Tíminn - 29.04.1987, Blaðsíða 8

8 Tíminn •
MÁLSVARI FRJÁLSLYNDIS, SAMVINNU OG FÉLAGSHYGGJU
Útgefandi: Framsóknarflokkurinnog
Framsóknarfélögin í Reykjavík
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar:
Aðstoðarritstjóri:
Fréttastjórar:
Auglýsingastjóri:
Kristinn Finnbogason
Indriði G. Þorsteinsson ábm.
IngvarGíslason
NíelsÁrni Lund
OddurÓlafsson
BirgirGuðmundsson
Eggert Skúlason
Steingrímur Gíslason
Skrifstofur: Síðumúli 15, Reykjavík. Sími: 686300. Auglýsingasími:;
18300. Kvöldsímar: Áskrift og dreifing 686300, ritstjórn 686306,
íþróttir 686332, tæknideild 686387. Setning og umbrot: Tæknideild
Tímans. Prentun: Blaðaprent h.f. Kvöldsímar: 686387 (tæknideild)
og 686306 (ritstjórn).
Verð í lausasölu 55.- kr. og 65.- kr. um helgar. Áskrift 550.-
Þakkir til stuðningsmanna
Framsóknarflokksins
Framsóknarmenn geta veriö ánægöir með úrsiit kosning-
anna.
Þrátt fyrir að flokkurinn missi einn þingmann fékk hann
meira fylgi nú en í kosningunum 1983, sem hlýtur í senn að
vera sigur og traustsyfirlýsing kjósenda við stefnu Framsókn-
arflokksins.
Þessi árangur hefði þó ekki náðst nema með mikilli vinnu
stuðningsmanna flokksins um allt land.
Um leið og þeim eru þökkuð vel unnin og óeigingjörn störf
í þágu Framsóknarflokksins eru þeir hvattir til að halda
baráttunni áfram.
Þannig verður tryggð sú farsæla sáttastefna stéttanna sem
Framsóknarflokkurinn hefur mótað og barist fyrir og aðrir
flokkar eru að tileinka sér í auknum mæli.
Eins manns menúett
Allt frá því að Jón Baldvin Hannibalsson tók við for-
mennsku í Alþýðuflokknum, hefur það legið fyrir að hann
vill verða ráðherra.
Að sjálfsögðu er þetta göfugt markmið hjá formanninum,
en því er þó við að bæta að til þess þarf hann umboð kjósenda
og samstarf við önnur stjórnmálaöfl. Hvoru tveggja skortir
Jón Baldvin Hannibalsson, formann Alþýðuflokksins.
Ekki verður því haldið fram með réttu að hann hafi fengið
umboð kjósenda að þessu sinni til að mynda ríkisstjórn.
Staðreyndin er sú að fylgi Alþýðuflokksins jókst ekki í neinu
hlutfalli við það sem formaðurinn og aðrir kratar höfðu vænst
ekki síst þegar tillit er tekið til skoðanakannana á síðasta
kjörtímabili og samruna fylgismanna Bandalags jafnaðar-
manna við Alþýðuflokkinn. Með engu móti verður því haldið
fram að Alþýðuflokkurinn sé sigurvegari kosninganna.
Engum er þetta betur ljóst en formanni Alþýðuflokksins
Jóni Baldvin Hannibalssyni og engum er það betur ljóst en
honum að framtíð Alþýðuflokksins veltur á því hvort hann á
aðild að næstu ríkisstjórn eða ekki.
í ljósi þessara staðreynda ber að skoða stjórnarmyndunar-
tilburði hans nú sem í senn eru furðulegar og hlægilegar. Þrátt
fyrir ósigur í kosningunum ríður Jón Baldvin af stað, einhesta
og nestislaus í stjórnarmyndunarleiðangur áður en núverandi
ríkisstjórn hefur beðist lausnar og löngu áður en forseti
íslands hefur ákveðið hverjum skuli vera falið umboð til
stjórnarmyndunar.
En þjóðin þekkir Jón Baldvin og því kemur þessi
bægslagangur hans engum að óvart. Hann hefur löngum
krýnt sig sjálfur og mun í framtíðinni annast það verk, enda
aðrir ófáanlegir til þeirrar athafnar.
Að öllum líkindum munu tilburðir hans við Kvennalis-
takonur ekki skila árangri og vera má að þessi sviðsetning
Jóns Baldvins sé einmitt gerð með það að markmiði að sýna
fram á að Kvennalistakonur séu ekki tilbúnar til ríkisstjórnar-
þátttöku.
Hér skal enginn dómur lagður á það hvort Kvenna-
listakonur vilji aðild að ríkisstjórn, um það verður framtíðin
að skera. Hins vegar er það ljóst að frumhlaup Jóns Baldvins
er enginn prófsteinn á þeirra vilja. Þær munu óefað vilja
skoða fleiri kosti og taka sínar ákvarðanir í samræmi við þær
niðurstöður sem þá koma í ljós.
Miðvikudagur 29. apríl 1987
Offramleiðsla á menntun
ganga á áður en hér verður komið
það ástand að hægt sé mcð nokk-
urri sanngirni að tala um ofTram-
leiðslu á menntun.
í fyrrakvöld hlustaði Garri á
mann sem talaði í útvarpið um
daginn og veginn. Hann vék meðal
annars að framleiðsluvandanum í
íslenskum landbúnaði og söluerfið-
leikunum á afurðum hans erlendis.
í framhaldi af því gerði maður-
inn sér lítið fyrir og hélt því fram
að hér á landi væri einnig orðin
offramleiðsla í menntun. Að því er
skilja mátti erum við farin að reka
of marga skóla og gefa of mörgu
fólki kost á að auka þekkingu sína
með skipulögðu skólanámi.
Hér er Garri ósammála. Það eru
vissulega ýmis dæmi þess að menn
hafi brotist áfram í krafti hæfileika
sinna og án skólagöngu. Og líka er
vissulega hægt að finna dæmi þess
að menn liafi koinið sprenglærðir
út úr skólum og reynst svo alls
ónýtir til allra verka þegar út í
atvinnul/fið kom.
l>að verða alltaf til mcnn sem
benda á slík dæmi og nota þau til
að agnúast út í skólakerfi okkar og
menntafólk. En sá hópur er þó
langtum stærstur hér á landi sem
sainanstcndur af fólki sem hefur
aukið hæfni sína, verklega getu og
andlega vellíðan með skólagöngu.
Eflum skólakerfið
Af þeim ástæðum þarf enn að
efla skólakerfið hér á landi að því
marki sem þjóðin getur frekast séð
af fjármunum til þeirra hluta. Það
þarf að efla Háskóla íslands og
starfsemi hans í Keykjavík. Það
þarf að vinna ötullega að uppbygg-
ingu liinnar nýju háskólakennslu á
Akureyri, og vel má vera að tíma-
bært sé að verða að fara að hugsa
Konur til ábyrgðar
Það vakti athygli Garra að í gær
lýstu bæði Þjóðviljinn og Alþýðu-
blaðið svipuðum skoðunum og
hann um stöðu Kvennalistans. I
leiðara Þjóðviljans segir að mcð
kosningasigrinum hafi staða
Kvennalistans breyst, hann hafi
hingað til staðið utan við hinn
hefðbundna straum þingstjórnar-
málanna cn verði nú að axla
ábyrgð. Ekki sé hægt að túlka
útkomu Kvennalistans öðru vísi en
sem kröfu um að aðstandendur
hans takist nú.á herðar það erfiða
verkcfni sem felist í þátttöku í
landsstjórninni. Til hans hljóti að
verða leitað, og það verði næsta
erfitt fyrir listann að neita þessari
þátttöku.
Alþýðublaðið hefur það eflir
Jóni Baldvin Hannibalssyni að ein
krafa kjóscnda nú sé að hlutdcild
kvenna í stjórnmálum aukist. Þess
vegna sé það fyrsta spurningin,
scm eigi að ganga úr skugga um,
hvort Kvennalistinn, sem hclst hafi
notið góðs af þeirri kröfu, sé reiðu-
búinn að láta af hlutverki gagnrýn-
andans og taka að sér hlutverk
með ábyrgð og skapandi pólitík til
að breyta þjóðfélaginu.
Þetta segist Jón Baldvin vilja
láta reyna á. Aldrei þessu vant
hcldur Garri að hér liafi Jón Bald-
vin rétt fyrir sér, þótt hugmyndir
hans um stjórnarmynstur séu að
öðru leyti hinar varhugaveröustu
fyrir velferð þjóðarinnar. Garri.
fyrir háskólakennslu á fleiri
stöðum.
Ekki síður þarf að vinna áfram
að því að ella framhaldsskólakcrf-
ið, með því til dæmis að fjölga sem
mest þeim stöðum þar sem hægt er
að stunda fjölbrautanám. Það
kemur í veg fyrir að foreldrar þurfi
í stórhópum að flytja til þéttbýlisins
til þess eins að gefa börnum sínum
kost á skólagöngu, og einnig hefur
það sýnt sig að öldungadeildir gefa
fjölda fullorðins fólki kærkomið
færi á að auka menntun sína.
Síðast en ekki síst þarf að standa
vörð um Eánasjóð íslcnskra
námsmanna og verja hann árásum.
Hann er aðaltrygging ungs fólks úr
öllum stéttum fyrir að fá að njóta
þcirra mannréttinda að geta
menntað sig eins og hugurinn
stendur til. En það þarf mikið að
Jón Baldvin Hannibalsson. Ósk-
hyggjustjórn snarlega mynduð.
Þorsteinn Pálsson. Veit ekki í
hvora löppina á að stíga.
Guðrún Agnarsdóttir. Getur
hvorki játað eða neitað ótímabæru
bónorði.
r
Otímabær stjórnarmyndun
Snarráður maður, Jón Baldvin.
Varla var búið að telja upp úr
kjörkössunum þegar hann hóf
stjórnarmyndun. Hann ætlar að
taka ómakið af forseta íslands,
sem samkvæmt stjórnarskrá og
hefð felur tilteknum stjórnmálafor-
ingjum að reyna stjórnarmyndun.
Ekki er óðlilegt að formenn
stjómmálaflokkanna hafi samband
sín á milli þegar eftir kosningar og
kanni möguleika á stjórnarsam-
starfi. Fyrir kosningar liggur
sjaldnast fyrir hvaða flokkar muni
eiga samstarf að þeim loknum,
enda ekki á vísan að róa í þeim
efnum eins og dæmin sanna.
En opinberar stjórnarmyndun-
arviðræður án umboðs forseta ís-
lands eru tæpast við hæfi. Formað-
ur Alþýðuflokksins hefur ekkert
legið á því við fjölmiðla, að hann
er á kafi í að mynda nýja ríkis-
stjórn, og ræðir aðeins við þá_
flokka sem hann vill hafa með sér.
Að vonum eru vöflur á forystuliði
Kvennalista og Sjálfstæðisflokks,
sem vísa til umboðs forseta, og
vilja lítið um málin segja að svo
stöddu.
Flokksforingjar tali
strax við forseta
En Jóni hinum bráðláta verður
að virða til vorkunnar, að margt er
svifaseint í stjórnsýslu í ekki fjöl-
mennara þjóðfélagi. Forseti hefur
tekið sér frest fram yfir næstu helgi
að ákveða hverjum verður falin
tilraun til stjórnarmyndunar. Mun
forystumönnum flokkanna því gef-
ast góður tími til að ræða við
samstarfsmenn sína og hver annan.
í sumum þingræðisríkjum er til
siðs að flokksforingjar sem hafa
yfir þingliði að skipa, gangi á fund
þjóðhöfðingja þegar daginn eftir
kosningar og skýra frá hugmyndum
sínum um æskilega samsetningu
ríkisstjórnar. Eftir það tekur þjóð-
höfðingi sér umþóttunartíma til að
ákveða hverjir séu vænlegustu
kostir til stjórnarmyndunar.
Þegar foringjarnir hafa viðrað
hugmyndir sínar við þjóðhöfðingja
er tímabært að þeir fari að ráða
ráðum sínum sín á milli, ef ekki
liggur þegar ljóst fyrir að ákveðinn
þingmeirihluti er fyrir hendi.
Sex þingflokkar, og einum þing-
manni betur, setjast nú á Alþingi.
Engir tveir flokkar hafa þingstyrk
til stjórnarmyndunar. Meirihluta-
stjórn verður því ekki mynduð
nema með tilstyrk þriggja flokka
eða jafnvel fleiri.
Ekkert væri eðlilegra en að for-
menn allra flokka, eða fulltrúar
þeirra, gengju fyrir forseta og
gerðu grein fyrir sjónarmiðum sín-
um áður en til neinna alvarlegra
stjórnarmyndunarviðræðna
kemur.
Senuþjófnaður
Forseta íslands er mikill vandi á
höndum þegar til hans kasta kemur
að fela einhverjum stjórnarmynd-
un. Það á ekki síst við nú, þegar
þingflokkum hefurfjölgað og veru-
leg röskun orðið á hefðbundinni
flokkaskipun og línur allar óskýrari
í stjórnmálamynstrinu.
Frumhlaup Jóns Baldvins virðist
helst til þess fallið að stela senunni
og ótvírætt er hann að grípa fram
fyrir hendurnar á forseta íslands,
sem einn hefur umboð til að fela
þeim aðila stjórnarmyndun, sem
líklegastur þykir til að koma saman
starfhæfri ríkisstjórn.
Enginn vafi leikur á að stjórn-
málaforingjar hafa samband sín á
milli þessa dagana og kanna hug
hvers annars um hvernig bregðast
skuli við breyttum aðstæðum, og
hvaða möguleikar kunna að vera á
stjórnarsamstarfi. En að formanni
Alþýðuflokksins undanskildum
hlaupa þeir ekki með hugmyndir
sínar um óskastjórn í fjölmiðla,
eða láta eins og þeir hafi umboð
þjóðar, þings og forseta til að
setjast í ráðherrastóla og velja sér
samstarfsflokka að vild. Allteins
má vera að óskhyggjustjórn Jóns
Baldvins verði að veruleika, en
tæpast verður hún mynduð í því
fjölmiðlaleikhúsi, sem formaður
Alþýðuflokksins hefur kosið að
troða upp í. OÓ