Vikublaðið - 03.12.1992, Blaðsíða 3

VIKUBLAÐIÐ
Fimmtudagur 3. desember 1992
3
Semja þarf upp á nýtt ef
S visslendingar fella EES
Á laugardag, 6. desember, fer fram þjóðaratkvæðagreiðsla í Sviss um EES-samn
inginn og er mjög tvísýnt um úrslitin. Ragnar Arnalds, formaður þingflokks AI-
þýðubandalagsins, sagði á Alþingi í sl. viku að sér virtist gjörsamlega þýðingar
laust að halda áfram þinglegri meðferð EES-samningsins hér á landi, yrði hann
felldur í Sviss.
„Ef svo fer að samningur-
inn verður felldur í Sviss þá
þarf ekki einungis að fella út
úr EES-samningnum öll þau
ákvæði sem snúa að svissn-
eska ríkinu heldur þarf líka
að breyta stofnunum sem
samningurinn fjallar um, t.d.
Eftirlitsstofnun EFTA og
EFTA-dómstólnum. Þá verð-
ur hvorki um þessa eftirlits-
stofnun né EFTA-dómstólinn
að ræða. Það verða einhverj-
ar allt aðrar stofnanir sem
koma til sögunnar og EFTA
verður þá alls ekki aðili að
málinu. Það verður ekki um
það að ræða að EFTA tali
einum rómi eins og kveðið er
á um í samningnum.
En ekki er nóg með þetta
heldur verður líka til nýr
samningur vegna þess að
þama er um að ræða samning
sem gerður er milli annarra
aðila en upphaflega var um
að ræða. Það mætti gera við-
bótarsamninga ef aðeins væri
verið að semja um breytingar
á samningi sem aðilar hafa
Ragnar Arnalds segir að
EES-samningurinn verði
núll og nix felli Svisslend-
ingar hann á laugardaginn.
gert, en hér er hreinlega um
að ræða að samningurinn er
gerður milli annarra aðila en
upphaflega var. Þá segir það
sig nokkuð sjálft að eldri
samningurinn er orðinn núll
og nix. Það verður að gera
nýjan samning, leggja síðan
fram ný frumvörp í öllum að-
ildarríkjum EFTA og í öllum
aðildarríkjum Evrópubanda-
lagsins og á þingi Evrópu-
bandalagsins og þau frum-
vörp þurfa að fá alveg nýja
meðferð.
Það verður að gera nýjan samning, leggja
síðan fram ný frumvörp í öllnm aðildar-
ríkjum EFTA og í öllum að-
ildqrnkjum Evrópubanda-
lagsins og á þingi Evrópu-
bandalagsins og þau
frumvörp þurfa aðjá al-
veg nýja meðferð.
Með fordómana
Nú verð ég að viðurkenna fyrir
þjóðinni að ég klökknaði ekki
frammi fyrir fátækt og eymd Banda-
ríkjanna eins og frú Guðrún mun
hafa gert í Chicago. Er það væntan-
lega ekki eingöngu vegna þess að ég
er tilfinningalaus og forhertur
íhaldsmaður að norðan, heldur að
einhverju leyti vegna þess að ég hef
Tómas I. Olrich svarar
Guðrúnu Helgadóttur.
Nú verð ég að yiður-
kenna fyrir þjóðinni að
ég klökknaði ekki
Jrammi fyrir fátœkt og
eymd Bandaríkjanna
eirís og fni Giiðrún nutn hafa gert í Chicago. Er það vœntan-
lega ekki eingöúgu vegna þess að ég er tilfinningalaus og
forhertur íhaldsmaður að norðan, heldur að einhverju leyti
vegna þess að ég hef séð fátœkrah verfi Parísar, vesöld í
Aþenu og eymd í Róm.
Rithöfundurinn og þingmað-
urinn Guðrún Helgadóttir ritar,
í lok New York-dvalar, athyglis-
verða lýsingu á „nýjum heimi“ í
Vikublaðið 26. nóv. s.l. Yfirleitt
lýsir rithöfundurinn sínum eigin
hughrifum í greininni. Þó bregð-
ur hún út af þeirri braut í tví-
gang, „vitnar“ í undirritaðan og
lýsir tilfínningum hans lítillega.
Ætlar ferðafélagi minn, frú
Guðrún, mér þar heldur lítil-
mannlegan hlut.
Er mér ætlað það hlutverk að vilja
loka augunum fyrir ljótleika banda-
rísks samfélags, sem grætti þingkon-
una. I annan stað er ég látinn rýna
sem fastast í bók á leið til Washing-
ton til þess að þurfa ekki að horfa
upp á það sem frú Guðrún kallar
„endalausan haug af drasli, aflagðar
verksmiðjur, brunarústir og bílhræ",
sem er „allt í einkaeign" eins og rit-
höfundurinn áttaði sig samstundis á í
gegnum lestargluggann.
Nú er það svo að þingmenn spjalla
saman á ferðalögum án þess að um
sé haldin gjörðabók. Ekki rekur mig
minni til þess að hafa reynt að afsaka
fátækt og umkomuleysi í Bandaríkj-
unum með sérstakri tilvitnun í Sovét-
ríkin. Enda skiptir það engu máli.
Það fellur hins vegar vel að skilningi
frú Guðrúnar á heiminum eins og
hann á að vera: Höfuðvígi einka-
eignar og frjálshyggju, alsett kaun-
um og komið að falli, rotnar innan
frá og dreiftr sínu drasli um þorp og
grundir, á meðan ferðafélaginn,
íhaldið að heiman, reynir á aumkun-
arverðan hátt að verja ósómann.
séð fátækrahverfi Parísar, vesöld í
Aþenu og eymd í Róm. Jafnvel í
þeirri fögru borg, sem einu sinni var
kölluð höfuðborg okkar, Kaup-
mannahöfn, hef ég orðið vitni að
vesöld, örbirgð og afskiptaleysi, án
þess að ég treysti mér til að draga
miklar ályktanir um fallvaltleik þess-
ara samfélaga eða um sérstaka mann-
vonsku þeirra, sem líða slíkt ástand.
Eg mirmist þess að hafa í lítillæti mínu
og tilfmningaleysi bent frú Guðrúnu á
þetta, einhvem tíma þegar lát varð á
hneykslunarflaumnum.
Samkvæmt greininni grét þing-
maðurinn yfir hálfri milljón fátækl-
inga í Chicago og þótti ljótleikinn
„óbærilegur". Það var fallega gert og
hugsað. Þegar þingmaðurinn kom
aftur til New York, voru hvarmamir
þomaðir og persónan öll hin hress-
asta, sat fundi, verslaði, át og drakk,
rétt eins og við Páll Pétursson. Svona
er lífið.
Og mannkindin er mestmegnis
eins og frú Guðrún Helgadóttir,
kemst við þegar hún stendur augliti
til auglitis við hörmungar heimsins,
annað hvort á skjánum eða í Chi-
cago, en nær sér furðufljótt þegar
nýja og ánægjulega hluti ber fyrir
augu eða þegar slökkt er á tækinu.
Eini munurinn á frú Guðrúnu og
mannkindinni svona almennt er að
ekki er öllum eins vel gefið að skrifa
um hluttekningu sína og frú Guð-
í farteskinu
rúnu. Enda er til lítils að tárast í Chi-
cago ef því er ekki komið á framfæri.
Ég verð að viðurkenna að í lest-
inni til Washington las ég stíft, það
er rétt hjá frú Guðrúnu. En ástæðan
var nærtækari en hún heldur. Af
þeim rithöfundum tveimur, sem ég
átti kost að njóta góðs af, var
Romain Gary mun víðsýnni sam-
ferðamaður og ekki eins klisju-
kenndur ög hinn. Hann hefur líka
skrifað af mikilli hluttekningu um
vesöld og fátækt stórborgarinnar
Parísar, en undir dulnefni. Þegar ég
leit við og við upp úr ævisögu
Romain Gary blasti við sléttlendi
Maryland og Delaware, skógar og
akrar, stundum litlaus og vanhirt út-
hverfi, yfirgefin verksmiðjuhús og
svo þetta hirðuleysislega og um-
komulausa einskis manns land með-
fram jámbrautarteinum, sem allt er
svosem ekki frábrugðið því sem
maður getur séð á meginlandi Evr-
ópu, ef að er gáð. Það þurfti mikið
skáld eða sterk gleraugu til að sjá, í
þessari lestarferð, endalausan haug
af drasli, brunarústir, bílhræ og af-
lagðar verksmiðjur teygja sig frá
New York til Washington. Enda ekki
nema einn farþegi í þessari lest sem
starði á ósómann „í einkaeigrí' eins
og naut á nývirki. Hinir voru sam-
viskulausir, lásu New York Times
eða Romain Gary.
Það er fróðlegt að ferðast. Það er
ekki aðeins að margt beri nýstárlegt
fyrir augu. Maður kynnist líka sam-
ferðamönnunum, sem hver um sig er
skemmtilegur á sinn hátt. Sumir
burðast um heiminn með klisjumar
sínar, hneykslunarræður, andköf og
sjálfumgleði, aðrir taka upp úr far-
teski sínu þennan ferska og heims-
mannlega sveitamannastíl sem er
gjaldgengur hvar sem er fyrst og
fremst vegna þess að hann er mann-
eskjulegur.
Tómas I. Olrich