Heimilistíminn - 12.07.1979, Qupperneq 21

4€
Japönsk fjölskylda viö minnismerki fórn-
arlamba kjarnorkusprengjunnar.
shima til þess að fræðast þar um það, sem
geröist árið 1945.
Ferðamannastraumurinn til borgarinn-
ar á ekki hvað sizt rætur sinar að rekja til
hinar sérstöku sögu hennar. Flestir eru
ferðamennirnir japanskir. Aðeins 5% eru
útlendingar, og þá aðallega Banda-
rikjanfienn og Rússar og siðan fólk frá
hinum ýmsu Asíulöndum.
— Á meðan við lifum á atomöld reikn-
um við með að straumurinn muni heldur
aukast, segir Araki.
Takeshi Araki hefur undanfarin rúm
tuttugu ár barizt fyrir afvopnun og banni
við notkun kjarnorkuvopna og tilrauna-
sprengingum. Borgarstjórnin I Hiroshima
hefur 151 sinni mótmælt opinberlaga til-
raunasprengingum k jarnorkuveldanna,
og Araki hefur mörgum sinnum heimsótt
Sameinuðu þjóðirnar i New York til þess
að vara menn þar viö vopnakapphlaupinu
i heiminum.
— Það er ekki hægt að tala um varan-
legan frið fyrr en atomvopnin hafa veriö
lögð til hliöar. Svo lengi sem þessi vopn
eru fyrir hendi er öryggi allra þjóöa
heims ógnað. Ef til þess kæmi, að skylli á
kjarnorkustyrjöld myndi hún ekki ein-
ungis snerta þær þjóðir, sem fyrst tækju
þátt i henni, heldur einnig mörg önnur
lönd, segir Araki, sem dregur ekki dul á
það, að hann hefur orðið fyrir vonbrigðum
með áhugaleysi Bandarikjamanna og
Sovétmanna til þess að stöðva vigbúnað-
arkapphlaupið.
Herstöð fyrir keisaraherinn
Hiroshima liggur við Ohta-ána og er vel
i sveit sett á margan hátt. Veðráttan er
mild, og úrkoma i meðallagi mikil. Utan
við borgina eru frjósöm landbúnaöarhér-
uð, sem sjá hinum stöðugt vaxandi fjölda
bor.garbúa fyrir kjöti, korni og grænmeti.
1 sjónum rétt utan við Friðarborgina eru
veiddar um 20% allra ostra, sem Japanir
borða eða flytja úr landi.
Það var lénsmaðurinn Mohri Teru-
moto, sem uppi var á 16. öld, sem stofnaði
Hiroshima og gaf borginni nafn. En það
var ekki fyrr en i lok 19. aldar, sem stað-
urinn fékk borgarstjórn, en þá var þarna
orðinn svolltill verzlunarstaður.
1 siðari heimsstyrjöldinni var Hiro-
shima mikil herstöð, og miöstöð fyrir
japanska hermenn, sem tóku þátt I strið-
inu gegn Kina. Þar viö bættist svo, að
mikill hluti vopnabirgða keisarahersins
var geymdur i Hiroshima. Þess vegna var
ekkert undarlegt, þótt borgin yrði fyrir
valinu, þegar ákveðið var að varpa atom-
sprengjunni.
1 Hiroshima fyrr á árum var mikill hús-
næðisákortur, og göturnar voru svo
þröngar, að erfitt var að komast þar leið-
ar sinnar. Skipulagsfræðingar eftirstriðs-
áranna hafa lagt mikla áherzlu á að gera.
ekki sömu vitleysurnar, þegar borgin
hefur verið endurreist. Þess vegna eru
göturnar nú á dögum i Hiroshima breiðar
og vel skipulagðar. Einnig er þar mikið af
nýtizkulegum ibúðarhúsum — fjölbýlis-
húsum — sem setja svip sinn á borgina.
Þó halda sumir þvi fram, að skipulags-
fræðingarnir hafi ekki séö nægilega vel
fyrir, hversu ör fólksfjölgunin myndi
verða I borginni. Fjölmargir kvarta und-
an þvi, hversu geysileg umferðin sé I
borginni, og að listi yfir þá, sem biða eftir
að fá húsnæði lengist stöðugt.
1 Hiroshima eru fjölmörg stórfyrirtæki,
en þó ber tvö þeirra hæst Mitsubishi og
Toyo Kogyo (Mazda), sem hafa dregið að
sér fólkið eins og segull stál. (íslendingar
kannast vist mætavel við bæði þessi fyrir-
tæki úr fréttum og af eigin raun).
Vandamál iönaöarins
Mitsubishi — þungaiðnaðarfyrirtæki,
sem framleiðir allt frá vopnum I tankskip,
hefur undanfarin fjögur, fimm ár aöeins
notað þrjá fjórðu véla sinna vegna þess,
hve fjárhagsvandræðin eru mikil i heim-
inum. Mörg þúsund Mitsubishi-verka-
menn hafa þess vegna verið neyddir til
þess að finna sér störf annars staöar.
Bilaverksmiðjan Toyo Kogyo (Mazda)
hefur ekki orðið fyrir neinum verulegum
skakkaföllum þessi erfiðu ár, og stjórn
fyrirtækisins getur nú státað af þvl, að
framleiöslan er komin fram úr þvi sem
hún var árið 1973, en það var þá sem fór
heldur að halla undan fæti hjá japönskum
iðnfyrirtækjum.
Flestir þeir verkamenn, sem settir voru
út i kuldann, áriö 1973, þegar hinir erfiðu
timar hófust, hafa getað útvegað sér aðra
vinnu. En mitt i hinni greinilegu velmeg-
un er enginn vafi á að I borginni eru enn
fjölmargir atvinnuleysingjar.
Svo er annar hópur manna i Hiroshima,
sem hefur þaö heldur ekki sérlega gott.
Meira en þrjátiu árum eftir sprenginguna
árið 1945 eru enn þúsundir sem þjást af
andlegum og likamlegum örkumlun sem
þeir fengu þennan hræðilega dag. Afleið-
ingin er sú, að borgaryfirvöld verða aö
leggja til hliðar hærri prósentu fjárhags-
áætlunar sinnar til heilbrigöis- og félags-
mála, heldur en nokkur önnur japönsk
borg. Fyrir nokkrum árum var Hiro-
shima útnefnd nokkurs konar munstur-
borg fyrir alla þá, sem ekki ganga heilir
til skógar. Araki telur að þessari viður-
kenningu fylgi sú skylda, aö auka stööugt
framlag og þjónustu við þetta fólk.
— Ég held mér sé óhætt að segja, aö við
höfum hugsaö vel um fórnarlömb atom-
sprengjunnar, þrátt fyrir það að róðurinn
hafi verið erfiður I byrjun, segir Araki.
Framhald á25. siöu.
21