Pressan - 30.05.1991, Síða 10

Með samþykkt sinni við nauðarsamningum braut Qármálaráðuneytið sögulegt blað. í fyrsta sinn féllst það á
að fella niður undanskot fyrirtækis á staðgreiðslu á sköttum starfsmanna sinna.
Sá einstœdi atburdur átti sér staö í skiptarétti Arnes-
sýslu í gœr aö fulltrúi fjármálaráduneytisins greiddi at-
kvœöi rneö naudungarsamningi vegna Hraöfrystihúss
Stokkseyrar og samþykkti þar meö aö HS þyrfti aöeins aö
greiöa fjóröung af 40 milljón króna staögreiösluskatt-
skuld sinni. Þetta er í fyrsta skipti sem ríkiö fellst á aö
fella niöur undanskot fyrirtœkis á staögreiöslu starfs-
manna sinna. Unniö hefur veriö aö málinu frá tíö fyrri
ríkisstjórnar, sem tók ákvöröun um aö fara þessa leiö.
Innan fjármálaráöuneytisins var hins vegar lagt aö fjár-
málaráöherra aö hverfa frá þeirri ákvöröun og varaö viö
fordœminu sem slikt heföi í
Á fundi í byrjun vikunnar med for-
sætisráðherra, fjármálaráðherra oi>
sjávarútvegsráðherra sem jafnframt
er þingmaður Sunnlendinga og for-
svarsmönnum fyrirtækisins og hæj-
arfélagsins mun hafa verið lagst á
Friðrik að hnika hvergi frá ákvörð-
un fyrri ríkisstjórnar. Bæði Davíð
Oddsson og Þorsteinn Pálsson
munu hafa lýst þeirri skoðun sinni
samkvæmt heimildum FKFSSUNN-
AR.
Friðrik Sophusson vildi ekki tjá
sig um þau orðaskipti sem urðu á
fundinum, þegar PRKSSAN ræddi
við hann í gær.
„Þetta er gamalt mál og arfur frá
síðustu ríkisstjórn," sagði Friðrik.
ÁKVÖRÐUN TEKIN í
ÁGÚST í FYRRA
— Þú ert fjármálaráðherra og
herð ábyrgðina fyrir hönd ríkisins.-
,,Ef horft væri á málið eingöngu
út frá fjárhagsstöðu ríkisins, þá er
þetta áreiðanlega skynsamlegasta
leiðin í þessu tilviki. En þaö er ekki
eina sjónarmiðið sem ríkiö þarf að
huga að. Ríkið þarf að hugsa um
önnur sjónarmið, eins og jafnræöis-
reglu frá sköttum. í því tilviki er
þetta mál afar sérstakt. Það hefur
um margra mánaða skeið verið
unnið að þessu máli."
Friðrik sagði að í ágúst í fyrra
hefðu menn rætt um þetta, „þar á
för meö sér. _
meðal forsætisráðherrann, banka-
menn og fulltrúar sjóöanna. Eftir
það var ákveöiö að fara sérstaka
leiö með þetta mál í gegnum nauð-
arsamninga og freista þess að fá
kröfuhafana til þess að falla frá
ákveðnum liluta krafnanna, enda
yrði gjaldþrotið dýrara fyrir alla að-
ila."
— Þú heföir getað tekið annan pól
í hæðina.
,,.lá, en spurningin er sú, hvort
það er siðlegt þegar húið er að
vinna að þessu máli meö þessum
hætti mánuöum saman, að koma þá
á síöustu stundu og koma í veg fyrir
þaö að fjöldi kröfuhafa fallist á þaö
að gefa verulegan afslátt á sínum
kröfum"
— Þetta hlýtur að gera allt þitt
starf miklu erfiöara í framtíðinni
gagnvart þeim fjölda fyrirtækja sem
eru í svipaöri stöðu.
„Þetta er arfur frá síöustu rikis-
stjórn. Ég mun fylgja þeirri stefnu
að ekki verði hægt að semja um
vörsluskatta sem fyrirtæki eru með.
Það er skýr stefna okkar."
Viðmælendur PRESSUNNAR
sögðu að samkomulagiö frá því í ág-
úst í fyrra væri meöal annars tilkom-
ið vegna tengsla Margrétar Frí-
mannsdóttur formanns þingflokks
Alþýðubandalagsins við fyrirtækiö,
en Margrét var oddviti Stokkseyrar-
hrepps og mun hafa komið að mál-
Davið Oddsson forsætisráðherra og Þorsteinn Pálsson, sjávarútvegsráðherra
og þingmaður Sunnlendinga, lýstu þeirri skoðun sinni að standa bæri við
ákvörðun fyrri rikisstjórnar, sem lagði grunninn að nauöarsamningunum. Af-
staða Friöriks og embættismanna i fjármálaráðuneytinu fékk litlu ráðið um
niðurstöðuna
inu á tímabili Ólafs Ragnars Gríms-
sonar í fjármálaráðuneytinu.
HEILDARKRAFA RÍKISINS
NAM 55 MILUONUM KRÓNA
Hraðfrystihús Stokkseyrar skuld-
aði ríkissjóöi staögreiðslu skatta,
sem fyrirtækiö hafði dregið af
starfsmönnum sínum, en haldið eft-
ir og notað í reksturinn. Þetta er á
ótvíræðan hátt í andstöðu viö gild-
andi lög og varðar sektum eöa fang-
elsun. Höfuöstóll staðgreiðsluskatt-
skuldar HS nam 25 milljónum, en
meö viöurlögum nam skuldin á hil-
inu >10 til 45 milljónum. Þessa upp-
hæð dró HS reyndar í efa, taldi að
viöurlög heföu veriö ofreiknuö. En
heildarkrafa ríkisins nam 55 millj-
ónum króna.
Hingað til hafði fjámiálaráðu-
neytið alfarið lagst gegn samþykkt
nauöarsamninga er fælu það í sér
að staögreiðsluskuldir skatta féllu
niður eða lækkuöu. Hér er því um
algert einsdæmi að ræða.
Samþykkt nauðarsamningsins fel-
ur í sér að HS staðgreiðir fjórðung
heildarkrafna eða um 40 milljónir
króna af tæplega 150 milljónum.
Ríkið fær um leiö um 14 milljónir af
heildarkröfum sínum.
Samkvæmt heimildum PRESS-
UNNAR gerði fjármálaráðuneytið
þann fyrirvara við samþykkt samn-
ingsins að refsiþáttur málsins væri
samkomulaginu óviðkomandi.
Ráðuneytið íiefur því ekki fallið frá
rétti sínum til að kæra forráðamenn
HS fyrir að halda eftir staögreiðsl-
unni og nota í reksturinn. Á hinn
hóginn liggur fyrir ótvíræð laga-
heimild til handa ríkinu að ganga á
þennan hátt frá skattskuldum og
meö skattalagabreytingum frá 1989
telst skattskuld vegna staðgreiðslu
almenn krafa. en ekki forgangs-
krafa.
ATVINNUTRYGGINGASJÓÐUR
LÁNAR NÚ 90 MILUÓNIR
Á nauðungarsamningsfundinum í
skiptarétti Árnessýslu voru það
tveir langstærstu kröfuhafarnir,
Landsbankinn og ríkissjóður, sem
samþykktu samninginn. Heildar-
kröfur voru hátt í 150 milljónir
króna, en krafa ríkisins var um 55
milljónir eða um 37 prósent og krafa
Landsbankans um 65 milljónir eða
um 45 prósent. Aðeins fulltrúi Olís,
sem átti kröfu upp á 1,6 milljónir
eða 1,1 prósent greiddi atkvæði á
móti. Aðrir kröfuhafar sátu hjá.
Á síðasta ári felldi Stokkseyrar-
hreppur niður skuldir HS og með
nýju fjármagni átti hreppurinn 15
milljónir króna í fyrirtækinu, um 80
prósent hlutafjár. Síðar á árinu kom
tii kasta Hlutafjársjóðs sem lagði um
170 milljónir króna í fyrirtækið og
eignaðist þar með nær 90 prósent
hlutafjár. Nauðungarsamningurinn
nú felur um leið í sér að fyrirtækið
losnar við liðlega 110 milljóna króna
skuldir gegn greiðslu á um 40 millj-
ónum króna til kröfuhafa.
Nauðungarsamningurinn felur að
auki í sér að þar sem þessar skuldir
eru afgreiddar kemur til afgreiðslu
til handa HS eldri samþykkt frá At-
vinnutryggingasjóði útflutnings-
greina um lán upp á 90 milljónir
króna. Staða fyrirtækisins hefur því
snarbreyst á örskömmum tíma.
„Þetta þýðir einfaldlega að fyrir-
tækið verður rekstrarhæft. Það
blasti ekkert annað við en gjaldþrot
ef samningar hefðu ekki tekist, en
með þessu má segja að fyrirtækið
komist á réttan kjöl.” sagði Stefán
Runólfsson framkvæmdastjóri HS.
„Þetta kemur byggðarlaginu
óneitanlega vel. Hér byggist allt á
því aö íyrirtækið geti haldist starf-
andi. enda 70 prósent hreppsbúa
beint með framfærslu frá fyrirtæk-
inu." sagði Grétar Zophaníasson,
sveitarstjóri og varastjórnarmaður í
fyrirtækinu.
Fridrik Þór Guðmundsson og Kristján'
Þorvaldsson