Vísir


Vísir - 30.06.1980, Qupperneq 24

Vísir - 30.06.1980, Qupperneq 24
24 vísm Mánudagur 30. júnl 1980. Umsjón: Magdalcna Schram fslensk músík í fsraei Hjálmar Ragnarsson tónskáld er nú á förum til ísrael i boði ISCM (Alþjóðleg samtök nútima tónlistar- manna), en tónverk eftir hann var valið til flutnings á árlegum músikdögum samtak- anna, sem hefjast nú i vikunni. MUsikdagar ISCM er sú tón- listarhátíö I heiminum sem hvaö mestrar viröingar nýtur og er þaö mikill heiöur aö fá leikin eftir sig verk þar. Þeir eru ekki staöbundnir og voru t.d. haldnir hér I Reykjavlk áriö 1973. Vali verkanna er þannig háttaö, aö hvert land sendir full- trúa en sérstök nefnd ákveöur, hvaö leikiö veröur. SU nefnd var i ár skipuö eftirtöldum: Orgad (Israel), Lukas Foss (Banda- rlkin) Cristobal Halffter (Spánn), Haubenstock Ramati (Austurriki), Francois-Bernard Mache (Frakkland) Nigel Osborne (England) og Joan Franks Williams, (Israel). Dömnefndinni bárust aö þessu sinni 365 tónverk og valdi hUn 48 þeirra til flutnings. Islensk tónskáld hafa þann hátt á aö velja ekki sérstakan fulltrUa, heldur er dómnefnd sendöll þau verk, sem tónskáld- in vilja sjálf leggja fram og láta þannig nefndinni eftir valiö. A musikdögum ISCM hafa áöur veriö flutt verk eftir Islenska tónhöfunda, m.a. þá Atla Heimi Sveinsson og Leif Þórarinsson. Aö sögn Hjálmars Ragnars- sonar er verk hans, sem dóm- nefndin valdi, 4 Sönglög fyrir ljóö eftir Stefán Hörö Grimsson, fyrir altrödd, planó, cello og flautu. Þaö var frumflutt á lsa- firöi á slöasta hausti. Þá söng Rut Magnússon ljóöin, en þaö reyndist ekki kleift aö hún færi meö Hjálmari til Israel til aö syngja lögin þar, „þótt þaö heföi veriö þaö, sem ég vildi helst”, sagöi Hjálmar. „Og ég hef ekki hugmynd um, hverj- ir koma til meö aö flytja þetta”, sagöi Hjálmar, „þaö eina sem ég veit er aö Joan Franks Williams stjórnar og þaö finnst mér mikils viröi”. „Þaö má vel geta þess i sam- bandi viö þessa tsraelsför mlna”, sagöi Hjálmar enn fremur, „aö Islenskir tónlistar- mennhafa áöur komiö fram þar syöra. Guöný Guömundsdóttir fiöluleikari fór þangaö i konsertferöalag fyrir nokkru og Þorgeröur Ingólfsdóttir og Hamrahliöarkórinn hafa fariö þangaö llka”. 4 iðg við ijóð Stefáns Harðar Grímssonar eftir Hjálmar Ragnarsson flutt á ISGM dðgunum í ísrael — ISCM mun vera einhver allra stærsti mótstaöur fyrir nú- tlma tónlistarmenn. En hvaö um önnur tækifæri til aö heyra ' þaö sem efst er á baugi hverju sinni? „Islensk tónskáld hafa vitan- lega mikla samvinnu viö hin Noröurlöndin en alþjóölega séö ber liklega hæst — fyrir utan ISCM dagana — ráöstefnu á vegum Sameinuöu þjóöanna, sem haldin er árlega I Paris. Þangaö koma fulltrúar Utvarps- stööva um allan heim og flytja (af segulbandi) þaö nýjasta, sem um er aö vera I hverju landi. íslenska Utvarpiö sendir fulltrúa og á þessu ári voru Islensku verkin eftir Þorkel Sigurbjörnsson og Karólinu Eirlksdóttur. A þessari ráö- stefnu er verkum, sem þykja skara fram Ur, veitt viöurkenn- ing, sem m.a. felst I þvl aö þau eru svo flutt l Utvarp um heim allan”. Ms Atak á Korpúlfsstöðum Styttur borgarinnar Landslag og náttúru þarf ekki aö skreyta, en I borgum og bæj- um þar sem arkitektúrinn er oft einhæfur, geta opinberar skreytingar fegraö og llfgaö upp á umhverfiö. 1 Reykjavlkurborg eru opin- berar skreytingar á vlö og dreif. 1 sumum tilvikum hefur vel tek- ist til þar sem falleg verk njóta sln I aölaöandi umhverfi. I ööru lagi er um aö ræöa vond verk sem aldrei veröa góö, hversu hagstætt sem umhverfiö kann aö vera og I þriöja lagi er um aö ræöa verk sem sett eru inn I ómanneskjulegt umhverfi og slæmt skipulag, svona sem plástur á sáriö, sem er auövitaö mesta viröingarleysi viö lista- manninn og almenning. Flestar styttur I borginni eru reistar sem viröingarvottur viö syni landsins. Þeir standa hnarreistir I slnu flnasta pússi, steyptir I brons eöa annan málm meö tákn sitt I hendi og horfa hátt yfir land og lýö svo enginn nær nokkru sinni aö horfast I augu viö þá. Allir bera þeir sln eiginnöfn en sé um aö ræöa stytturaf kvenfólki er þar oftast um aö ræöa persónugervinga, sem hafa fengiö nöfn eins og Móöurást, Pómóna, eöa Þvotta- konur. Hvar eru stytturnar af Briet Bjarnheöinsdóttur og Laufey Valdimarsdóttur? Mikill úlfaþytur veröur stundum þeg- ar nýrri styttu hefur veriö val- inn staöur, þar nægir aö nefna sem dæmi hinn niöurlægjandi vergang „Vatnsberans” og örlög „Hafmeyjarinnar” I Tjöminni. En óánægjuraddirn- ar hafa þagnaö furöu fljótt og listaverkiö er tekiö inn I samfé- lagiö og veröur brátt ómissandi hluti af umhverfinu. Snjórinn þekur þaö um vetur en vaninn og afskiptaleysiö allan ársins hring. Oft eykst fjarlægöin til verkanna viö þaö aö litlar sem engar upplýsingar er aö finna á listaverkinu eöa stöpli þess um höfund, nafn verksins eöa ártal. Þannig fer forgöröum mikilvæg menningarsaga og tengsl viö liönar kynslóöir. Nýir liðsmenn Evrópskur nUtlmaskUlptúr óx fram Ur formmáli kúbismans, mjúku Hnuspili Matisse og hinu einfalda og sterka tjáningar- formi sem einkennir listir þeirra þjóöflokka sem nú byggja þriöja heiminn. Flestir myndhöggvarar hafa unniö inn- an akademlskrar, evrópskrar heföar sem er upprunnin I Grikklandi til forna og sem slö- an var borin áfram af Rómverj- um. HUn átti sitt blómaskeiö á endurreisnartlmabilinu. Og var ÍéTkÍist" Hrafnhildur Schram endurvakin á nýklasslska tlma- bilinu af mönnum eins og Thorvaldsen, sem Danir eru aö reyna aö sanna aö tslendingar hafi aldrei átt neitt I. Fram yfir slöustu aldamót var klassfski skUlptúrinn sá brunnur sem myndhöggvarar sóttu yrkisefni sln I, en slöustu 60-70 árin hefur átt sér staö bylt- ing innan höggmyndalistar sem ermunumfangsmeiri en sú sem átt hefur sér staö innan málara- listarinnar. SkUlptUrinn hefur alltaf veriö bundnari natúral ismanum en málverkiö. Þegar myndhöggvarar uppgötvuöu aö þeir þurftu ekki endilega aö sýna I verkum slnum manneskj- ur eöa dýr opnuöust nýir mögu- leikar og ótakmarkaö tjáning- arfrelsi. Þegar litiö er yfir islenska höggmyndalist á þess- ari öld kemur fljótt I ljós aö viö eigum enga samfellda hefö. Þaö vekur furöu þegar sú staöreynd er höfö I huga aö hér á Islandi stöö ein elsta listgreinin okkar, tréskuröurinn, I blóma I margar aldir. 1 þessum hugleiöingum ók ég upp aö KorpUlfsstööum einn fagran dag en þar stendur fram til 29. júnl skúlptúrsýning Myndhöggvarafélagsins I Reykjavlk, I tengslum viö nýaf- staöna Listahátlö. Þó umhverfiö sé Islensk sveit hvilir þó erlend- ur blær yfir byggingunni, enda reist af dönskum manni sem óraöi ekki fyrir þvl aö fjósiö hans ætti eftir aö hýsa myndlist- arverk. Llkast til eiga engir listamenn jafn erfitt meö aö lifa á list sinni og myndhöggvarar. Þaö er sjaldgæft aö einstakl- ingar kaupi skúlptúra og jafnvel þótt um opinbera aöila sé aö ræöa veröur þaö oft ofan á aö keypt eru málverk og grafik sem auöveldara er aö koma fyr- ir. Þar á ofan bætist viö mikill efniskostnaöur myndhöggvara, kostnaöur viö flutning á stórum verkum til og frá sýningum og erfiöleikar aö fá hentugt vinnu- húsnæöi. NU hefur þó vinnuaö- staöa félagsmanna veriö leyst meö tilkomu þessa húsnæöis. Fyrir fimm árum afhenti Reykjavlkurborg félagsmönn- um 1200 fermetra húsnæöi en var ástand húsakynnanna mjög bágboriö, rétt fokheld hlaöa og brunarústir. Sigurjón Pétursson forseti borgarstjórnar Reykja- víkur ritar formála aö sýning- arskrá, sem mikiö hefur veriö lagt I, en er þvl miöur heldur Hjálmar Ragnarsson, tónskáld Ágúst gerir harnamynd AgUst Guömundsson, kvik- sér þannig aö Danir gera mynd myndageröarmaöur vinnur nú frá tlmabilinu 1931, Norömenn aö gerö myndar fyrir Islenska ’33, Svíar ’35 og Finnar ’37. sjónvarpiö. Mynd þessi veröur Myndin veröur byggö á smá- um hálftlma löng barnamynd og sögu eftir Jónas Arnason, sem gerist á árinu 1939 eöa þar um heitir „Undir eggtlö” og hefur bil. Jónas unniö handrit ásamt Kvikmyndin er hluti af nor- AgUsti. HUn veröur mynduö I rænni samvinnu á sama hátt og ágúst austur á Eskifiröi og Saga Ur strlöinu, sem ÁgUst væntanlegasýndlsjónvarpinuá geröi á sínum tíma. Viöfangs- næsta ári. Myndin veröur ætluö efniö er fjóröi áratugurinn og börnum á aldrinum 8-12 ára. skiptu Noröurlöndin honum meö Ms ruglingsleg. Orö Sigurjóns bera og annarra listamanna sem meö sér aö frá hálfu borgarinn- vinna figúratlft. ar er bæöi skilningur og velvild I Utan dyra er slöan aö finna garö þessa málstaöar og er landslagslist, ef maöur er rat- þessi samvinna borgarinnar og vís, og eru þau verk skemmtileg Myndhöggvarafélagsins góÖ og nýbreytni á listsýningu hérlend- tlmabær og ætti aö veröa for- is þar sem ekki þarf aö notast dæmi öörum sem hafa vald til viö ljósmyndina sem milliliö. aö láta gott af sér leiöa á þessu Landiö I kringum KorpUlfsstaöi sviöi. gefur mörg tækifæri fyrir þá sem vinna aö landslagslist og er Þaö hlýtur aö vera viöburöur mesti happafengur og hlunnindi þegar nýir menn bætast I hóp aö sllk aöstaöa fylgir þessu hinnar fámennu stéttar mikla húsi. Islenskra myndhöggvara og Þaö ber aö meta þetta fram- þarf ekki aö taka fram aö þar á tak félagsmanna og viöleitnina ég viö konur llka, sem hér eru sem góöra gjalda verö, þó yfir- einnig meöal nýliöa. Hér eiga 16 bragö sýningarinnar sé viö rlkj- félagsmenn og sex gestir þeirra andi aöstæöur æöi misjafnt og verk. Auk þess sýnir hópur nokkur flausturbragur yfir. nemenda Ur Myndlista og Þetta húsnæöi býr yfir svo mikl- handlöaskólanum verk sin á um möguleikum aö þaö er einu númeri og Gunnar örn aöeins spuming um tlma, pen- Gunnarsson listmálari sem er inga og atorku listamannanna gamall IbUi hússins sýnir mál- hvenær þessir möguleikar verk I kaffistofu. Mikiö vantar á veröa nýttir, en vel er af staö aö stóri salurinn á annarri hæö fariö. Þessum myndhöggvurum hússins geti talist hentugur til sem valiö hafa eina erfiöustu sýningahalds, vegna þess hve listgreinina er manna best mikill geimur hann er og einnig treystandi til aö efla I framtlö- vegna ónægrar lýsingar. En fé- inni veg og viröingu þessarar lagsmönnum er mikill fengur aö listgreinar, sem hér á landi er honum sem vinnusal þar sem ung og hennar miklu frumherj- hægt er aö vinna stór verk. öll ar nær undantekningarlaust á sýningin ber þess merki aö fé- meöal okkar þó viö söknum lagsmenn sem hafa lagt á sig Geröar Helgadóttur sem lést þrekvirkitil aö koma húsnæöinu langt um aldur fram og Einar I viöunandi horf fyrir Lista- Jónsson sem var I senn frum- hátlö, hafa hvorki haft tlma né herji hér á landi og fullburöa þrek til aö vinna verk fyrir sýn- listamaöur á heimsvfsu. A sýn- inguna, sem er ákaflega sund- ingunni aö KorpUlfsstööum er á urlaus og misjöfn. Þó eru þarna feröinni góöur efniviöur, meö undantekningar og eftirtektar- reyndum listamönnum, eins og verö verk, eins og „Skáldiö” MagnUsi Pálssyni og Ragnari hans Bjarna H. Þórarinssonar, Kjartanssyni sem báöir eiga sem er sterkt og hnitmiöaö, alllanganferil aö baki meö óllk- „Vélbyssa” Jóns Gunnars um hætti. Þaö er gleöilegt aö Arnasonar sem er unnin af hug- vita aö I framtlöinni er gott aö viti og lipurö og svo er llka gam- fara aö KorpUlfsstööum og njóta an aö sjá verk Helga Gislasonar listar og Utivistar.

x

Vísir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.