Heimilistíminn - 01.11.1979, Qupperneq 10

Hvað er heitt í 20
stiga hita á celcius?
hugsar Kanadamaðurinn, sem er neyddur
til að hætta að mæla hitann á Farenheit-skala
Akir þú eftir Eikarstræti i
Vancouver i Kanada myndir
þú reka augun i það, að á öðr-
um enda strætisins kostar
bensinið 93.9 cent en á hinum
endanum aðeins 20.7 cent.
Ferðamaður frá Bandarikjun-
um, sem ætti þarna leið um,
héldi áreiðanlega, að þarna
hefði hann dottið i lukkupott-
inn og ákvæði samstundis að
fylla biltankinn af þessu ódýra
bensíni. En hvað er þarna á
seyði?
Bensínið er ekki svona mis dýrt heldur
eraðeins veriöað verðleggja mismunandi
mælieiningar. Þar sem bensiniö kostar
tæpan dollar er verið að selja gallon af
bensini, en á hinum staðnum aðeins einn
litra. Hvernig stendur á þessu misræmi?
JUmálið er það, að ákveðið hefur verið að
innleiða metrakerfið ogallt sem þvi fylgir
i Kanada, og hér er önnur bensinstöðin
komin lengra en hin i þessari þróun.
Undanfarin fjögur eða fimm ár hafa
Kanadamenn orðið að hlusta á það, að
hitastig sé mælt i Celsiusgráðum en ekki
Farenheit, eins og þeir áttu að venjast til
skamms tima. Vegaskilti gefa til kynna
ökuhraða i kilómetrum og sömuleiðis
vegalengdir, og veriö er að breyta öllum
bilmælum þannig.aðnýirbilar verða með
mæla, sem aðeins sýna kllómetra en ekki
milur.
I jiili áttu svo verzlanir að byrja að
skipta um vogir, þannig, að framvegis
verða vörur vegnar i kQóum, en ekki
pundum, og únsum, sem eru mun flóknari
mælieiningar heldur en hitt, sem allt
byggist á tugum. Ekki þurfa allar þessar
breytingar að gerast á einni nóttu, og
þannig hafa bensinstöðvarnar til dæmis
tvö ár til þess aö aölaga sig nýja kerfinu.
Fólki gengur misvelaðlaga sig að nýjum
10
Enn gengur þetta verkfæri undir nafninu
tommustokkur meira að segja hér á ts-
landi, þar sem allt er að verða mæit i
metrum, centimetrum og millimetrum.
Til skainms tima notuðu þó iðnaðarmenn
tommurnar og fetin, rétt eins og gert er i
Kanada og Bandarikjunum og reyndar
viða annars staöar I heiminum. Nú er
þetta að breytast hér, og senn hvað liður
verða ekki til treitommu naglar, eða trei-
kvartommu skrúfur. (Timamynd Robert)
háttum. Ungir Kanadabtlar, sem læra nú
ekki annað en metra og li'tra og Celsius I
skólunum fellur það mætavel og telja þaö
meira að segja auðvelt. öðru visi er farið
foreldrum þeirra og eldrisystkinum, sem
vanizthafa oglært annað. Þetta fólk verð-
ur annað hvort að reyna að breyta i hug-
anum tölunum yfir I gamla mælikerfið,
eða þá að láta sig hafa það, að vera ekki
alveg visst i sinni sök um hvað snýr upp
og hvað niður. Þetta fólk verður bara að
sætta sig við að trúa þvi, að ef úti er 20
stigahiti ácelsius.þá þurfi maðurekki að
vera i peysu, eða þá, að sé ekið með 90
kllómetra hraða, þá sé það nokkuð góður
ökuhraði.
— Mörgokkar vita ekki hversu heitt er
i raun og veru þegar við heyrum þessar
tölur né heldur hversu hratt er ekið, segir
amma I Vancouver brosandi. — En við
eigum ekki margra kosta völ, við sættum
okkur bara við breytinguna.
Skoðanakannanir I Kanada siðustu
fimm árin sýna að fólk styður I auknum
mæli þessa breytingu, eftir þvl sem það
kynnist betur þvi, sem um er að vera.
Einnig sýnir sig, að fólki finnst ekki eins
erfittnúogibyrjun, að gerasér grein fyr-
ir þvi, I hverju breytingin liggur.
Sunnan við landamærin, i Bandarlkjun-
um, eru menn farnir að ræða um sams
konar breytingar, oggleðjast yfir þvl, hve
vel breytingin virðast ætla að takast.
Margt er svipað með þessum tveimur
þjóðum, og einnig hafa farið svipað að
varðandi undirbúning breytinganna. Sér-
fræðingar i báðum löndunum hafa verið
fengnir til skipulagningar og til þess að
hvetja stórfyrirtæki og borgir til þess að
hefjast handa um skipulegan undirbún-
ing.
Sé undirbúningur Bandarikjamanna og
framkvæmdir bornar saman við það, sem
er aðgerast i Kanada, er eins og sniglar
séu á ferð inni. Bandarikjamenn hafa far-
ið sér næsta hægt. Bandari'skir borgarar
hafa látið bréf dynja á þingi og stjórn-
völdum og mótmælt breytingum yfir i
metrakerfið. Ein megin ástæðanfyrir þvi,
að Kanadamenn eru komnir lengra en
Bandarikjamenn er, að þeir byrjuðu fyrr
og fóru betur a stað.
Þfb