Íslendingaþættir Tímans - 08.07.1978, Blaðsíða 7

Íslendingaþættir Tímans - 08.07.1978, Blaðsíða 7
Stef án Áriiason yf irlögregluþj ónn Stefán fæddist að SauöhUsnesi i Alfta- Verl á gamlárskvöld 1892 — En ekki dvaldist hann i foreldrahúsum, nema yfir nóttina. A nýjársdag var hann fluttur til Ingibjargar Jónsdóttur i Hraungerði, I sömu sveit. Og þar með tók hún við Wúöurhlutverkinu. 1896giftist Ingibjörg Isleifi Jónssyni frá Jórvik. Þau bjuggu I Hrauhgerði til 1902. M fluttu þau til Jórvikur, og Stefán meö Peim. Þau gengu honum i foreldrastaö. ^g hjá þeim dvaldi hann til 27 ára aldurs. Er þau hjón gerðu erfðaskrá slna, arfleiddu þau Stefán til jafn við börn sin, og lýsir það þeim hjónum vel. °nietanlegt happ hefur það verið Stefání, a° alast upp á sliku gæða- og myndar- neimili. Enda leit hann ávallt á þau hjón sem foreldra sina, og mat þau liklega öll- uni öðrum meira. Um þau talaði hann I a"t öðrum tón en um annað fólk. Isleifur var mikill framfaramaöur. Og 'heðal annars hafði hann áhuga fyrir, að sundyrðikenntí sveitinni. Hann sendi þvl ^tefán til Reykjavíkur, og kostaði hann P31, i' nokkra mánuði við sundnám, hjá Páli Erlingssyni. „Sundlaug" lét Isleifur gera með þvi að hlaöa fyrir læk, svo að "Ppistöðulón myndaöist. Og þar kenndi stefán nokkrum unglingum sund, þar á meðal fósturbróður sinum Jóni Isleifs- Svni, slðar kennara og söngstjóra. Eins og fleiri ungir menn, fór Stefán á Vertið til Suðurnesja, og mun hann hafa Verið þar landmaður, fremur en við r°ora. Svo mun einnig hafa verið I Vest- •fiannaeyjum, er hann leitaði þangað w fanga. Fyrir sjómennsku hafði hann konu sinni Signýju Jóhannesdóttur frá yðra-Fjalli hinni ágætustu konu. Þeim ,ar° fjögurra barna auðið en tvö þeirra tust j bernsku. Þau sem upp komust eru 'veig hUsfreyja og hjúkrunarkona á ^usaviR nyrðra gift Jóni Þorgrimssyni 0rstJóra og Þorkell bóndi á Hvoli i Aðal-' ai kvæntur Oddnýju Bjarnadóttur. not[ándur á Aoalboli var heilsuveill Kkur sfðustu árin. Hann lézt laugardag- ia^7' mai s1, eítir skamma le8u °S var rrosettur að Grenjaðarstaö fimmtudag- ,nn 1. jUnl. E8minnist hans sem einlægs og ágæts * nfr °8 eins heilsteyptasta manns sem eg hef kynnzt. Kcykjavikl júnl 1978 Þörir ISuldv insson litinn áhuga, og þao'var Eyingum happ, þvl að heföi sjórinn orðið starfsvettvang- ur Stefáns, erulitlar likur til, að leikgáfur hans hefðu orðið þáttur i menningarlffi Eyinga, einsograun varð á. En hermi- og leikgáfa hefur verið honum meðfædd', þvi að ekki var hann gamall, er hann fdr að herma eftir ýmsum i sveitinni. Stríös- glettinn mun hann hafa verið, og margir haftgamanaf, en öðrum kannski sárnað i svip. En svo leikinn var Stefán að leika, aö leiklist hefði átt að vera hans aðalstarf, en ekki hjáverka. Sumar sem ég var iEyjum, kynntist ég Stefáni. Og oft kom ég og fleiri strákling- ar I Mandal, þar sem Stefán átti heima. I kjallaranum par, varoft kátina, og stund- um kerskni blandin, góökynja þó. Var Stefán konungur þeirra stunda. Hann kunni svo miklu meira fyrir sér en viö hinir, að um engan jöfnuð var að ræða. Og æsiöan.er viðhittumst, voru fremur slegnir strengir gamans en alvöru, þótt hUnslæddist meðöðruhvoru, svo og sögu- legur fróðleikur.sem var Stefáni nærtæk- ur. En m'eir seildist ég eftir kimni- og leikgáfu hans. Hann hafði svo næmt auga fyrirhinu sérkennilega i fari manna, rödd og fasi, og svo mikla hermihæfni, að unun var að sjá Stefán og heyra, er hann brá sér i gervi kunnra borgara og kánningja. 1 Eyjum ganga ýmsar glettnisögur um Stefán. Hann átti það til aö hringja i menn og tala við þá með „þeirra" rödd, eöa skipa í'yrir verkum rneð rödd verkstjór- ans, og kannski öfugt við það, sem hann haföi gert, stundu áður. En Stefán bregður sér ekki oftar I gervi kunningja eða góðborgara til að setja glaðansvip á liðandi stund. — Stefán féll I valinn 29. júli 1977, á 85. ári. Er hann næturgamail var fluttur Ur for- eldragarði, hefur það ekki átt að verða nema um stundarsakir, þótt önnur yrði raunin. En slfka öndvegis „foreldra" og heimili hlaut hann, að annar og mildari hljómur var I röddinni, er hann minntist þeirra. Fósturforeldrarnir og Jórvlkur- heimilið var Stefáni efst i huga, er hann leit um öxl. Skömmu áður en Stefán „kvaddi", hringdi hann, sem oftar til mln, og hafði á orði aö skreppa til Reykjavfkur, og myndi þállta inn. Enhannkvaöst mjög slappur, og varla þekkja sjálfan sig. En sjálfs hans voru gamanyrðin, sem voru honum svo eiginleg, að velgæti ég trúað, að hann hafi kvatt þetta lifsplan okkar og heilsað nýju, meðspaugsyrði á vör, þótt grunnt væri á alvörunni, undir gamninu. og stundum var spaugið blandað alvöru, og alvaran spaugi. — En að þessu sinni kenndi óvissu me ö s pauginu. Og s vo f ór, aö ha nn skrapp ekki til Reykjavikur. Hann leit þvi ekki inn og skakaði ekki til min tóbaksddsun- um, eins og hann var vanur, — og fyllti ekki stofuna gáska og glaðværö, eins og . ávallt er hann kom, á sinn sérstæöa, „stefánska" hátt. Stefán var, eins og áður er sagt, skaft- fellskur að ætt og uppruna, en flutti, sem fleiri til Eyja, og festi þar rætur. 1 fyrstu vann hann ýmis störf, en hvarf brátt að starfi i lögreglunni. Arið 1932 tók hann við stöðu yfirlögregiuþjóns, og var það um áratugi siöan. En Vestmannaey- ingum mun hann minnisstæðastur á leik- sviöinu. Beztu hlutverkum sinum, ber mönnum saman um, að hann hafi skilaö af ógleymanlegri snilld. A ,,þjóðhátiö" Eyinga, var Stefán kynn- ir yfir hálfa öld. Og trúlegt er, aö það met veröi seint slegið. Er Stefán hringdi til min siðast, minntist hann á hátiðina, sem var rétt , framundan, oghalda átti þa aftur. i fyrsta skipti eftir gos, i Herjólfsdalnum fagra. Þaðleyndi sér ekki, að hugur hans stóð til hattöaririnar. — En i röddinni vareinhver annarlegur hreimur — efi. Þegar hringt var til min og sagt: „Stefán Arnason er dáinn", skildi ég efa-

x

Íslendingaþættir Tímans

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingaþættir Tímans
https://timarit.is/publication/303

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.