekið er próf í mars nk. og
veitir því alþjóðlega viðurkenningu, en kennslan fer fram á íslensku.
Námið hentar öllum þeim, sem
áhuga hafa og vilja auka
þekkingu sína á ferðaþjónustu.
Bíldshöfða 18
567 1466
Nú sem fyrr er Ferðamálaskóli Íslands leiðandi skóli
fyrir þá, sem vilja auka menntun sína í ferðaþjónustu.
„Að geta sýnt fram á lokapróf í Alþjóðlegri ferðamark-
aðsfræði frá jafn virtri stofnun sem IATA/UFTAA er,
hlýtur að teljast gulltrygging fyrir atvinnu innan ferða-
þjónustunnar hvar sem er í heiminum“.
Sigurlaug Valdís Jóhannsdóttir,
starfsmaður Allrahanda
Opið frá kl. 8.00-22.00
tl
tí sveiflur
Upplýsingar utan opnunartíma
á skrifstofu veitir Ingólfur í s. 896 5222.
FOSSVOGUR - RAÐHÚS
Vorum að fá í einkasölu 230 fm fallegt raðhús á tveim-
ur hæðum (ekki pallar) ásamt bílskúr. Nýlegt parket.
Góðar stofur. Bílaplan og garður nýlega standsett að
framanverðu. Suðurgarður.
Laust 1. nóv. Verð 24,8 millj.