Tíminn Sunnudagsblað - 25.06.1967, Qupperneq 17

■og bláhjálmurinn angaði. Hvers
vegna gat hann ekki brotizt út úr
þvögunni eins og trylltur graðhest-
ur, sem steypir sér í fljót í sum-
arhita, stokkið yfir mannhringinn,
smogið inn í sefið á enginu og
gleymt þar þessari martröð — lát-
ið morgunroðann þurrka út þenn-
an ljóta draum?
Hann spratt á fætur. En sam-
stundis fann hann hendur lagðar
á axlir sér — honum var þrýst
niður í sætið. Litlu síðar var dóm-
urinn kveðinn upp, strangur og
miskunnarlaus: Tuttugu ár í fang-
elsi.
Zarlás náði varla andanum.
Loks gat hann stunið upp fáein-
um orðum: Ég er saklaus — sak-
laus!
Hann öskraði eins og maður,
sem fallið hefur í djúpan brunn
og kallar á hjálp. Og í næstu andrá
sá hann einhvern lúta niður uppi
yfir brunnauganu, sem dagsbirtan
og sólskinið lagðist yfir dagsbirtan
ur hlemmur. Þetta var Kristur,
nauðalíkur myndinni, sem hékk á
þilinu yfir höfði dómaranna
tveggja. Kristur var ekki með
neinn spotta, sem hann gæti rennt
niður til hans, og hann hafði ekki
heldur komið með stiga. Hann var
ekki með neitt — nema þyrnikó-
rónu sína.
Þannig hófst þrautaganga Zar-
lásar. Þeir fóru með hann i (ang-
elsi á Egínaey og lokuðu hann
inni í myrkum klefa. Dagarn-
ir voru sem eilífðin sjálf, næturnar
endalaus martröð. Einveran kvaldi
hann þó ekki mest, heldur var það
ranglætið, sem hann hafði verið
beittur. Það grúfði sig yfir hann
eins og ófreskja, er aldrei lét hann
í friði. Hann óskaði þess eins, að
hann kæmist með einhverjum
hætti heim í þorpið sitt og gæti
sannað sakleysi sitt. Oft stóð hann
við járngrindurnar, kreppti hend-
ur um teinana og starir út í tóm-
ið. Stundum komu Hugur suðandi.
En Zarlás dró ekki að sér höndina,
mýið mátti stinga hann og sjúga
í sig blóð hans. Kannski þakkaði
það fyrir sig með því að fljúga
heim í ættbyggð hans og svífa þar
suðandi frá einu eyra að öðru, hús
úr húsi, og segja gömlum grönn-
um hans, hvílíkt ranglætisvei-k
hafði verið framið á honum.
Snöggvast kviknaði ný von í
brjósti Zarlásar: Sonur hans
viljaði hans.
„Þú gefst ekki upp, faðir minn,“
hafði sonurinn sagt. „Þú skalt ekki
þurfa að rotna hér inni til lang-
frama. Ég ætla að heimta, að mál-
ið verði tekið uppa ð nýju.“
Síðan liðu margir mánuðir, og
mánuðirnir urðu loks að árum.
Zarlás missti kjarkinn.
„Nei, ég fæ sjálfsagt aldrei upp-
reisn,“ tuldi-aði hann við sjálfan
sig. „Þeir halda, að ég sé morðingi,
og eins og glæpamanni verður mér
holað niður í jöfðina.“
Það bar við snemma morguns,
er fangarnir fengu að vera dálitla
stund úti í fangelsisgarðinum, að
samfangi hans einn heyrði tuldur
hans.
„Láttu þetta ekki hryggja þig, ‘
sagði hann. „Það er ekki verst að
vera talinn glæpamaður. Hundrað
sinnum verra er að vita sekt sína.“
Þessi maður var kennari, lesinn
maður, og Zarlás botnaði ekkert
í því, hvað hann átti við.
„Þyngst er sú refsing, sem mað-
urinn leggur á sig sjálfur," hélt
kennarinn áfram. „Heimurinn get-
ur haldið okkur saklaysa, en samt
kiknum við undir því fargi, sem
samvizka okkar leggur okkur á
herðar. Og sú kvöl er óþolandi."
Zarlás var jafnnær.
Fangarnir liðkuðu stirðnaða limi
daufu skinj vetrarsólarinnar í fang
elsisgarðinum, og kennarinn sagði
Zarlási söguna um órestes, sem
uppi var i fornöld. Það var kon-
ungssonur, sem réð móður sinni.
hórkonunni, bana til þess að bjarga
sæmd ættarinnar. Hann varð að
hefna föður síns, þvi að blóð hans
hafði litað sfeingólfið í höll ættar-
innar rautt. En þó;að fólk í Mýkene
sýknaði' hann. veitti samvizka hans
honum epgih grið. Þó áð hann færi
pílagrímsför í'llelgidóm Apóllos í
Delfi, þar seni hánn leitaði úr-
skurðar véfréttarinnar, brann eyð-
andi logi ájálfsásakananna jafn-
heitt i brjósti hans. Þetta var harð-
asti dómurinn," sem kveðinn varð
upþ yfir -nokkrUm hianni — dóm-
ur, sem enginn fékk vikizt und-
an. ......, _
. Zaríási fánnst sagan um Órest-
eg. undarleg r p'g íll^kiljanleg þjóð
sagav Qg, þö ;^ð þgnn væri sönn,
þá hf|ifði..konúngs,sonurinn eigi að
siður'# (jrjsi^ nianni að bana. Og
hvprjuniX Móður sinni! Hendur
Zarlásar höfðu aftur á móti aldrei
flekkazt blóði nokkurs manns —
samvizka hans var hrein.
Svo barst óvænt fregn: Málið
hafði verið tekið upp að nýju. Son-
ur hans hafði loks haft upp á ó-
kunnu mönnunum, sem séð höfðu
Zarlás við vinnu sína úti í hagan-
um, þegar Maniátis var myrtur.
Vitnisburður þeirra varð til þess,
að málsskjölin voru tekin á ný út
úr skápum dómaraembættisins.
Zai-lás þráði það mest af öllu,
að kona hans biði við fangelsishlið-
ið, þegar hann gengi út um það.
Hún átti að standa þar með hreina
skyi’tu handa honum og safarík
epli úr garðinum þeii’ra í dálitlu
hnýti og faðma hann að sér.
En kona hans stóð ekki fyrir ut-
an hliðið.
„Mamma er farin,“ sagði sonur
hans. „Henni varð ofraun að bíða
svona lengi. Hún veslaðist upp af
sorg og armæðu.“
Lífið hafðj misst hálft gildi sitt.
Zarlás beit á vörina, því að hann
vildi ekki fara að gráta úti á götu.
Málið var rannsakað á nýjan
ieik, sannleikurinn kom í Ijós: Sak
laus.
Zai’lás leit á myndina á þilinu
fyrir ofan dómarana, oghonum var
undarlega þung höndin, þegar
harm signdi sig.
Saklaus! Fréttin barst á vængj-
um vindanna heim í þorpið hans.
Zarlás sá langt tilsýndar, að fjöldi
fólks hafði safnazt saman við
þorpsveginn til þess að fagna heim
komu hans. Allir föðmuðu þeir
hann og vöfðu hann að sér og rom-
uðu þrek hans og þollyndi.
Hann svaf vel í fyrsta skipti í
fimm löng ár. Þetta var eins og
að koma heim úr stríði að unnum
réttlátum sigri.
Sonur hans hafði orðið að selja
alla hjörðina og veðsetja jörðina,
svo að hann gæti borgað lögfræð-
ingum o g vitnum, sem komið
höfðu um langan veg til þess að
hnekkja sektardóminum. Zarlás
hafði verið efnaður bóndi, en nú
var hann fátækur daglaunamaður.
En sæmd hans — henni var borg-
ið. Allt illt gleymdist, þegar fólk
úr næstu þorpum staðnæmdist fyr-
ir framan garðshliðið og þrýsti
hönd hans, og hann varð beinni
í baki, þegar presturinn nefndi
hann öðrum til fordæmis. Á slík-
um stundum fannst honum sem
hann ætti allan heiminn, slétturn-
ar og fjallahlíðarnar og fénaðinn
og fuglana, sem þar undu sér. Og
vatnið, se mríslaði í árfarvegin-
um milli steina og oleandertrjáa
niðaði líka lag honum til dýi’ðar.
En þeir menn voru til, sem stóð
T í M 1 N N — SUNNUDAGSBLAÐ
545