Pressan - 20.06.1991, Blaðsíða 23

Pressan - 20.06.1991, Blaðsíða 23
FIMMTUDAGUR PRESSAN 20. JÚNl'1991 23 Innan þjóðkirkjunnar gætir nú vaxandi greniju gagnvart „bókstafstrúar- mönnum", þeim sem boða guðsorð á afdráttarlausari hátt en tíðkast hefur. Séra Guðmundur Örn Ragnars- son farprestur olli miklu fjaðrafoki í haust þegar liaun sagði Seltirningum til syndanna, kvað djöful- inn leika lausum hala og sagði að guðleysingjar ættu vísa vist í helvíti. Við brey tingar á Iögum um far- presta missti Guðmundur Órn vinnuna og var ekki ráðinn af tur. Hann telur að skoðanir sínar hafi ráðið úrslitum: Djöfullinn hafi þannig beinlínis sett strik í reikninginn. „KIRKJAN ER ENGIN RUSLAKISTA" Deilurnar innan kirkjunn- ar snúast raunar ekki bara um persónu Gudmundar Arnar og skodanir hans. Séra Gunnar Kristjánsson prestur á Reynivöllum ritar langa grein í nýjasta hefti Kirkjurits- ins um „Karismatísku hreyf- inguna og íslensku þjóðkirkj- una". Þar gerir hann harða hríð að málflutningi Guð- mundar Arnar og nefnir sögusagnir um að hann hafi kennt fermingarbörnum að fötlun sé refsing frá Guði, og að blessun Guðs komi fram í góðu heilsufari og jafnvel ríkidæmi. Gunnari finnst um- fjöllun Guðmundar um djöf- ulinn vera eins og ómur for- tíðarinnar þegar ,,hið illa var holdgert í sterku myndmáli". Gunnar gerir einnig að um- talsefni tengsl Guðmundar Arnar við trúflokkinn Orð lífsins og þykir þau í hæsta máta óeðlileg. Orð lífsíns er fámennur trúflokkur hér- lendis, settur á laggirnar af hjónunum Asmundi Magnús- syni lækni og Jódísi Konráös- dóttur. Þau kynntust hreyfingunni í Svíþjóð þar sem henni hefur vaxíð f iskur um hrygg síðustu ár og telur nú þúsundir fé- laga. Áhersla er lögð á per- sónulega trú og ábyrgð. menn tala tungum og eru í milliliðalausu sambandi við almættið. í samtali við PRESSUNA bar séra Gunnar þessum trúflokki ekki vel söguna, sagði að hann ylli „geðsveiflum og geðrænum vandamálum". Annar prestur hélt því fram við PRESSUNA að sérstakar „aftrúarstöðvar" hefðu verið settar á laggirnar í Svíþjóð til þess að bjarga ráðvilltum og rugluðum fórn- Séra Guömundur Örn Ragnarsson: Útiloka ekki að ég stofni eigin söfnuð. arlömbum Orðs lífsins. Séra Gunnar telur að við- horf Guðmundar Arnar eigi ekki mikinn hljómgrunn inn- an þjóðkirkjunnar en nógu mikil þó til þess að nauðsyn- legt sé að taka í taumana: „Kirkjan er engin ruslakista fyrir fólk með fixídeur sem menn fá í sinn koll sannfærð- ir um eigið ágæti og köllun til aðbjarga heiminum en fyrst kirkjunni." „LÚTHERSKA KIRKJAN SKREPPUR SAMAN" Síðustu ár hefur trúfélög- um utan þjóðkirkjunnar vax- ið ásmegin. Trúarsamkom- urnar eru öllu frjálslegri en innan þjóðkirkjunnar: Menn vitna, tala tungum og hlýða á tæpitungulausan boðskap. „Ef þú ferð í kirkju eru helmingslíkur á því að prest- urinn mali almennt um ástandið í þjóðfélaginu, veð- urfar eða aflahorfur," sagði einn af gagnrýnendum þjóð- kirkjunnar. „Þeir eru komnir svo langt frá kjarna trúarinn- ar, þeir þora ekki að gagn- rýna, þeir þora ekki að segja fólki til syndanna. Þeir vilja engan styggja enda eru kirkj- urnar hálftómar." Umtöluðustutrúfélögin eru ekki fjölmenn. í Veginum eru 297 félagar og í Krossinum 242. Á móti kemur að flestir meðlimir eru mjög virkir í starfinu. Og talsmenn litlu trúfélaganna eru sannfærðir um að þau eigi framtíðina fyr- ir sér. Þess má geta að John Naisbitt, sem hélt umtalað er- indi á vegum Stjórnunarfé- lagsins, er þeirrar skoðunar að þjóðkirkjur eigi á brattan að sækja í framtíðinnf meðanönnur trúfélög dafni En hvað finnst^ Gunnari Þorsteinssyni forstöðumanni Krossins' um deilurnar innan þjóðkirkjunnar? „Þeir eiga greinilega í tilvistarkreppu Raunar er lútherska kirkjan alls staðar á undanhaldi og skreppur saman með hverju ári. Nú er svo komið að hún er orðin eins og hver annar sértrúarsöfnuður miðað við hvítasunnukirkjuna. Ég held að aðskilnaður rikis og kirkju væri mesta blessun sem hent gæti kirkjuna. Það fyrir- komulag að sækja bara tékk- ann til ríkissjóðs kallar á framkvæmdaleysi, framtaks- leysi, getuleysi." „NÁ HEIFTARLEGUM TÖKUM Á FÓLKI" Séra Gunnar Kristjánsson hefur ekki miklar áhyggjur af yfirvofandi hnignun þjóð- kirkjunnar. Hann heldur því þvert á móti fram að hin smærri trúfélög eigi erfiða tíma framundan. „Þetta á eft- ir að hjaðna. Þannig hefur það verið í Ameríku og allt bendir til þess að sama verði upp á teningnum hérna." Annar prestur tók djúpt í Séra Gunnar Kristjánsson: Kirkjan er engin ruslakista f yr- ir fólk með fixídeur sem menn fá í sinn koll sannfæröir um eigið ágæti og köllun til að bjarga kirkjunni. árinni þegar hann lýsti þeim áhrifum sem sum trúfélögin hafa á fólk. „Það er geigvæn- legt hvernig þeir ná þessum heiftarlegu tökum á fólki. Það er alveg óskiljanlegt. Menn eru hreinlega ekki gangandi á öllum kertum." Þjóðkirkjuprestar þyrftu að líkindum ekki að hafa miklar áhyggjur ef „óæskileg ele- ment" hefðu ekki skotið rót- um innan kirkjunnar sjálfrar. Guðmundur Örn Ragnarsson er bara eitt dæmi um það. Hann fullyrðir að hann eigi marga skoðanabræður innan kirkjunnar; presta sem vilja boða orðið á afdráttarlausari hátt og breyta bæði formi guðsþjónustunnar og stíl. Og aðspurður vill hann jafnvel ekki útiloka að hann stofni nýjan söfnuð og bætti við: „Ég er atvinnulaus í augna- blikinu." Ungt fólk með hlut- verk hefur starfað innan kirkjunnar í hálfan annan áratug. Þar eru áherslur að mörgu leyti svipaðar og hjá róttækum trúflokkum enda virðist nokkurrar tortryggni gæta í garð. hópsins innan kirkjunnar. ENDURTEKNAR AÐVARANIR BISKUPS . Menn skyldu ekki gera lítið úr möguleikum Guðmundar Arnar ef hann stofnar til nýs safnaðar. Þrátt fyrir að ýms- um Seltirningum hafi runnið kalt vatn milli skinns og hör- unds undir eldræðum hans féllu þær í kramið hjá öðrum. „Sumir urðu glaðir, aðrir reiðir," sagði hann. ,,0g þann- ig á þetta að vera. Mér finnst gott ef einhver verður svo reiður undir prédikun að hann stendur upp og gengur á dyr. Boðskapurinn á að hreyfa við fólki." Bænir séra Guðmundar hreyfa við fólki, það hefur sjálfur biskup íslands stað- fest. Að öðru leyti vill Ólafur ekki tjá sig um það, hvort skoðanir séra Guðmundar hafi valdið því að hann fékk ekki starf áfram sem farprest- ur. „Hann var búinn að vara mig við í langan tíma," sagði Guðmundur. HINGAÐ OG EKKI LENGRA! Guðmundur Örn kvaðst allt eins eiga von á, að deil- urnar innan kirkjunnar neyddu presta til að skipa sér í tvær fylkingar. Öðru megin væru þá þeir sem vilja breyta messuforminu, virkja söfnuð- ina á annan hátt en tíðkast hefur — og „boða orðið" á jafn beinskeyttan hátt og tíðkaðist í frumkristni. Það felur meðal annars í sér að djöfullinn má ekki vera feimnismál, helvíti verður viðurkennt á nýjan leik og þar fram eftir götunum. Á öndverðum meiði eru þeir prestar sem vilja ýmist engar eða hægfara breyting- ar á messuformi og kæra sig ekki um þann „eldmessustíl" sem Guðmundur Örn hefur tileinkað sér. „Við viljum túlka ritninguna inn í sam- tímann, fremur en boða frumstæða siðfræði að hætti gamla testamentisins," sagði einn prestur. Biskup íslands á óhægt um vik að beita sér enda reynir hann að sigla milli skers og báru, eins og forverar hans, þegar hugmyndafræðilegar deilur af þessu tagi skjóta upp kollinum. En séra Gunnar Kristjáns- son vill að tekið verði í taum- ana: „Einhvers staðar er sá punktur þar sem við verðum að segja: Nei, nú eigum við ekki samleið lengur. Nú boð- ar þú annað fagnaðarerindi en kirkjan boðar." ÓÞÆGILEGAR STAÐREYNDIR Það er einmitt fagnaðarer- indi kirkjunnar sem málið snýst um. Gagnrýnendum finnst boðskapurinn „útvatn- aður". Einn prestur, sem hafði samúð með málflutningi Guðmundar Arnar, sagði: „Auðvitað skýtur það skökku við, þegar við eigum að láta eins og djöfullinn sé bara eins og hvert annað tákn í biblí- unni. Að helvíti sé fyrst og fremst hugarástand. Jesús tal- aði mjög tæpitungulaust um þessi fyrirbæri sem stað- reyndir. En nú eru þetta orðn- ar of óþægilegar staðreyndir fyrir fólk." Það sér ekki fyrir endann á deilunum innan þjóðkirkj- unnar sem kristallast í sjálf- um Kölska. Guðmundur Orn kemur sumum fyrir sjónir eins og hálfgerður sérvitring- ur frá annarri öld; en til eru þeir sem líta til hans sem sið- bótarmanns. Og þá geta menn hugsað til þess að siða- skiptin hófust á svo lítilfjör- legum atburði að Marteinn Lúther, lítt kunnur munkur, negldi klöguskjal gegn páfan- um á kirkjuhurð. Hrafn Jökulsson

x

Pressan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Pressan
https://timarit.is/publication/298

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.