Lesbók Morgunblaðsins - 30.11.2002, Page 14

Lesbók Morgunblaðsins - 30.11.2002, Page 14
14 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ˜ MENNING/LISTIR 30. NÓVEMBER 2002 L JÓSAKLIF í forsvari Einars Más Guðvarðarsonar hefur staðið fyrir metnaðarfullu sýningarverkefni ís- lenskra myndlistarmanna og kynn- ingu á íslenskri samtímalist í Kyoto í Japan að undanförnu. Um er að ræða röð íslenskra listviðburða sem efnt er til í samvinnu við ýmsar listastofnanir í Japan og víðar. Dagskráin hef- ur staðið yfir frá því um miðjan október og lýk- ur um þessar mundir með sýningu Hreins Friðfinnssonar myndlistarmanns í Kyoto Art Center. Miðstöðin er ein helsta samtímamynd- listarstofnun borgarinnar en þar sýndi Halldór Ásgeirsson myndhöggvari á vegum hátíðarinn- ar í októbermánuði. Í Kyoto Art Center var einnig efnt til viðamikillar kynningar á íslenkri og norrænni myndbandalist dagana 2.–7. nóv- ember í samvinnu Ljósaklifs, Kyoto Art Center og Norrænu samtímalistastofnunarinnar (nifca). Var þar lögð sérstök áhersla á listferil Steinu Vasulku myndlistarmanns, en sýnt var 21 vídeóverk eftir hana frá árunum 1975 til 2000. Auk dagskrárinnar í Kyoto Art Center komu þær Anna Richardsdóttir og Ragnhildur Gísla- dóttir fram í einni af helstu þjóðargersemum Japana, hinum fjögur hundruð ára gamla Nijo- kastala í Kyoto, á Friendship Beyond Borders listahátíðinni á vegum Sacred Bridge-stofnun- arinnar í samvinnu við UNESCO, Kyoto-borg, Ljósaklif, sendiráð Íslands í Japan og fleiri. Þar söng Ragnhildur einnig með ýmsum tón- listarlistamönnum frá Bandaríkjunum og Jap- an. Einar Már Guðvarðarson var svo sjálfur með einkasýningu í formi innsetningar á stein- hlutum og skúlptúrum í Art Life-Mitsuhashi galleríinu í Kyoto og í garði gallerísins. En auk verka úr ýmsum steintegundum notaði Einar á sýningunni japanska endurvinnslupoka með áletruðum japönskum táknmyndum sem skír- skotuðu til óáþreifanlegra huglægra viðfangs- efna tengda áþreifanleika og staðfestu stein- hlutanna í sögulegu samhengi. Einar hefur verið búsettur í Japan í tæpt ár þar sem hann vinnur að ýmsum samstarfsverk- efnum á sviði myndlistar á vegum Ljósaklifs auk þess að vinna að eigin listsköpun í formi myndbandalistar, innsetninga, gjörninga og steinskúlptúra. Um þessar mundir er hann að vinna að vídeó- og gjörningsverkefnum í sam- starfi við m.a. Amy Knoles, Vikku Vinayakram, Uma Shankar og dansarann og kvikmynda- gerðarkonuna Lazöru Albear frá Kúbu. Í apríl síðastliðnum vann hann og sýndi í Kyoto gjörn- inginn „flæði – borgarnáttúra“ í samstarfi við japanska dansarann Hiroko Kawanishi og tón- listarmanninn Robin von Hoegen. Einar segir viðbrögð við íslensku og nor- rænu listviðburðunum hafa verið mjög góð og að vel hafi tekist til með framkvæmdina. „Ný- stárlegur gjörningur þeirra Önnu og Ragnhild- ar vakti mikla athygli. Ragnhildur hitti Kyoto- búa beint í hjartastað með frábærri frammistöðu og hefur henni nú þegar verið boðin þátttaka á sömu hátíð í Kyoto næsta haust, þar sem hún mun syngja með Ravi Shankar og dóttur hans, Aldi Miola, Paco de Lucia, John Maclaughlin, auk fjölda annarra vestrænna og austrænna tónlistarmanna. Þátt- taka norrænu listamannanna á hátíðinni verð- ur þá einnig skipulögð í samvinnu við Ljósaklif. Staðbundin innsetning og ferilsýning Halldórs Ásgeirssonar höfðaði einnig til fólks, en sýn- ingin nefndist jarðeldhús og bræddi Halldór þar saman hraunsteina úr Búrfelli ofan við Hafnarfjörð (hraun frá Ljósaklifi) og Fuji-fjalli í Japan. Við gerð verkanna lét Halldór sam- brætt fljótandi hraunið renna á hvíta matar- diska sem síðan voru bornir fyrir gesti út í af- markað rými utan við „eldhúsið“. Þá hefur aðsókn að vídeolistadagskráinni verið góð og vöktu verk Steinu Vasulku sérstaka athygli. Japanir eiga sér mjög sterka og langa hefð hvað myndbandalist varðar og kunna því gott að meta í þessum efnum. Þessa hefð má m.a. rekja til Gutai-hópsins sem hóf að gera tilraun- ir með myndbandalist og sýna gjörningalist sem myndlist þegar á árunum eftir síðari heimsstyrjöld. En hið „opinbera Gutai-tímabil“ stóð frá 1954–1972 og hafði mikil áhrif á jap- anska og alþjóðlega samtímamyndlist hvað varðar nýjar nálganir, viðfangsefni og leiðir. Loks er að nefna staðbundna sýningu Hreins Friðfinnssonar sem stendur nú. En þar teflir hann saman af sinni ljóðrænu snilld og gagn- sæju zenísku sýn beinum „afritunum“ af frönsku og japönsku bergi í formi blýantsteikn- inga, ljósmyndum af sauðfé og hestum bróður síns í bithögum vestur í Dölum, rignandi máln- ingarstautum í regnbogaljósbrotum japönsku hádegissólarinnar, kostulegum draumum í formi ritaðra texta á vegg og eigin höndum steyptum í gler sem halda á litlu blómi, sem reynist hilling ein þegar nánar er skoðað. Staðbundin tengsl Þegar Einar Már er spurður um tildrög þess verkefnis sem starfrækt er undir merkjum Ljósaklifs eða Lightcliff Art segir hann um sé að ræða starfsemi sem leitar nýrra leiða í list- rænu samstarfi, sýningarhaldi og kynningu á íslenskum listum erlendis. „Ljósaklif hóf starf- semi sína á menningarborgarárinu 2000. Ég hóf að starfrækja sýningarými og vinnustofu á vernduðu hraunsvæði við sjóinn í jaðri Hafn- arfjarðar og bauð listamönnum að vinna og sýna staðbundin verk þar á sumrin er tengdust ákveðnu þema. Þar er sjónum beint að tengslum innra og ytra rýmis á mörkum óspilltrar náttúru og borgarumhverfis og vinna listamennirnir með og útfrá viðfangsefninu í samhengi við þann stað sem unnið er á hverju sinni. Halldór Ásgeirsson og Steina Vasulka unnu sérstaklega verk sem þau sýndu í Ljós- klifi 2000 og Hreinn Friðfinnsson sýndi 2001 og má líta á sýningarverkefni þeirra hér í Kyoto sem framhald af þessum verkefnum.“ Á menningarborgarárinu átti Ljósaklif m.a. samstarf við Hafnarfjarðarbæ og Hafnarborg, menningar og listastofnun Hafnarfjarðar um komu japanskra listamanna hingað til lands, og segir Einar Már að menningarumsvifin í Kyoto séu óbeint framhald af því verkefni. „Kyoto- borg er fyrrum höfuðborg og menningarleg miðja Japan nú sem fyrr. Borgin hefur einnig verið að marka sér sess á hinu alþjóðlega lista- sviði og mun Ljósaklif vinna áfram að menn- ingartengslum íslenskra og norrænna mynd- listarmanna við borgina og Kansai-svæðið, sem Kyoto tilheyrir ásamt m.a. borgunum Osaka og Kobe. Það má geta þess að árlega koma um 30 milljónir japanskra ferðamanna til Kyoto til að njóta lista og menningar hér sem spannar fleiri hundruð ár enda er Kyoto-borg sú borg heims- ins sem hefur flesta „unesco world heritage“ staði. Hér mætast ólíkir tímar, óvenju rík menning frá fornu fari og alþjóðlegir straumar í listum og menningu. Þannig munu þau tengsl sem komist hafa á við sterkar listastofanir hér, s.s. Kyoto Art Center, Sacred Bridge lista- stofnunina, sem vinnur að menningartengslum milli listamanna frá Austur- og Vesturlöndum, Kyoto-borg, nýja samtímalistasafnið í Kobe, sem er það annað stærsta í landinu á eftir To- kyo-safninu og var opnað í mörg þúsund fer- metra byggingu síðastliðið haust, auk Life Art- gallerísins og fleiri gallería í Kyoto og á Kansai-svæðinu halda áfram. Ýmsir aðilar hafa komið að samstarfsverkefnum Ljósklifs og stutt þau fjárhagslega, og er menningardag- skráin í Kyoto 2002 styrkt af menntamálaráðu- neytinu, Sendiráði Íslands í Japan, forsætis- ráðuneytinu, Myndstefi, Menningarsjóði Íslandsbanka og Skandinavíska Sasakawa- menningarsjóðnum. Sérstaklega hefur marg- þættur stuðningur íslenska sendiráðsins í Jap- an og sendiherrans Ingimundar Sigfússonar verið mikilvægur við framkvæmd þessara verkefna.“ Einar Már segir ýmis verkefni framundan, og leggur hann þar áherslu á að skipuleggja listviðburði langt fram í tímann svo svigrúm sé til þess að fá framúrskarandi listamenn, hent- ugan sýningarvettvang hverju sinni og afla fjármagns til verkefnanna. „Ég er t.d. að vinna að viðamiklu varanlegu samstarfsverkefni milli íslenskra, norrænna og japanskra aðila í tengslum við EXPO-sýninguna sem haldin verður í Nagano-héraði í Japan árið 2005. En eins og staðan er nú má segja að norrænar list- ir og menning séu heimilislausar í Japan. Markmið þessa verkefnis er að skapa þeim var- anlegan vettvang hér í Kyoto. Auk þess eru ýmis önnur verkefni í farvatninu. Næsta sumar er fyrirhugað samstarfsverkefni Ljósaklifs – Lightcliff Art og Eiðastóls við norræna og jap- anska skúlptúrista um umhverfisverk að Eið- um. Verður verkefnið fyrsti áfangi í nýjum al- þjóðlegum umhverfislistagarði þar. Þá mun Finnbogi Pétursson vinna staðbundnar hljóð- myndir inn í sýningarrými Ljósaklifs í Hafn- arfirði í júní í tengslum við verndað hrauns- væðið umhverfis. Þá er fyrirhuguð viðamikil Gutai-sýning í Hafnarborg 2004 í tengslum við komu, staðbundna vinnu og sýningu annarrar kynslóðar Gutai-listamanns í Ljósaklifi, Horio Sadaharu, sem byrjaði að sýna með Gutai- hópnum aðeins 17 ára gamall (1955) og er einn alvirkasti og nýstárlegasti samtímalistamaður Japana í dag. Myndlist hans er það sem má kalla „lifandi og gagnvirka hversdagslist“ og stendur einmitt yfir þessa dagana viðamikil sýning á verkum sem hann hefur unnið sér- staklega beint inn í og útfrá útirýmum nýja samtímalistasafnsins í Kobe. En það sem er eitt af helstu einkennum Gutai-listar er hin staðbundna nálgun og að hún er sprottin úr umhverfi og í samtali við menningu og sögu Kansai-svæðisins, þ.e Kobe, Kyoto, Osaka og Himeji borga.“ Einar Már segir ýmis önnur verkefni í burð- arliðnum, m.a. vinni Finnbogi Pétursson og Magnús Pálsson staðbundin verk í Kyoto næsta haust og stór sýning á íslenskri og nor- rænni samtímalist með sterkri íslenskri áherslu er fyrirhuguð haustið 2004. „Það sem ég legg megináherslu á í þessu starfi auk stað- bundinnar nálgunar er íslensk list í norrænu og alþjóðlegu samhengi. Þau verkefni sem Ljósa- klif hefur staðið að til er þessa eru háð því að mér takist að afla fjármagns til þeirra og þá þarf að koma til opinber stuðningur jafnt og stuðningur frá lista- og menningarsjóðum fyr- irtækja. Þrátt fyrir tíu ára efnahagslægð hér í Japan er um að ræða 130 milljónir manna sem búa í landinu með sterkan kúltúr að baki og menningarlega sjálfsmynd sem Japanir rækta, eru stoltir af og er þeim almennt dýrmæt, sés- taklega hér í Kyoto og á Kansaisvæðinu, þar sem búa rúmlega tuttugu milljónir,“ segir Ein- ar Már Guðvarðarson að lokum. heida@mbl.is Ragnhildur Gísladóttir og Anna Richardsdóttir vöktu mikla hrifningu er þær fluttu gjörninginn „Hreinsun“, í hinum fjögur hundruð ára Nijo-kastala og Kyoto Art Center í Japan. Frá sýningu Hreins Friðfinnssonar myndlistarmanns í Kyoto Art Center í Japan. þar teflir hann m.a. saman beinum „afritunum“ af frönsku og japönsku bergi í formi blýantsteikninga. AÐ SKAPA VARAN- LEGAN VETTVANG Ljósaklif – Lightcliff Art er staðbundið listaverkefni rekið af Einari Má Guðvarðarsyni myndlistarmanni. Ljósaklif hefur unnið að umfangsmiklum menningar- tengslum í Japan að undanförnu sem HEIÐA JÓHANNSDÓTTIR spurði Einar Má nánar um.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.