Heimilistíminn - 01.11.1979, Qupperneq 6

30.000 GYÐINGAR
EIGA
WALLENBERG
LÍF SITT
AÐLAUNA
Ef Raoul Wallenberg er á lffi væri hann 66
ára. Hann sást siöast 17. jamiar áriö 1945 I
Ungverjalandi.
Þrjátiu og fimm ár eru nú
liðin frá þvi hinn þá ungi,
sænski sendiráðsmaður,
Raoul Wallenberg hvarf spor-
laust í Sovétríkjunum.
Menn hafa tekið höndum
saman i Bandarikjunum,
Þýzkalandi og Frakklandi, og
nú siðast mynduðu enskir
stjórnmálamenn með sér
samtök, til þess að reyna að
komast að hinu sanna um það,
hvað i rauninni varð af Raoul
Wallenberg. Bandarikjamenn
hafa einnig fært málið i tal i
sambandi við SALT-viðræð-
urnar, sem fram hafa farið i
Vinarborg.
A blaöamannafundi, sem haldinn var i
brezka þinghiisinu f London, sagöist Gre-
ville Jannes, I VerkatyBsflokknum, vera
forsvarsmaöur þingmannahópsins, sem
vill ml upplýsahvarf Wallenbergs. Ihópn-
um eruþingmenn frá öllum flokkum. Ætl-
unin er aö safna undirskriftum þar sem
krafizt veröur upplýsinga um Wallenberg
og endalok hans.
A blaöamannafundi þessum voru mætt-
ir blaðamenn frá Sviþjóö og Israel, m.a.
frá Jerusalem Post og The Jewish Chron-
iele. Þá voru þarna einnig fulltrúar
brezku blaðanna Daily Telegraph og
Daily Mirror.
W
Blaöamenn frá ýmsum iöndum komu á
blaöamannafundinn sem haldinn var i
þinghúsinu i London um málefni Wallen-
bergB.
6
30 þúsund var bjargað
Fyrir tilstilli Wallenbergs var 30 þúsund
Gyöingum bjargaö frá Búdapest, á meöan
nazistar réöu þar lögum og lofum.
Nina Lagergren, hálfsystir Raouls og
eiginkona sænska rikismarskálksins
Gunnars Lagergren, segir svo frá:
— t desember siöast liönum skýröi
fýrrverandi fangi frá Rússlandi frá þvi,
aö hann heföi séðbróöur minn I Vladimir-
fangelsinu áriö 1956 og reyndar oft eftir
þaö. Hann vissi lika um sovézkan Gyöing,
sem enn er i Sovétrfkjunum, Jan Kaplan,
semvissium aösænskurfangi haföi veriö
i Butyrkafangelsinu áriö 1975.
Ef Raoul Wallenberg er á lífi, þá er
hann orðinn 66 ára gamall.
Ariö 1957 tilkynnti Andrej Gromyko
utanrikisráöherra Sovétrikjanna, aö
fundiztheföuskjöl, sem skýröufrá þvi, aö
Wallenberg hafi látizt af hjartaslagi áriö
1947.
Engar sannanir voru feröar fyrir þvi,
aö þetta væri rétt, og þess vegna hefur
hvorki sænska stjórnin né heldur fjöl-
skylda Wallenbergs viðurkennt aö þetta
séu öruggar heimildir.
Falskt vegabréf bjargaði
Raoul Wallenberg vann sin afrek undir
lok siöari heimsstyrjaldarinnar. Hann
varþá 32 ára gamall, og haföi tokiö prófi i
arkitektúr viö Michigan-háskólann i
Bandarikjunum. Hann var þá geröur aö
þriöja sendiráösritara i sænska sendiráö-
inu I Búdapest, og var honum ætlaö aö
reyna aö hjálpa þeim 200 þúsund Gyöing-
um, sem enn voru þar.
Hann lét prenta 5000 vegabréf, og i þeim
stóö að handhafar þeirra biöu eftir aö
komast til Sviþjóöar sem innflytjendur,
og voru undir verndarvæng sænskra
stjórnvalda þar til þeir kæmust úr landi.
WaDenberg tókst aö fá ungversku stjórn-
völdin til þess aö viröa þessi plögg.
Gyöingar I Búdapest Uföu i stööugum
ótta viö aö veröa teknir af lifi. Daglegt
brauö var aö sjá aftökur framkvæmdar á
götum úti.
Wallenberg vann allan sólarhringinn
við aö aöstoöa starfslið sjúkrahúsa,
barnaheimila og alls konar fólk. Til ým-
issa starfa réöi hann Gyöinga, og fóru
menn t.d. i Sviss aö fordæmi hans og réöu
Gyöinga til margs konar hjálparstarfa.