Atuagagdliutit - 06.07.1962, Blaðsíða 2

atuartartut
agdlagait
ilumume igdlugtut kivdlugulo
ilmiarujugssuåinagagssaK
Gymnasiast Moses Olsenip A/G-me aprilip
17-iåne aklssutå atuarpara.
erKorpoK paitsérangma. agdlauserissama
nailisagaunera miserratigingilara. åmalo
ersserKingnerussortaminingue årKigssuissup
piarsimåmigamigit imaKa iluarivatdlårsi-
månginamigit. taimailiorsimanerdle uvav-
nut, isumavnut nanertutåungilaK. sule pe-
riarfigssaKarsorigama grønlandskimik (ka-
låtdlisut) atuartitsissfttitdlunga OKineruso-
rissara uvanga misigissutsivnut avdlångo-
rumångitdlulnarmat. imåingilaK kalåtdlisut
atuartitsinivne najorKutaKarnanga imalunit
ilitsersdsiat atorumånglkivka, åmalo tama-
tumunga KarssupigtorssOssunga.
OKautsivut igdlersungåravkit nunguti-
niarneKarnigssaitdlunit ånilångatigingilara,
ingmikutdlunit erKarsauteKarfigiumanago.
isumamale auna pisså: „agdlauserput nipi-
mut OKilisagåusagaluarpat isumaKarpunga
sineriagssuavtine taggisivut åssigikåniler-
nerusagaluartut. ImaKale kalåleicatigit ing-
mingnut paitsungineruvdlutik. agdlåtdlo
ImaKa Kavdlunåtut ilikaråine agdlangnig-
ssamut OKinerusavdlutik. sulilo ImaKa ang-
nerussumik kalåtdlisut agdlagkavut kuku-
nisangnerusavdlutik.
kiame usorisinauvå uvdlume kalåleK
Kavdlunåtut pikorigsoK agdlangnigssålo
sungiusimångitdluinardlugit. sule usornå-
ngineruvoK kalåleK OKalugtautse patdli-
morpiarnagulunit uvdlume agdlagsinau-
ssok, tåssa kukunerssuarnik.
unalo isumaga avdlångortikumångilara:
„KavdlunåKarpoK uvavtinitdlunit kalåtdli-
sut agdlangnikut atuivdluarnerussunik,
nauk Kalåtdlit-nunåne peroriartorsimångi-
kaluartunik, taimåitutdlume imaKa amer-
dliartorumårput. taimåitoKalisaKaordlo a-
tuagåinartigut ilikarsimassunik ImaKa iv-
dlit sianiginagitdlo Karssupitangnik. åsser-
sutigilara palasiussåt ilåt uvavtimtOK ka-
låtdlisut agdlagai kukuneKarunångitdlat,
uvanga alapernaiserfigigavko. taimatutdlo
såkutut nålagaisa ilåt, nauk tåuna uva-
guvtinérKaj ångikaluartOK.
mérKanut atausiåinarnanga navsuiarniar-
ssarissarpara igdlumit Karmalingmit nu-
tåmut nOngnerup KanoK isumaKarsinaune-
ra. imåingila taimailiorneK imalunit taima
pisitauneK uvdlume Kavdlunåmut kalåt-
dlimutdlo kulturikut KagfåtdlautaussoK?
imalunit nåme? uvanga nangmineK mérau-
gatdlarama ivssulnarmik Karmalingme na-
GLADE MÆND
OG KONER
Hopla - man kom-
mer i perlehumør,
bare'på en enkelt
skefuld
KRUSCHEN-salt
i morgenkaffen!
Man bli’r let i
hovedet, slank om
maven, og kvik
over det hele.
Humørfolk verden
rundt ta’r
KRUSCHEN.
- Prøv selv!
tager KRUSCHEN hverdag
angutit arnatdlo
uvdlut tamaisa KRUSCHEN pissarpdt!
nukigssaK namagtoK - Kruschen-ip tara-
juinik alugsaut atausTnardlunit uvdlakut
kavfisugagssaK akularsimagaine taigssaun-
gitsumik isumagigsinartarpoK. niaKorig-
sinartarpoK, nåkitdlinartarpoK, sutdlo ta-
marmik eKaitdlisardlutik. silarssuarme i-
nuit isumagigsartortaisa KRUSCHEN
nerissarpåt.
KRUSCHEN
Synkefri både KELLO
umiatsiait
kivineK ajortut
KELLO LETVÆGTSBÅD
model „SKÆRGÅRD"
PRIS: I,- O
incl. åregafler Kl« O ■
Længde: 4,60 m (15’1”)
Bredde: 1,70 m (5’7”)
Vægt: 140 kg
Antal tofter: 4
Motorkraft: 5—30 HK
KELLO letvægtsbåde er fremstillet
af 2 mm korrosionsfri og saltvands-
bestandig aluminiumsplade, argon-
svejset efter samme fremgangsmå-
de som de amerikanske satelliter.
KELLO-bådene kræver ingen
vedligeholdelse, og bådenes ringe
vægt og store robusthed overfor
stød og slag gør dem ideelle til
grønlandske forhold, herunder spe-
cielt til sejlads i isfyldt farvand.
KELLO letvægtsbåde anvendes
bl. a. af de danske redningskorps
Falck og Zonen.
KELLO-bådene leveres i 12 for-
skellige størrelser fra 2,40—5,50 me-
ters længde og til priser fra kroner
985,—.
Alle oplysninger og brochurer fra
KELLO oKitsuliaic
„SKÆRGÅRD'imik
laineicartartoK
Q jPT (ipuserfé
O O y “ ilångutdlugit)
takissusia: 4,60 m (15’1”)
silissusia: 1,70 m (5’7")
OKimåissusia: 140 kg
igsorai: 4
5—30- HK-lingmi.k motorilerne-
KarsinauvoK.
KELLOp umiatsialiai oKitsut ame-
Karput aluminiumik 2 mm-isut iv-
ssutigissunik avdlångortugssåungit-
sunik amerikamiut Kåumataussiaisa
svejsernerisut svejsigkanik.
umiatsiait KELLOt aserfatdlagtai-
lissariaKångitdlat, OKitsungugamik
apoKåtautigigaluardlugitdlo avdlå-
ngoratdlartugssåunginamik Kalåt-
dlit-nunåne angatdlatigssarKeKalu-
tik — sikoKartartumisaoK.
umiatsiait KELLOt OKitsut dan-
skit ånåussiniartartuinit Falckimit
Zonemitdlo atorneKarput.
umiatsiait KELLOt åssigtngitsut
arKaneK-mardluk pisiarineKarsinåu-
put 2,40 meterinit 5,50 meterinut
takissusigdlit — 985 kr.-lingnit.
ingmikut navsuiautit éssitagdlit
ukunånga pineKarsinåuput:
KØBENHAVN
GRØNLAND
Generalrepræsentant: Firma Henrik Asmussen, Løngangsstræde 24,
København — Telegramadresse: ASMUSAS
jugaKarpunga. imåipOK: perorpunga. nalu-
ngilara. piniartumik taimane atåtaKarpu-
nga, erKaimavdluardlugulo 11-nik ukiOKar-
dlunga sårugdlit akigssarsiutaulersutdlo
kg-mut 10 øre KaKivdlugo, tåssa ivssumik
Karmalingmik najugaKardluta.
taimane kulturip inorssarsimåssusia uv-
dlume erKarsautima puiungisåinarpåt. uv-
dlumilo ingmånguardlunit uvdlume ivssu-
nik Karmalingne najugaKarnigssara kigsau-
tigingilara ila umassuarKat amerdlavatdlå-
Kaut. månåkut kalåtdlit taimåitariaeruput.
taimåitariaerutut igdlunut nutånut nung-
mata nauk påsissarput? — tåukua uvagut
iluåtdlaginginerdlugit? ila iluåatdlageKår-
put.
åssiginginerdlugo agdlagtauserput nipiv-
tinut OKalugtautsivtlnut nalerKunerussu-
ngortitåusagpat? ukiut 100-t Kångilårtuka-
singulerput agdlagtauserput ilikarneKarna-
ne kalåtdlinit tamangajangnit 30.000-it mig-
ssåinltunit. — ilumut ajOKit ajOKivigssuit
ukiut tåukua 100-t ingerdlaneråne iliniar-
titsissutigisimassait agdlagtausitOKaic, sok-
una ilikarneKarsinåungitsoK Kalåtdlit-nu-
nåta inuinit tamardluinangajangnit?
KavdlunårKat OKautsimingnut kukujulne-
ruput. kalåliarKat misiligartarnarput sor-
dlermut kukujuinerussut. erKUvigsumik o-
Karpunga: Kavdlunåtut kukujuineruput,
kukunersiuinikut. taimåitumik malugingi-
savtinut asulilo kalåtdlisut agdlagtautsi-
mik KåumaisimassaKarata asulInaK ilaor-
Kukumångilagut. åssersdtiminigssagdlit u-
ssissutut usserniarnagit nangminerdle påsi-
ssarput najorKutaralugo isumarput sarKu-
miuniartarparput. erKarsautiga umåmiora-
lo Kulaerdlara: „kalåtdlimik taigtlteKaru-
mångilanga uvdlume sule kalåtdlisut ag-
dlangneK nalugama. saperdluinardlunga pi-
sorKamut unlnarumångilanga. åp, kukujui-
nerussut pisOKaK unigfigillssuk. neriusau-
gutdlo iluarsiartorumårtoK. uvangalo silar-
ssuaKartitdlugo puiusångilara OKalugtau-
serput erKOrneryivdlugo sok agdlauserput
angnikitsutigutdlunit OKilisagåungigpat?
matuma sujornagut agdlagtauseK tamåna
pivdlugo Atuagagdliutine OKarérnikuvu-
nga, tåssa illniartipalågkatdlunit ilait ima
piglnauneKartigaut (KaKUtigut) kukuneK a-
jorput. tåssa inup inungutsiminit piglnåu-
ssusia. Kujanartorålo tåukua iliniarfig-
ssuarme illniarérsimassunut nauk ersslngit-
sukut kalåtdlinut kukunisagtunut nagdler-
susinaugamik.
iliniarfigssuarme illniarsimassut kukujul-
neK tamåna piglnåussuseKarfigivdluarpåt
igdlersordlugulo. ajungilaK. aperKutdle u-
nåusagpat: uvdlume kalåtdlisut mérKanut
kukunersiorneK (diktat) KanoK ingerdlava?
— uvånga akiumåsaunga: sule taimåipoK.
kukusaerdluta atuarfingmit aniguvta a-
tuarfingmut avdlamut islnglkuvta naggu-
vigpagssuit puiorpavut.
taimåitumik kalåleK agdlagtautsiminut
påtsivigssaKångitsoK kukujuagkaminut ig-
dlersuinaKinane. nutartigauneKåsagpatdle
ilalersuinarine, kinguligssavut kukujulne-
rorKuvdlugit ImaKalo OKinerussumik ag-
dlagtausitårKuvdlugit. OKarérpunga ila Ima-
Kame Kavdlunåtut illniarnigssamut ilåtigul-
nardlunit avKutåusagaluartOK nipivta ag-
dlangnerput nagdlersimakånlsagpago.
Moses Olsen OKarputit: „at skulde" åma
„at skulle" soruname OKautsip isumå av-
dlångungilaK.
kalåtdlisutdle nutåliulåriarta:
uvdlume ima
agdlagtarpugut:
tuno
tåuna
mato
imaK aulavoK
aningaussat
KingmeK KilugpoK
au na auKutå il. il.
nipivut atordlugit:
duno
dån a
mado
imaK alavoK
aningdssat
KimeK KilupOK
dna a?*Kudå il.• il.
tamåssa nangminigssarsiorneK pigunara-
luardlugo Kalåtdlit-nunåtale sineriåta Ker-
Kane ordbogit atortuarsimassavut najorKU-
taralugit. sordlermik ivdlit OKartautsit er-
Kornerusoraiuk?
sivitsut, sukåssut sukåssutaussardlo ilu-
mut tåssa månåkut kalåtdlit kukuvfiglngl-
nerssaussait.
Kujanardlo ABD-érssuarne tamåssa illka-
gait-vut. s ss-ilo OKingårmata ingmikut tai-
niånglkaluarpavut. Kåumatip ingerdlanera-
ne illniartikuminartunut uilerKårnerming-
ne s-értulnartunut ss illkartlsoråra. ilumut
tåuna ajornångilaK.
nagguvigpagssuitdle avdlat ingminulnaK
erKarsautiginata, aitsåtdle ila igdlugtut
kivdlugitdlo erKarsautigissagssat.
Kristoffer Heilmann, ImerigsoK.
kalåtdlip ajussårutigå
avisime „Information“ime Kanigtu-
kut imåitumik ilångussaKartoKarpoK:
årKigssuissoK! kingugdlermik sapå-
tiungmat Danmarkip radiuagut ka-
låtdlit inusugtugut tusarnårparput
cicautsivta KanoK sujunigssaKångitsi-
gisimåssusiat erKartorneKartoK. nauk
Kalåtdlit-nunånut ministerip tugpat-
dlersaivdlune OKautigigaluarå „Kav-
dlunåt oicausé sulinerme OKausiuleru-
martut sordlo sulisitdlune sutdlisit
pingitsorneKarsinåungitsut“ — tai-
måitoK uvanga tamåna tugpatdlersau-
tiginarsinåungilara, tåssame ilima-
gingitsugagssåungingmat sulinerme
OKausingorsimåsagunik pingitsoratik
åma igdlune angerdlarsimavfingne
OKausiulerumårtut. taimåisagaluarpat
kalåtdlinut iluåinåsagaluarnerdlune?
nåmik, uvanga taima isumaKångivig-
punga. nunarput Kalåtdlit-nunautit-
dlugo kalåtdlit oKausé tåssaujumår-
put kalåtdlit sordlaKautigissait. Kav-
dlunåt OKausé avdlauvdluinarput nu-
name avdlauvdluinartume sordlaKar-
tut, tamånamiuna åma pissutaussoK
Grundtvig taigdliamine ima OKarni-
kungmat:
inuiangne OKautsit umåmit pissuput,
avdlamiut oicausé tamarmik tai-
måingitdlat.
OKauserissat icanikut atuagkatigutdlo
kisimik inuiangnit itersaisinåuput.
uvagut måna nalivtinut OKautsit
tåuko tungassorujugssuput, tåssa uv-
dluvtine ingminut ikiorsinaulersini-
ardluta danskinit ikiorniarneKarniv-
tine.
Kalåtdlit-nunånut ministere OKa-
lungnermine åma OKarpoK danskit
OKausé kalåtdlit akornåne sulinerme
atugagssångortiniaramigit „månamut
ingerdlatsinertut sianiginiarigtik ka-
låtdlit sujugdliptituåinarniarnigssåt“.
taimaeriånguardle, kisiåne kalåtdlit
Kanormita OKartarpat månamut kalåt-
dlit atuarfine periauseK pivdlugo?
Kularingitdluinarpara Kalåtdlit-nu-
nånut ministerip nalungikå kalåtdlit
inusugtut atuarfit pivdlugit nutåmik
åritigssussineK akårssåginångingmå-
ssuk, tåssa igdloKarfit ilåine „misili-
gutit“ klassine sujugdlerne mardlung-
ne kalåliaricat KavdlunåtuinaK atuar-
tineKalermata aitsåtdlo klassit pinga-
jugssåne kalåtdlisut atuartmeicarta-
lerdlutik.
OKåtårineK tamåna landsrådinit a-
kuerineKarsimavoK misiligutåinartut
sivikitsumik atortineicartugssatut. tai-
måitumik ericumiginarpoK erssersi-
niarneKåsagpat tamåna kalåtdlit a-
ngersimanerånut takussutigssaussoic,
tåssa atuarfit nutåmik åi-Kigssutausi-
manerånut.
aperiumaneKarsinauvunga sok tai-
ma Kanganisaleritutiginersunga kalåt-
dlit oicausé atuinagagssautikavkit,
nauk pingitsorsinåungisavtinik suju-
mukartiniarneKaraluartugut. alianar-
dle, sujumukarneK isumaga maligdlu-
go aserugaunermik åma kinguneicar-
sinauvoK. uvagut kalåtdlit inusugtut
Kavdlunåt OKausinik iliniarusugpugut
silarssuarmut avativtinut angmauti-
sangmatigut — kisiåne tamåna OKaut-
sivtinik akilertariaKångilarput sor-
dlaerunigssarput kigsautiginginav-
tigo.
uvdluvtine Kalåtdlit-nunåne piner- -
dlungniartarnerit angnertusiartuinar-
nerat målaorutigineKartåinarpoK. iliv-
se iliniartitsissut ilimagisinauvisiuk
ukiune tugdlerne pinerdlungniartar-
neK migdliartulerumårtoK kalåliaricat
kalåtdlisut oKalugtut klassine sujug-
dlernile KavdlunåtuinaK iliniartine-
Kartitdlugit, tåssa OKautsit påsisi-
nåungisait atordlugit? atuarfiup pi-
ssugssauvfigingilå angajorKåt ikiorti-
galugit mérKat perorsåsavdlugit ino-
icatitsialångortiniåsavdlugit?
Magnus Larsen, stud. theol.,
København.
igdlumåsior-
tumik OKat-
dliseKarneK
avisime „Aalborg Stiftstidende“me
majip 30-åne naKinekartume atuar-
para agdlagaic KuleKutaKartoK „Grøn-
lænder læser sine landsmænd tek-
sten". imåinguatsiarpoK A/G-me na-
KineKartoK imaKarnersiuinardlugo
„Aalborg Stiftstidende“mut ilångune-
KarsimassoK. avKutinik iluagtitsisagu-
ne A/G. mingnerpåmik Kåumat Kå-
ngiugpat aitsåt maunga ångutisagu-
narpoK.
agdlagkamik tåssånga A/G-mut
nagsiussissup kalåtdlit amerdlanerpåt
ånernartumik akerartorpai: ■—■ naliv-
tine sulivfigssualiortiternerme kalåt-
dlit amerdlanerpåt kaussarfitik kauv-
dlugit cigaretilo kukutdlugo issiging-
nårtussut, sulissartut aningaussarsia-
mik amerdlanerssait imertarait, umi-
arssuit åtartugkat danskinit usingiar-
neKartartut, kalåtdlit Danmarkiliar-
tartut iliniarniardlutik.
ukiut mardluk sule Kångiutingitdlat
aperKut:
igdlora ikuatdlåsagaluarpat inigssaKarumav-
dlunga nutåmik igdluliortariaKåsaunga. igdlu-
liorneK akishvoK. aningaussat sumit pisavåka?
akissut:
ikuatdlagtornigssamut sitdlimaserniarit! tau-
va igdlut ikuatdlåsagaluarpat akigssaKalisau-
tit. kæmnerimukarasuarniarit, „Kgl. Brand“-
ime sitdlimasertinigssangnut ikiorsinauvåtit.
KGL. BRAND
KØBENHAVN
Forsikring i Grønland siden 1882
Kaiatdlit-nunine 1882-imit sitdlimasissarfoK
såkuki

LET PILSNER
Kalåtdlit-nunåne atuagagssiat inga-
ssagingitsugagssåungitsumik imigag-
ssap atornerdlugauneranik OKatdline-
rujugssuat Kångiungmat. Kularnångi-
laK agdlauserineKartartut tamåko a-
merdlanerssait danskit avisine ilå-
nguneKartarput. avisimut ilångutag-
ssinigssaK mianerssutigissariaKarpoK,
inuit atausiåkåt sualuginartuliorsi-
magpata inuiaKatigingnut tamanut
tugtitdlugo agdlauseringningneK er-
Kungitsungmat. inuiait nålagauvfing-
mut inugtaoKatigissavut nunavtinig-
dle singnagtorsimanatigdlunit pissut-
sinik påsingnigsimångivigsut avisiti-
gut imigagssap atornerdlugauneranik
atuagaKartuarunik isumaKalisangma-
ta kalåtdlit aulakuginartuvdlutigdlo
eKiasugtussut. nalivtlne kalåtdlit inui-
angnut sujuarsimanerussunut nag-
dlersuniardlutik norKaerugtorfiåne i-
nuit kigdlup tungerdluinånik påsing-
nigsimassut OKaloKatigilerdlugit kå-
ngutsingitsorneK ajornartarpoK. nalu-
ngilara kalåtdlit inusugtut Danmark-
imitut amerdlanerpåt kamagatik o-
Kausipilugatigdlo nunap inungorfing-
mik påsineKarnerunigsså siaruarter-
niartaråt.
issornartorsiumarane pitsauneru-
ngila landsrådimut sujunersutinik
sarKumigåine kalåtdlit inusugtut a-
merdlanerssaisa tunissagssiornermut
peKataulernigssånik avKutigssiussi-
nigssamik?
nuånårutigåra kalåtdlit aulisartut
umiarssuarnik åtartugkanik usingiai-
nigssaK ornigisimångingmåssuk. ilu-
mut aulisartut påsisimavåt umiarssu-
arnik usingiaineK tåssåungitsoic inu-
tigssarsiutigssaK isumangnaitsoK.
arajutsisimångilarputaoK kalåtdlit
inusugtut ardlaKaKissut Danmarkimut
iliniariartortartut; tupigingitsungila-
rale iliniarnermingne inerångamik
nunamut inungorfingmingnut kipisa-
ssutut misigisimassaramik uterartar-
mata. uterartume amerdlåssusé tupi-
gusutigingitsugagssaungilaK. uvagut
uningagatdlartut tamavta unigsimå-
ngilagut Danmarkip najoruminarne-
runera pissutiglnardlugo. ilånikutdli-
una iliniarsimassat sussusé pingitsai-
lissartut nunamut inungorfingmut u-
tingikatdlarnigssamut.
Hans Seth Olsen,
Bakkegårdsvej 7,
' Aalborg.